Tủ Sách Việt Văn

Hồi 5

Hồi 5. Minh Quang ghé vào làng Phúc Lộc Một làng nghèo nằm phía Nam sông Linh. Giang. . . Cách Lũy Thầy khoảng năm dặm. . . Minh Quang tìm được một quán tranh khá yên tĩnh và kín đáo. Chàng nhờ lão bà nấu giúp bữa cơm mắm. . . Nhìn ra cánh đồng khô cỏ lẫn cát trắng chạy dài thỉnh thoảng nổi lên vài cụm thùy dương, phi lau đen sậm. Chàng mỉm cười lẩm bẩm: - Rồi sẽ hiểu các ngươi là ai? Bữa cơm nghèo đạm bạc bày ra trên tấm ván nút nẻ. Minh Quang so đũa mời ba lão gần bảy mươi. . . - Mời lão bà dùng với cháu luôn thể cho vui miệng! Bà lão lom khom đến ngồi bên mép ván gỗ. Bà nhìn Minh Quang dò hỏi: - Chú em là người ở đâu mà lưu lạc vào giờ ni? Minh Quang bới chén cơm đưa đến tầm tay bà lão. Chàng đáp: - Mời bà lão dùng bữa với cháu. - Không! Cảm ơn chú em. Lão đã ăn từ khi mặt trời vừa nghiêng qua đầu núi rồi Chú em cứ ăn cho no. . . Minh Quang không khách sáo. Chàng gắp những lát khoai sắn tấp cơm ăn ngon lành. Chàng nghĩ: - Dân mình nghèo quá? Một chén cơm thì hết hai phần khoai sắn. Còn lại một phần khoai sắn. Còn lại một phần cơm gạo hẩm. ôi? Giặc giã? Bà lão nhìn Minh Quang ăn ngon miệng, bà thở dài bảo: - Đời của choa (tôi) chưa khi nào có được bữa ăn ngon. Ngày nay đến đời các chú cũng lại như rứa? Tội lắm hỉ? Minh Quang hỏi bà lão: - Lão bà sống nơi đây lâu chưa? Bà lão cười móm mém đôi gò má. Bà đáp: - Từ năm lên tám là choa đã có mặt nơi nầy rồi? Năm ni nữa là sáu hai năm rồi đó hỉ? Minh Quang bỗng hỏi: - Lão bà chỉ sống trong làng hay có đi ra các làng quanh đây hay xa hơn là gần. Đèo Ngang núi Hoành Sơn? Bà lão hỏi lại Minh Quang: - Chú em là người xứ "Mô"? Minh Quang đáp: - Cháu sinh ra ở đất Thăng Long. Nhưng lớn lên ở Hoành Sơn? Bà lão nhìn đăm đăm chàng trai hiền hậu. Bà nói: - Rứa là gian nan đó hỉ? Song thân còn hay đã mất? - Cháu mồ côi từ nhỏ. Mới đây lão sư, người nuôi cháu vừa mất. Cháu phải đi tìm nơi sống. . . Bà lão trở lại câu hỏi của Minh Quang: - Choa cũng ra đời tìm cái ăn sớm lắm, nên từ bờ Bắc sông Linh Giang cho đến Quảng Trị. . . choa đều đặt chân đến. . . Hái sim, bẻ củi, đem về đổi chén gạo, củ khoai? Minh Quang ăn vội vàng cho hết nồi cơm nhỏ. Chàng nhặt khoai để vào chén. Còn cơm thì gom lại trong góc nồi rồi đậy nắp lại. Chàng bỏ đũa rồi thỉnh thoảng cầm từng lát khoai bỏ vào miệng nhai và nghe bà lão kể. . . - Giặc giã đâu đâu có cũng lôi về hai mạn bờ sông ni để đánh loạn tung lên làm dân nghèo như choa càng khổ thêm. Minh Quang chợt hỏi: - Cách đây chừng mười tám năm lão bà có nghe hoặc thấy một đoàn áp tải đi từ nước Lâm ấp về qua Đồng Hới. . . và bị cướp giết hại hết. . . chứ? Bà lão nheo mắt nhìn ra cánh đồng cát đã tối sầm lại. Bà thở dài nói: - Năm đó, cũng chạng vạng vào giờ ni. . . choa định đóng cửa liếp để tránh gió bấc từ phía núi thổi xuống. Còn mưa phùn thì lất phất thấu xương. Bỗng trước đường rầm rộ đâu chừng năm mươi quân lẩn quẩn đi quanh chiếc xe trâu chở một hòm gỗ to chiếm muốn hết cả xe. . . ; choa se sẽ lén nhìn ra cứ lo đánh nhau chi nữa đây Nhưng thấy cái đoàn quân ni sao mà âm thầm như lén lút chở hàng cấm. . . Đoàn quân qua đến gần bờ sông Linh Giang đang chờ cách qua sông. . . thì choa lại thấy hai người cưỡi hai con ngựa cao khỏe đội mưa đi đến. Họ qua ngang đây thì một người đen râu ria xồm xoàm bảo người ốm mà trắng: - Mạc huynh? Vào đây tìm chén rượn cho ấm rồi đi tiếp. . . Chúng nó qua sông cũng hết đêm nay. Không lo gì mà vội. Người ốm trắng gật đầu. . . Hai người đến cửa liếp gọi cửa. Choa giả vờ thức dậy trễ và đến mở cửa. . . Hai người lách vào như ông Thiện ông ác. . . Người thì đeo cây cung màu đen sau vai, người thì cắm cây gươm cả thước. . . Choa mới hỏi: - Các quan cần chi không? Người có râu bảo: - Cho chúng ta hai bầu rượn to nhanh lên? Còn người kia thì lấy từ tay nải sau lưng ra một gói khô nai. . . Cả hai ngồi uống rượn vừa nói chuyện oang oang xem như không có choa. Có lẽ họ thấy choa già quá rồi chăng? Minh Quang hỏi: - Họ nói những gì bà lão còn nhớ không? Bà lão gật đầu đáp: - Người da trắng uống một lúc ba chén rượn rồi nói: Họ Lê muốn đến bờ Bắc để đón xe nầy cũng phải sáng mai. . . Còn bọn ta đêm nay đã giải quyết chuyện được giao cũng vừa xong! Người da đen râu xoàm khen bạn: - Mạc huynh đa mưu túc trí như Gia Cát Khổng Minh. Đệ bái phục. Nhưng rồi ta phải đưa cái món ấy đi đâu? Người da trắng cười nhẹ bảo: - Trương huynh chớ lo nhiều. . . Việc ấy đã có cách. . . ? Người da đen có râu lại hỏi: - Còn lão Lê Trương ta tính thế nào? Họ Mạc vừa nhìn vào trong vách nơi lão đang rình nghe. Lão gắt khẽ: - Trương huynh không nên sơ hở. . . Thôi uống đi để còn qua sông? Hai người uống xong hai bầu rượn và gói thịt khô rồi ném lại cho choa năm quan tiền. Lão da trắng nhìn người già chăm chăm rồi hỏi: - Năm quan tiền Bà lão từ đầu đến giờ có nghe lọt điều chi không? Lấy tiền rồi kín mồm đấy nhé? Lão giả vờ ngơ ngác đáp: - Choa già cả rồi, có nghe được điều chi đâu? Các quan hỏi chi rứa? Hai họ Trương và Mạc không hỏi gì thêm. Họ lên ngựa giật cương đuổi theo đoàn người phía trước. . .