Hồi 366
Hồi 366: Thiên Cổ Đế Đô. “Sơn hà thiên lý quốc. Thành khuyết cửu trọng môn. Bất đổ hoành đô tráng. An tri thiên tử tôn.” Tạm dịch: “Nước non ngàn dặm bao la. Nơi thành chín cửa chính là thủ đô. Thành cao giữ vững cơ đồ. Nơi thiên tử ở, chúng dân hướng về.” Ngàn năm văn vật, đã hun đúc nên đế đô thiên thu này. Vị trí của Trường An thường được gọi là “Bát bách lý Tần Xuyên”, nằm ngay trên vùng bình nguyên của Quan Trung phía nam sông Hoàng Hà, các triều đại Chu, Tần, Hán, Tây Tấn, Tiền Triệu, Tiền Tấn, Hậu Tần, Tây Ngụy, Bắc Chu, Tùy và Đường đều đóng đô ở đây. Phía nam là Tần Lĩnh sơn là mạch giữa của dãy Chung Nam sơn, rất cao và hùng vĩ, là bình phong thiên nhiên ở phía nam, khí thế kì vĩ huyền ảo, đúng là “núi non trải dài đến sông Vị Thủy, đỉnh núi vươn cao đến trời xanh”. Phía bắc có Nghiêu sơn, Hoàng Long sơn, Tha Nga sơn, Lương sơn tất cả hợp thành một dãy núi trùng trùng điệp điệp ở phía bắc, làm nên thế đối chọi với dãy Tần Lĩnh. Ngăn cách các dãy núi lớn là nơi giao nhau của các con sông. Trường An thành rộng lớn này có tám con sông Trung, Kính, Vị, Quế, Bá, Lễ, v.v…, chảy qua. Các sông này lấp lánh uốn lượn, đan xen vào nhau bao bọc lấy tòa thành, hình thành cục thế “bát thủy nhiễu Trường An” nổi tiếng. Những con sông này giống như huyết mạch, cung cấp tài nguyên sản vật phong phú cho Trường An, khiến cho Trường An lúc nào cũng sung túc. “Tần trung tự cổ đế vương châu”, là nơi hội tụ mọi điều kiện thuận lợi về địa thế chiến lược và kinh tế, từ xưa đến về sau, người nào đoạt được Trường An sẽ có thanh thế của một đại quân chủ. Tần Thủy Hoàng Doanh Chính sau khi dẹp được loạn cục chiến quốc, khai sáng ra cục diện đại thống nhất trung ương tập quyền. Đến đời Tây Hán, Trương Khiên đi đến Tây Vực, mở ra con đường tơ lụa xuất phát từ phía tây thành Trường An, thúc đẩy giao lưu văn hóa và kinh tế giữa Đông phương và Tây phương, thì Trường An trở nên thành lũy nổi danh tới cả ngoại quốc, là sợi dây liên kết văn minh Trung Hoa với văn minh bên ngoài. Kể từ lúc đó, chỉ còn Đông Đô Lạc Dương là còn có thể so sánh được với Tây Đô. Sau khi Tùy triều kiến lập, sửa sang lại tân đô, uy thế của Trường An càng tăng lên. Đường triều kế tục công cuộc xây dựng đô thành, cái tên Trường An vốn có ý là “trường trì cửu an”, nên chưa bao giờ việc xây dựng bị đình trệ, khiến cho tòa thành ngày cành hoành tráng mĩ lệ. Trường An thành thời hai nhà Tùy, Đường gồm có ba bộ phận: ngoại quách thành (thành bao bên ngoài), cung thành và hoàng thành tổ hợp thành. Cung thành và hoàng thành nằm ở phía chính bắc, bên trong ngoại quách thành là các phường phía tả, hữu và phía nam của cung thành và hoàng thành. Ở giữa là Chu Tước đại nhai (đại lộ) phân chia tòa thành thành hai quận đông tây của Trường An. Cung thành và hoàng thành là nơi hoàng tộc Đường thất ở, ngoại quách thành là nơi ở và sinh hoạt của bách tính, bố cục phân chia rất rõ ràng. ”Thiên bách gia tự vi kì cục. Thập nhị nhai như chủng thái điền.” (Tạm dịch nghĩa: Trăm nghìn ngôi nhà như bàn cờ; Mười hai con phố ngang dọc như vườn hoa.). Trường An ngoại quách thành có tất cả mười một con đường theo hướng nam bắc, còn theo hướng đông tây có mười bốn con đường, ngang dọc giao nhau tạo nên một trăm mười khu phố trong ngoại quách thành. Trong số đó có ba con đường hướng nam bắc và ba con đường hướng đông tây là các con đường giao thông chủ đạo của thành Trường An. Con đường lớn nhất và phồn hoa nhất chính là Chu Tước đại nhai, không thua gì Thiên nhai ở Lạc Dương, rộng bốn mươi trượng, tuy vẫn chưa rộng bằng, nhưng quy mô to lớn vẫn có thể tưởng tượng ra được. Trường An ngoài Chu Tước đại nhai, nổi tiếng nhất là Đô Hội thị và Lợi Nhân thị phía đông nam và tây nam hoàng thành, lần lượt chiếm lấy hai vị trí này. Trong hai khu này có bốn con đường, giao nhau hình thành bố cục như miệng giếng, chia toàn bộ khu vực này thành chín khu nhỏ, mỗi khu bốn mặt đều là mặt đường, các cửa hàng của đủ mọi ngành nghề đều quay mặt ra đường để buôn bán làm ăn. Bên trong mỗi khu đều có các con đường nhỏ để tiện đi lại trong khu. Đô Hội thị và Lợi Nhân thị là hai nơi nhiệt náo nhất trong thành Trường An, tửu lầu, quán ăn mở cửa bán hàng suốt ngày đêm, có thể nói thiên đường phồn hoa này của thành Trường An không hề có khái niệm đêm ngày. ***** Từ Tử Lăng theo Bốc Đình và Điền Tam Đường qua ngả Minh Đức môn an toàn nhập thành, bước chân trên Chu Tước đại nhai, liền bị khí thế thâm sâu hùng vĩ của một đô thành chấn nhiếp, liền nghĩ ở một nơi như thế này mà muốn đào Dương Công bảo khố lên chuyển đi, không nói cũng biết là khó khăn đến chừng nào rồi. Khi đi trên con đường là trục nối liền nam bắc thành Trường An này, trong lòng vô cùng cảm khái, nhớ lại mình đã trải qua biết bao khó khăn hiểm trở, cuối cùng cũng đặt chân được đến nơi này, loại cảm giác đó khó mà nói thành lời được. Để dẫn nước, hai bên các con đường lớn trong thành đều là các con kênh dẫn nước nhỏ, tại vị trí giao nhau giữa đường bộ và kênh dẫn nước là những thạch kiều, đây là kiến trúc rất đặc sắc của thành Trường An.
Bạn chưa đăng nhập nên chỉ đọc được chương đầu của mỗi cuốn sách. Đăng nhập vào Tủ Sách Việt Văn để đọc và nghe không giới hạn. Đọc chương đầu