Tủ Sách Việt Văn

Chương 7

Chương 7: Câu Chuyện Kể Trong Đêm (Iv). Người đàn ông ấy, trước khi có vợ con, là sĩ quan trong quân đội, cha mẹ người tỉnh B. Giải phóng miền Nam anh về quê cũ, đem theo người vợ cưới từ miền Bắc. Thời chiến tranh chị là một nữ công nhân có thành tích và họ cưới nhau vì những chiến công, vì tình yêu và sự quý trọng mà hai người đã dành cho nhau. Hoà bình lập lại, người sĩ quan với những chiến công lẫy lừng đã chuyển ngành vì sức khoẻ không cho phép anh kéo dài cuộc đời binh nghiệp. Hào quang huyền thoại về anh biến mất, trong mắt người vợ ông chồng trở nên tầm thường khi ngày hai buổi đi làm trong cái xí nghiệp chăn nuôi, lương không đủ uống thuốc mỗi khi trái gió trở trời. Năm đó đứa con trai đầu lòng của họ - thằng Độ - lên bốn tuổi, cũng là lúc quan hệ gia đình nó với ông bà nội và cô chú đến lúc tan vỡ, không gì hàn gắn được. Lên bốn, thằng Độ đã nghe vô khối chuyện cãi nhau giữa hai gia đình. Mẹ nó vỗ quần bành bạch, xỉa tay vào ông bà mắng xa xả: - Bà truyền đời cho biết, cái thời này không có chuyện con dâu đâu. Xã hội chủ nghĩa là mọi người bình đẳng, đừng hòng bắt nạt bà. Bà nội nó thì giọt ngắn, giọt dài, chấp tay kể lể: - Cô ơi! Tui xin cô, tui không dám đâu, tui chỉ mong cô hiểu, nhà tui nề nếp, xin đừng đi ngang về tắt mà nhục nhã gia phong. Thằng Độ chẳng hiểu đi ngang về tắt là sao, nhưng nó thấy mẹ mình đã làm ngược lại những điều trước đây bà dạy bảo nó. Mẹ hung dữ chửi ông bà nội, mẹ còn chửi cả bố, mà bố thì hiền làm sao. Và một chiều, nó ra cảng đón đợi con tàu của bố, đợi mãi đến tối mịt vẫn chẳng thấy bóng dáng con tàu, nó lủi thủi đi về, quên cả hôm ấy là ngày được ở nhà bà nội, nó về thẳng nhà mình để vô tình thấy cái cảnh mà tuổi nó không biết kể lại làm sao cả. Nó cứ đứng như trời trồng. Vừa thấy xấu hổ, vừa phẫn uất vì thương bố. Bất chợt nó oà lên khóc. Tiếng khóc khiến hai kẻ bất lương hoảng hốt vơ vội lấy áo quần. Gã đàn ông kia chuồn mất và người mẹ lang chạ lặng nhìn con bằng đôi mắt thù ghét, điên cuồng. Thằng Độ không biết kể chuyện, nhưng năm tháng đã dạy nó hiểu đó là cái gì. Cái đó như bà nội nó nói là “đi ngang về tắt”. Nó cũng cảm nhận mẹ càng ngày càng đối xử bạc bẽo, tệ mạt với nó, chẳng khác gì bà Tào Thị. Và khi bố nó vì sức khoẻ phải thôi việc ở xí nghiệp chăn nuôi thì nó không còn được đi học nữa, nó phải ở nhà giữ ba đứa em để mẹ đi buôn. Từ dạo đó mỗi buổi chiều xuống, Độ lo rửa ráy, cho em ăn để kịp đêm theo cha đi bắt ốc, mò cua, cất vó tôm, hay đặt lờ. Người cha càng câm nín cam chịu, đứa con càng sống cô độc âm thầm. Tuổi thơ nó đi qua bên người cha giống như chiếc bóng, bên người mẹ đanh đá, tàn nhẫn, không chung tình. Cái ngày nó về nội ở là ngày nó đã lớn khôn để chua xót đến nghẹn ngào, nhìn cha gục đầu bên song cửa không bước vào nhà, vì vợ đang ăn nằm cùng kẻ khác. Sau đó là những trận chiến kịch liệt giữa mẹ nó với ba nó và gia đình bên nội. Người đàn bà buôn bán gà chua ngoa, nanh nọc, nổi tiếng nhất chợ ở tỉnh B, đã đem tất cả sự hung dữ cùng lối sống buông tuồng của mình xé nát cả gia phong bên nhà chồng, và đòi cho được thằng con “phản bội” về trừng trị. Cái điều đáng sợ nhất của thằng Độ không phải là những trận đòn ác liệt khiến nó dở sống, dở chết, mà chính là những lời chửi rủa thô bỉ của mẹ nó dành cho bên nội, cho cha nó và cho cả nó khi đánh. Tất cả đã in đậm vào tâm hồn trẻ thơ biết suy nghĩ, khổ đau của nó. Thằng Độ nằm liệt, mấy đứa em không đứa nào léo hánh lại gần. Bàn tay cha nó, bàn tay người chiến sĩ hiên ngang trên khắp chiến trường năm xưa, giờ khó nhọc nấu cháo, đổ hời cho con. Rồi từng đêm thằng Độ vờ ngủ, để nghe đôi tay xương xẩu của ba sờ soạng khắp người, để nghe từng giọt nước mắt nóng hổi của ba rơi xuống gương mặt và thân hình chằng chịt những lằn roi của nó. Buổi chiều ấy trên phố cảng tỉnh B buồn lắm, gió thu thổi hiu hiu làm não lòng người. Đứa con cầm tay cha hỏi: - Tại sao ba không bỏ mẹ đi? Người ba trên thân mình chỉ có manh áo bộ đội sờn rách, bạc màu, đưa đôi mắt quầng thâm nhìn ra biển xa, tránh ánh mắt của con. Ông trả lời bằng giọng nghẹn ngào: - Vì như thế là các em con phải khổ, chúng nó còn bé lắm, cần được chăm sóc thương yêu, mà mẹ con thì sẵn lòng lấy chồng khác. Độ ơi! Khi người đàn bà thương người đàn ông khác, họ không thiết đến những đứa con. Ba đành đau khổ một đời ba, còn hơn để ba đứa con phải khổ vì thiếu cả tình mẫu tử. Thằng Độ nhìn sững cha, nó muốn gào lên, muốn hét lên hỏi ba nó: - Thế còn con? Con không là con của ba sao? Sao ba không nghĩ tới con, tới những người đã sinh ra ba trên đời? Nhưng nó không gào lên được, nó biết như thế là nghĩ tới mình nhiều quá. Nó chỉ nhìn ba nó, nhìn rất lâu, như để khắc hình bóng của ba vào tim mình rồi bỏ chạy, chạy bất kể, miễn sao tránh thoát được tầm mắt nhìn của người cha đang nhạt nhoà nước mắt. Khi bình minh lên trên đất cảng tỉnh B, thằng Độ đã ở trên chuyến xe đi về phương trời vô định.