Rau Răm Ở Lại Chịu Lời Đắng Cay
Giới thiệu
Rau Răm Ở Lại Chịu Lời Đắng Cay là một truyện vừa của Huân Long, kể ở ngôi thứ nhất qua lời một người Việt từ nước ngoài về. Ở Sài Gòn nghe nói có xe đưa đi miễn phí, anh leo lên cho biết, và thấy mình đứng trước một trạm kiểm soát bé như hộp diêm ở biên giới Campuchia. Anh lính gác quát tháo đòi giấy tờ, rồi vừa thấy dấu "con ó vàng" trên bìa hộ chiếu đã đổi giọng vồn vã.
Từ cửa khẩu ấy, người kể đi sâu vào xứ Chùa Tháp, giữa cái nắng "như lưỡi con thuồng luồng", bụi đỏ mịt mù và tiếng xe tuk-tuk. Anh có một người cần tìm, nhưng giữ kín mục đích, chỉ ngồi quán bà má người Việt ăn bún xào, chuyện trò thiên hạ sự với tay xe ôm bám theo như hình với bóng.
Giọng văn tự giễu, đậm chất khẩu ngữ miền Nam, nhiều nhận xét hóm hỉnh về thói quen của người mình. Nhưng nhan đề, mượn từ câu ca dao "Gió đưa cây cải về trời", đã báo trước một chuyện buồn đằng sau những trang vui.
Lời tựa
Dưới vỏ một thiên du ký đầy giọng tự trào, "Rau Răm Ở Lại Chịu Lời Đắng Cay" của Huân Long là cuộc tìm kiếm một người đã mất dấu, và rộng hơn, là cái nhìn đau đáu của người xa xứ về chính đồng bào mình.
Người kể ít khi nói về nỗi buồn riêng. Anh để nó lẫn vào những nhận xét về sòng bạc, về những người từng ăn chung mâm nay lạnh nhạt nhìn nhau, về sự chênh lệch giàu nghèo ngay giữa những người cùng xuất thân. Nhưng chính những lúc tưởng vô tình nhất lại khiến lòng anh bật ra. Bà hàng quán người Việt chỉ buông một câu an ủi, vậy mà người kể ghi lại: "Mấy tiếng biết đâu đấy của bà nghe gọn đanh vậy mà âm vang của nó rền như tiếng mõ." Hình ảnh tiếng mõ cho thấy hy vọng, với một người đã mỏi mệt, có khi nặng nề chẳng kém tuyệt vọng.
Cứ để mình cười với những đoạn hài hước về thói quen của người mình, nhưng nên nghe ra cái cay ở đuôi mỗi câu đùa. Giọng văn khẩu ngữ, nhiều thành ngữ, thích hợp để đọc chậm như nghe một người ngồi kể chuyện bên bàn nước.
Truyện vừa này không lớn về quy mô, nhưng giữ được một tiếng nói ít gặp: tiếng nói của người trở về mà không còn hẳn thuộc về chốn cũ, thương quê mà vẫn không nhắm mắt trước những điều khiến mình xót xa.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026