Cơ Hội Của Chúa
Giới thiệu
Cơ Hội Của Chúa là tiểu thuyết đầu tay của Nguyễn Việt Hà, một trong những cuốn sách gây tiếng vang nhất về Hà Nội thời mở cửa. Đề từ của sách là câu: "Sự cùng quẫn cuối cùng của con người, đấy chính là cơ hội của Chúa".
Truyện mở ra ở sân bay, nơi Hoàng chờ đón người từ "nước bạn" trở về, giữa căng tin ngột ngạt mùi pa tê chua, cô mậu dịch viên khinh khỉnh và ông trung niên áo đại cán mời xôi gà. Từ đó, cuốn sách theo chân Hoàng, Tâm, Bình và những người bạn trong một Hà Nội đang chuyển mình: có kẻ làm giàu, có người lạc lối, có những căn villa treo tranh Picasso với tủ rượu ngoại và những cụ hưu trí kéo nhau đi đòi nợ ở ủy ban.
Văn Nguyễn Việt Hà rất riêng: câu cụt, nhịp gấp, giọng giễu cợt lạnh lùng, đầy những nhận xét sắc như dao cạo và những chi tiết đời thường được soi gần đến mức trở nên hài hước. Đây là cuốn sách dày, cần đọc chậm để thưởng thức hết lớp ngôn ngữ của nó.
Lời tựa
Đề từ của "Cơ Hội Của Chúa" đã nói gần hết tham vọng của nó: viết về những con người đi tới tận cùng sự cùng quẫn của mình, trong một thành phố vừa mở cửa đón đủ thứ hàng hóa, tham vọng và cám dỗ. Nguyễn Việt Hà không viết một bản cáo trạng; anh viết chân dung một thế hệ trí thức trẻ Hà Nội khôn ngoan, chua chát, và lạc lõng ngay giữa thời của mình.
Hoàng, nhân vật trung tâm, hiện ra rõ nhất không phải khi anh tự nói, mà khi người khác nói về anh. Cuốn sách luân phiên điểm nhìn, và có những đoạn giọng kể là của một người con gái biết rõ mình đang yêu nhầm mà không dứt ra được: "Quá nhiều lần, tôi thật nhu nhược với mình khi yêu Hoàng. Anh ta trắng trợn ba hoa về chuyện vừa ở Sài Gòn. Anh ta kể như thật." Mấy câu ngắn, giọng tự giễu, đủ cho thấy sức hút lẫn sự rỗng ruột của một người đàn ông sống bằng ngôn từ.
Người đọc sẽ bắt gặp cả những trang dã sử thời Trần chen vào giữa chuyện Hà Nội đương đại, với Nhân Huệ Vương Trần Khánh Dư và những bàn rượu bàn chuyện binh đao. Đừng coi đó là lạc đề. Hãy đặt hai thời đại cạnh nhau và tự hỏi tác giả muốn soi chiếu điều gì.
Ba mươi năm sau, cuốn sách vẫn là một trong những tài liệu văn chương sắc nét nhất về Hà Nội những năm đầu đổi mới: thứ ngôn ngữ của nó, những quán rượu, những cuộc mua bán, những mối tình chóng vánh. Nhưng điều làm nó còn sống là nỗi hoài nghi rất thật về đức tin, về tình yêu, về khả năng của con người tự cứu lấy mình.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026