Tủ Sách Việt Văn

Câu Chuyện Ở Đầu Sông

Câu Chuyện Ở Đầu Sông cover

Thể loại: Tiểu Thuyết

Tác giả:

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Số lần đọc: 83

Đánh giá: 4.8/5 (8 đánh giá)

Giới thiệu

"Câu Chuyện Ở Đầu Sông" là một truyện vừa của Phan Thái Yên, mở ra ở bến Tuần, nơi thượng nguồn sông Hương, vào một ngày không lâu sau Tết. Một người họa sĩ sau nhiều năm lưu vong xứ người trở về, theo đò ngược sông lên bến, ở trọ trong ngôi nhà duy nhất làm quán trọ nơi đây, rồi mất vào một đêm cuối xuân.

Người giữ ký ức về ông là ôn Thiên, lão bộc mù lòa từ năm mười một tuổi vì bệnh đậu mùa, suốt đời quanh quẩn trong ngôi nhà ấy. Mỗi sáng ôn vẫn quét dọn căn phòng còn nguyên chăn chiếu, lần tay trên những bức tranh treo tường, dừng lại ở bức tranh dở dang cuối cùng. Từ những gì người bạn vong niên để lại, câu chuyện lần ngược về một mối tình thời chiến ở Huế, về bảy năm xa cách ngoài Bắc, về những con người bị thời cuộc xé lẻ.

Văn Phan Thái Yên giàu chất thơ, câu dài, đẫm giọng Huế với "rứa", "chừ", "răng", và những địa danh dọc sông Hương được gọi tên như lần chuỗi hạt: Nguyệt Biều, Long Thọ, Xước Dũ, Văn Thánh, làng Hồ thơm mùi mít chín. Hai câu thơ Bùi Giáng làm đề từ trở đi trở lại trong truyện.

Lời tựa

Trung tâm của "Câu Chuyện Ở Đầu Sông" là một nghịch lý đẹp: cuộc đời của một người họa sĩ được giữ lại trong ký ức của một người mù. Phan Thái Yên đặt cái nhìn vào tay một kẻ không nhìn thấy, và nhờ vậy, mọi màu sắc trong truyện đều phải đi qua xúc giác, qua hơi rượu, qua tiếng ho, qua giọng nói.

Cách kể ấy hợp với câu chuyện về một thế hệ đã để mất điều quý nhất mà không biết mình đang để mất. Người họa sĩ ra đi, sống, vẽ, cưới vợ, rồi lại bỏ đi, và tác giả gọi tên nỗi ân hận ấy bằng một giọng không lên án ai: "Sự bồng bột oan khiên thời tuổi trẻ đã khiến anh và biết bao người cùng trang lứa ngờ vực chối bỏ hạnh phúc niềm vui đến trong tầm với. Chỉ để rồi chẳng thể nào tìm lại được trong suốt quảng đời còn lại." Chữ "oan khiên" ở đây đáng suy nghĩ: lỗi không thuộc riêng ai, mà thuộc về một thời đã đẩy người trẻ vào những chọn lựa quá sớm.

Truyện ngắn, nhưng không nên đọc nhanh. Những câu văn dài, nhiều hình ảnh chồng lên nhau, cần được đọc như đọc thơ, có khi phải dừng lại để nghe tiếng mái chèo hay tiếng gió trên khúc sông Hương phía thượng nguồn.

Cuốn sách để lại một nỗi buồn có hình hài: bức tranh dang dở, căn phòng còn nguyên chăn chiếu, một lời chưa kịp nói. Với người Huế, đó là nỗi nhớ quê. Với mọi người đọc khác, đó là lời nhắc rằng có những cuộc trở về chỉ trọn vẹn khi người ta còn kịp.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Chương 1
  2. Chương 2
  3. Chương 3