Là kiệt tác từng mang về giải Nobel Văn học cho Boris Pasternak, Bác Sĩ Zhivago (nguyên tác Doctor Zhivago) là một tiểu thuyết sử thi đồ sộ khắc họa số phận con người giữa những biến động dữ dội của nước Nga đầu thế kỷ XX - từ Cách mạng Tháng Mười đến nội chiến. Tác phẩm được xem là một trong những đỉnh cao của văn học Nga hiện đại.

Xoay quanh nhân vật Yuri Zhivago - một bác sĩ đồng thời là nhà thơ - cuốn tiểu thuyết đan dệt câu chuyện tình yêu, số phận cá nhân với bức tranh rộng lớn của lịch sử. Giữa cơn bão táp cách mạng và chiến tranh, những rung động riêng tư, khát vọng nghệ thuật và phẩm giá con người vẫn cố gắng tồn tại. Pasternak, vốn là một thi sĩ lớn, đã đưa vào tác phẩm chất trữ tình sâu lắng cùng những suy tư về tự do, tình yêu và ý nghĩa của đời người.

Giá trị trường tồn của Bác Sĩ Zhivago nằm ở khả năng phản ánh bi kịch của con người bị cuốn vào guồng quay lịch sử, đồng thời ngợi ca những giá trị nhân bản không thể bị dập tắt. Đây là một tác phẩm lớn dành cho những độc giả yêu văn chương và trân trọng chiều sâu tư tưởng.

Giữa cơn cuồng phong của cách mạng và chiến tranh, số phận một con người có thể trở nên nhỏ bé mà cũng có thể trở nên vĩ đại lạ thường. "Bác Sĩ Zhivago" mở đầu bằng hình ảnh Yuri Andreievich Zhivago lúc mười tuổi, đi đám tang của mẹ. Sau đó, Yuri học y khoa, bắt đầu làm thơ, rồi cưới người vợ tên Tonya.

Truyện tiếp tục giới thiệu Larisa Fyodorovna (Lara) ở tuổi dậy thì, sống với bà mẹ góa phụ làm công cho chủ hãng may Komarovsky. Komarovsky dụ dỗ và hãm hại Lara; trong cơn tủi nhục cuồng nộ, nàng lấy súng bắn ông ta tại một buổi tiệc Giáng sinh nhưng không may lại bắn trúng người khác. Về sau, nàng kết hôn với người tình đầu là Pavel Pavlovich (Pasha). Rồi Thế chiến thứ nhất ập đến, Yuri tòng quân làm bác sĩ quân y, Pasha rời vợ con theo quân đội và bị mất tích, còn Lara tình nguyện làm y tá với hy vọng tìm tông tích chồng.

Trong loạn lạc, Yuri và Lara gặp nhau, thầm yêu nhau mà không dám ngỏ lời. Khi phong trào cách mạng nổi dậy, chiến tranh bùng nổ khắp nơi, hai người được bổ nhiệm công tác chung tại một nhà thương ở tỉnh nhỏ xa xôi. Yuri, với cá tính lãng mạn và tấm lòng yêu chuộng tự do, bình quyền, thường bị các đồng nghiệp bolshevik chê là thiếu logic và tinh thần cách mạng. Chàng bất mãn với những hành động cứng rắn, thiếu tình người của họ, và giữa bao xung đột, chàng cùng gia đình dời về vùng Urals; trên chuyến tàu ấy, chàng thấu hiểu hơn nỗi khổ của những nông dân và tù binh, những nạn nhân của cuộc chiến cách mạng.

Xin mời bạn đọc bước vào thiên tiểu thuyết bất hủ này, để cùng Zhivago đi qua một thời đại bão táp, nơi tình yêu và thi ca vẫn le lói cháy giữa băng giá của lịch sử.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn - 2026.