Hành Trình Ngày Thơ Ấu
Giới thiệu
Hành Trình Ngày Thơ Ấu là cuốn truyện viết cho tuổi nhỏ của Dương Thu Hương, kể ở ngôi thứ nhất qua lời một đứa trẻ mười hai tuổi. Cậu sống với mẹ ở thị trấn Rêu, nơi có dãy phố cũ mái ngói rêu loang, dãy phố mới của nhà buôn bên kia đường tàu, cái chợ có cột gỗ treo dải lụa hồng thay mỗi năm trước ngày ông Táo, và dòng sông Xanh với đảo Hoa Vàng mọc đầy cây duối, nơi bọn trẻ cất kho tàng bí mật.
Mùa xuân năm ấy, một gánh xiếc rong dừng lại ở bãi đất trống cạnh chợ, và từ đó bắt đầu chuyến đi xa của mấy đứa trẻ. Dọc đường có anh Cao hiền lành, hóm hỉnh dẫn đi ăn cơm quán, có những người khách buôn uống rượu bằng bát, rồi lên tới bản Muốn với ông già Mộc, Dũng còm và cái Tết ở miền núi.
Văn Dương Thu Hương ở đây giàu chi tiết đời thường, quan sát tinh như mắt trẻ con, mà vẫn ngầm chứa những bài học về lòng tốt và sự cứng cỏi.
Lời tựa
Viết cho thiếu nhi, Dương Thu Hương không chọn lối dễ dãi của truyện phiêu lưu toàn niềm vui. "Hành Trình Ngày Thơ Ấu" đặt vào tay người đọc nhỏ tuổi một điều khó nói: lỗi lầm của trẻ con cũng nặng như của người lớn, và con đường đi ra khỏi nó dài hơn một lời xin lỗi. Chuyến đi trong sách vì thế là một cuộc trưởng thành nhiều hơn là một cuộc chơi.
Sức nặng ấy đến từ chỗ tác giả không né tránh nỗi tủi hổ của đứa bé. Cậu bị đuổi học, lảng tránh đường lớn, thơ thẩn ngoài phố vì không dám về nhà. Hình phạt lớn nhất lại không phải đòn roi mà là một sự im lặng: "Sự im lặng của mẹ khiến tôi cảm thấy tôi đã chết rồi. Tôi đã chết thật." Hai câu ngắn, giọng trẻ con, nhưng chứa cả nỗi sợ mất tình thương, thứ mà người lớn đôi khi quên rằng trẻ con cảm nhận rõ hơn ai hết. Từ chỗ tận cùng ấy, mọi bước đi sau này của cậu bé mới có nghĩa.
Những người lớn cậu gặp dọc đường ít khi giảng giải. Họ bảo vứt chùm sắn để kịp về trước cơn dông, họ thức canh lửa cho bọn trẻ ngủ trong hang. Bài học nằm trong việc làm, và đứa trẻ tự hiểu lấy, chậm rãi như người ta lớn lên thật.
Đến nay, cuốn sách vẫn giữ được một thứ hiếm trong văn chương viết cho tuổi nhỏ: sự tôn trọng. Tác giả tin rằng trẻ em đủ sức đối diện với lỗi lầm, với miền núi lạ, với cái Tết xa nhà, và tin rằng lòng tốt của người dưng có thể dạy một đứa trẻ cứng cỏi hơn mọi lời răn.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026