Tủ Sách Việt Văn

Phần 1 - F

Phần 1 - F. Ngày ... tháng ... Thường dễ đã nửa tháng, hôm nay tôi mới ngó đầu vào chuồng lợn. Tôi giật mình; con lợn Bò của tôi đang đứng sững im lặng trước chậu cám, vẻ tư lự. Tôi gọi: - Linh ơi! Lợn làm sao? Hôm nay, con lợn Bò không ăn. Linh cười: - Cậu ấy làm điệu đấy. Thùng tóp mỡ vơi rồi. Hôm nay, cám ít tóp mỡ nên cu cậu biếng ăn. - Sao không cho thêm vào? Được đến đâu, hay đến đó. Hết lại tính sau. Linh rầu rầu: - Bố không biết là nhà ta đã hết gạo, hết tiền phải ăn cháo cám ư? Và cả cám ngô cũng sắp hết. Lợn biếng ăn là dĩ nhiên. Mẹ con bảo: người trước tiên ... sau đó mới đến lợn. Tôi im lặng, nhìn chú lợn Bò. Con Bò nghiêm trang nhìn tôi như muốn bảo: - Các người đã tranh cám và tóp mỡ của ta. Tôi bực bội với con lợn láo xược: - Chính ngươi mới là kẻ tranh phần của chúng ta. Chúng ta phải làm quần quật để nuôi ngươi. Con ta hết cái ăn; còn ngươi, mỗi ngày ta vẫn cung phụng cho hàng chục bạc. - Khu ta mới về, người săn sóc, chăm chút ta, ta cứ tưởng ngươi là kẻ thông hiểu sự đời. Mi tưởng ta hèn hạ ư? Hãy nhìn vào cơ bắp ở vai ta, ở lưng ta, ở mông ta ... Hãy nhìn vào chiếc miệng bẹ dừa to lớn của ta ... Mi thấy chưa? Ta là quý tướng. Rồi con lợn bỗng cười to, và giọng nói trở nên hùng hồn, kỳ dị: - Quý tướng! Người biết không? Rồi ... ta sẽ là bão tố ... là khủng khiếp ... là tuyệt đối ... là tất cả ... Người hãy chiêm nghiệm lời ta ... Rồi sẽ thấy. A, mà ta cần gì tranh cải nhỉ ... Bây giờ đây, ta đang chỉ cần tăng nhanh sức vóc của ta ... Rồi ta ... tương lai ... tương lai sẽ là của ta ... Tất cả sẽ là của ta... Tôi ngây người, có pha chút sợ hãi trước những lời tiên tri đầy bí ẩn và quỉ quái của chú lợn lông hung vàng, mà trước đây tôi cứ tưởng là ngây ngô, chẳng biết gì. Con lợn Bò bỗng không thèm nhìn tôi nữa. Nó cúi xuống, và mặc dù trước mặt nó là máng cám đầy bèo, nó cũng ăn ngon lành. Nó ăn với một tốc độ kinh hoàng. Tộp! Tộp! Tộp! ... Nó ăn như vỗ tay reo, không ngơi nghỉ. Tộp! Tộp! Tộp! ... Tiếng ăn ròn rã tưởng như súng nổ liên hồi. Tôi ngây người nhìn con lợn. Thật hay là ảo? Có phải đúng là con lợn đã nói với tôi lúc nãy? Một thoáng gai gai, rờn rợn, chạy dài suốt dọc sống lưng tôi. Kìa! Cái máng như đã chùi sạch nhẵn. Con lợn Bò ngước mắt nhìn tôi bằng đôi mắt to màu nghệ hay màu trắng nhởn. Ma quái! Ngày ... tháng ... Ít lâu nay, Tám liên tục viết cuốn Bách Khoa Lợn. Nhà giáo hí hửng trao cho tôi một đoạn bản thảo. Anh nói: - Đoạn này, tôi nghiên cứu chồng chéo sang cả lĩnh vực ngôn ngữ học. Có lẽ ... thú vị chăng? - Nhà sinh vật cả gan thật! Dám đặt chân sang cả mảnh đất ngôn ngữ. Không sợ cấm địa sao? Tám dụt dè: - Thì cũng thử một chút xem sao. Tôi đeo kính trang trọng cúi đọc. Đồ tể. Tìm từ nguyên của từ "đồ tể" thấy gồm hai thành tố: tiền tố đồ và hậu tố tể. Riêng hậu tố "tể" chỉ thấy hiện diện trong hai từ khác: chúa tể và tể tướng. Hóa ra anh làm nghề giết lợn lại có họ hàng gần với những bậc chí cao: ông vua và ông quan đại thần tột bậc. Họ gần gũi với nhau ở điểm gì? Xét cả ba giống nhau ở chỗ đều có uy quyền giết chóc kẻ khác. Vua và tể tướng có quyền giết dân, đồ tể có quyền giết lợn. Giết người là một quyền uy to lớn nhất, tối cao nhất trong mọi quyền. Suy cho cùng, có thể nói nghề vua quan cũng là một thứ nghề đồ tể; chỉ có khác đối tượng giết ở đây là con người. Thế mà nghề đồ tể lại bị khinh rẻ. Ngày xưa, nhà Mạnh Tử ở gần nhà đồ tể, Mạnh Tử bắt chước chọc tiết lợn; mẹ Mạnh Tử là hiền mẫu, không muốn con tập nhiễm thú tính, bà liền dời nhà đi nơi khác. Xã hội khinh rẻ kẻ chém giết lợn, cho là kẻ thất đức nên trước chữ tể đặt thêm chữ đồ. Đồ lưu manh, đồ ăn cướp, trong hai từ ấy, tiền tố đồ dùng để chỉ sự khinh miệt. Người ta khinh kẻ giết lợn, nhưng lại trọng kẻ giết người. Trong thiên hạ, ai cũng ham ngôi chúa tể, ngôi tể tướng. Than ôi! Một thang giá trị đảo điên! Riêng tôi, tôi vẫn giữ lại trong ký ức hình ảnh người đồ tể thời xưa. Đó là một con người to lớn, vạm vỡ, mặc bộ quần áo nâu cứng đờ vì vấy máu. Xóm tôi ở gần Lò Lợn, mà mẹ tôi không phải là một hiền mẫu như mẹ Mạnh Tử, nên hình ảnh người đồ tể xưa in rất đậm nét trong bộ óc thời thơ ấu của tôi. Một điều ta dễ thấy là anh đồ tể nào cũng hay uống rượu. Anh đồ tể của tôi thường đi chệnh choạng trên hè phố, mặt lầm lỳ, mắt đỏ ngầu, tay xách cái bị rủng roẻng những dao nhọn. Gặp người say, trẻ con thường hay chọc ghẹo, riêng đối với anh đồ tể, dù anh ta say khướt cũng chẳng đứa trẻ nào dám lơ mơ, ho he. Tôi còn nhớ rất rõ, cứ mỗi khi thấy bóng anh ta ở đầu phố là lũ trẻ con lảng xa ngay. Anh đồ tể bước ngang qua cửa nhà tôi, đôi mắt vằn tia đỏ của anh nhìn thẳng vào mặt tôi, tôi vội vàng run rẩy cúi xuống. Chợt nhớ tới câu thơ xưa của Hàn Mặc Tử: ... Run như thần tử thấy long nhan ... Ngày xưa, khi nhà vua du hành qua, thì người dân ai cũng phải quì rạp, cúi đầu xuống, không được phép nhìn. Nhìn Vua là mắc tội khi quân. Anh đồ tể cũng có phong khí một ông Vua, nên ai ai cũng phải run sợ khi thấy anh ta.