Phần I
Phần I: Chương 8. Năm 57, năm Đinh Dậu ấy, cái năm khi hoà bình đã lập lại trên mảnh đất này đã được hai cái tết. ở nông thôn xa hẳn hay ở những vùng lân cận Hà nội trẻ già trai gái ào ào tham gia vào những cuộc đấu tố giữa những người nông dân và những kẻ bị qui kết là địa chủ. Những người thuộc tầng lớp bần, cố, trung nông, thành phần cốt cán của lực lượng nông dân mặt mũi xanh xao, vàng vọt do thiếu ăn, do đẻ nhiều vốn dĩ hiền lành, cam chịu như những con dán lép bụng luôn cam chịu thân phận. Mọi sự uất ức từ ngoài đường, ngoài đình về chỉ biết cúi gằm để trút nỗi bực dọc, uất ức vào lũ con còm nhom, mũi giãi quệt ngang quệt dọc, và người vợ gầy rộc lùng thùng chiếc váy khai mù, bạc phếch quanh năm khạc nhổ để rồi ngoảnh đi ngoảnh lại vác cái bụng to kềnh như con nhện cái ôm trứng. Thế rồi thứ người quen tính nô lệ ấy chỉ vì nghe vài anh cán bộ xa lạ từ đâu đến làng thổi vào tai chả biết lời lẽ gì khiến đám nông dân bỗng như phát cuồng, luôn luôn sẵn sàng tham gia các cuộc tụ tập ở chỗ đông người. Dỏng tai nghe ngóng đủ thứ điều kích động, để rồi như những kẻ tự dưng dẫm vào tổ kiến lửa, nhẩy lên choi choi, vung tay đá chân chỉ vào những kẻ gọi là địa chủ, đa phần cũng là những con người mặt mũi quắt queo, trời đầy xuống trần gian để hứng chịu sự xỉa xói của những kẻ trước kia là láng giềng, bỗng một sáng thức dậy trở thành kẻ thù không đội trời chung. ở ngoài thành phố cũng đột ngột diễn ra hiện tượng giống như một trò chơi dành cho người lớn, hay đúng hơn là một thứ bệnh dễ lây chỉ có điều hình như nó thâm hiểm và văn minh hơn. Người ta không táo tác, tục tĩu chửi bới nhau như ở các làng xóm mà trong mồm người ta bỗng phun ra những từ lạ lẫm kiểu như giai cấp, tư bản, bóc lột, vô sản, cải tạo tư bản tư doanh. Phong vốn là người hiền lành. Sau hàng loạt những biến động ghê gớm khiến cả cái xứ Việt rồi gần hơn là cả Hà nội này rung động đến tận từng gia đình, từng cá nhân thì anh càng như rút sâu vào cái vỏ lặng lẽ của mình. Phong càng không hiểu tại sao phố phường Hà nội đang thâm trầm với những hàng cây rợp màu xanh của những túm lá và những biển hiệu tróc sơn cùng những tấm pa nô loang lổ vì những vệt nước mưa và nắng làm bạc phếch những gam mầu nguyên khai vẽ những tay lính viễn chinh đầu đội mũ sắt, chân khuỳnh đang lăm lăm lao về phía trước, tay nâng những khẩu súng tiểu liên sẵn sàng nhả đạn. Những rạp Kim Chung, Kim Phụng, Lạc Việt với hàng loạt tấm biển cũ rích quảng cáo các vở kịch đã quá quen thuộc cũ mèm như "hận tương giao ", "Chử đồng Tử"… bỗng nhiên tất cả như tụt xuống, biến đi để thay vào đó là những cổng chào tết lá dừa và trên đó là những quả địa cầu đan bằng nan nứa hay tre vót mỏng như những bu gà trên đó rán những cụm bông và con chim bồ câu bây giờ người ta gọi là chim hoa bình. Chỉ có điều lạ là hầu hết những con chim mang biểu tượng hoà bình này bụng lại quá to, quá tròn theo kiểu những con bồ câu đang chửa. Cùng với những cổng chào bằng lá dừa này thì đường phố ngàn ngạt những tấm băng rôn biểu ngữ, cờ rực một mầu đỏ như tiết canh chăng ngang phố, thỉnh thoảng lại điểm xuýêt vài lá cờ hoà bình mầu xanh lam bay phơ phất. Rồi những thứ đó cũng cũ dần với thời gian hiển hiện ra bằng sự phai dần của những mầu sắc. Theo linh cảm của người tinh tế quen sống với sự lặng lẽ của tính hiền lành và khiêm nhường chợt thấy những biến động xảy ra trên đường phố và được hiển hiện bằng lời nói qua chiếc Rađiô nhãn"têlêphôngken"khung gỗ mầu nâu, màng vải vàng nhạt mỗi khi có tiếng phát ra lại rung lên nhịp nhàng, khe khẽ. Một buổi tối khi đèn đường vừa bật lên theo lệ thường thì bữa cơm nhà đã dọn lên. Có lẽ từ sau khi ba Phong đột ngột mất đi từ cuối năm 45 thì mọi sự xử xự trong nhà me Phong-bà Hai Tuy đều theo ý của người con cả là Phong. Ngay từ việc chọn món các món ăn thường ngày. Vì thế mỗi khi con sen cắp rổ chuẩn bị đi chợ bà hai lại hỏi xem Phong thích ăn gì. Và khi nghe Phong nhẹ nhàng bảo "tuỳ me"là y như rằng trên mâm bữa cơm hôm đó lại có món đậu rán, giá xào thịt ba chỉ và cuối cùng là món rau muống luộc có bát canh thắng xấu hoặc me rầm. Bà Hai là một người đàn bà cổ điển được giáo dục theo lễ giáo tam tòng, tứ đức. Nhất nhất mọi sự đều nghe theo chồng. Sinh ra trong một gia đình làm nghề giáo học ở làng Tương mai nên khi an phận về làm dâu nhà cai Tiến thì đang là cô Lĩnh nhu mì thỉnh thoảng cúi đầu cười mỉm chỉ sau một ngày về nhà chồng đã biến thành bà hai Tuy lặng thinh như cái bóng mà mọi cử động, đối xử đều răm rắp theo ý của chồng là ông hai Tuy. Điều này thì lại gần như lại rất hợp với nề nếp của nhà cụ cai Tiến nhất là của người chồng của cô Lĩnh. Khi cụ Cai Tiến qui tiên vào giữa những năm 30 thì cụ đã phân rõ tài sản cho hai người con trai. Cả Biển là con cả quản lý trang trại ở Ngọc hà, đất đai được tổ tiên chia ở vùng Phùng khoang thêm vài ba dãy nhà ở đường Lam bét ta còn Hai Tuy thì được sở hữu toà nhà và xưởng in mới mở ở đoạn giữa phố Lý quốc Sư và Ngõ Huyện. Tuy là hai anh em ruột cùng bố mẹ đẻ ra nhưng hai anh em lại khác nhau như quả ấu gai và quả chanh bưởi.
Bạn chưa đăng nhập nên chỉ đọc được chương đầu của mỗi cuốn sách. Đăng nhập vào Tủ Sách Việt Văn để đọc và nghe không giới hạn. Đọc chương đầu