Tủ Sách Việt Văn

Đứa Con Nuôi

Đứa Con Nuôi cover

Thể loại: Tiểu Thuyết

Tác giả:

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Số lần đọc: 93

Đánh giá: 4.7/5 (14 đánh giá)

Giới thiệu

Đứa Con Nuôi là truyện vừa của Nguyễn Khải, đặt ở một nông trường quân đội vùng Điện Biên những năm sau kháng chiến chống Pháp. Cừ, chủ nhiệm chính trị nông trường, nhận nuôi một bé gái mười ba, mười bốn tuổi quê Hà Đông. Cha mẹ nó đã hy sinh, nó đi ở hết nhà này sang nhà khác, theo vợ một cán bộ lên Điện Biên giúp việc lúc sinh nở, rồi bị đuổi, bơ vơ ngoài phố mấy ngày. Toàn bộ gia sản của nó là chiếc ba lô sờn mép.

Truyện mở bằng chuyến đi bộ qua cầu sông Nậm Rốm lát bằng tấm sắt sân bay cũ, Cừ đưa đứa bé về chỗ vợ anh là chị Lụa ở đội sản xuất số 6. Anh thèm được nó gọi là con, còn nó vẫn tự nhiên gọi anh bằng bác. Đứa trẻ từng trải sớm ấy mang trong lòng những tính toán rất chi li: làm thật nhiều tiền, may quần áo đẹp, về quê cho các bà từng hắt hủi mình biết mặt.

Nguyễn Khải viết tiết chế, quan sát tâm lý sắc, cảnh rừng tre, mo nang, cỏ nghệ được tả kỹ. Câu chuyện nhỏ về việc một đứa trẻ học lại cách tin người đặt trong nền đời sống tập thể của những người lính làm nông.

Lời tựa

Nguyễn Khải vốn quen nhìn con người bằng con mắt tỉnh táo, ít khi để cảm xúc dẫn đường. Ở "Đứa Con Nuôi", ông viết về tình thân mà vẫn giữ con mắt ấy: không ai trong truyện tốt sẵn, và tình thương phải được xây lên từng chút một.

Cái tinh của truyện là người phải học cách tin không riêng gì đứa trẻ. Chị Lụa, người đàn bà chưa từng có con, thay đổi trong im lặng, qua những việc vặt vãnh như để phần cơm, vá áo, mua một cái cặp tóc. Tác giả gói cả quá trình ấy vào một câu giản dị: "Chị ao ước được là mẹ, nhưng chưa bao giờ chị là mẹ, bóng dáng nó đã đánh thức trong lòng chị tình mẫu tử." Không có cảnh nhận nhau rơi nước mắt nào; chỉ có thói quen chờ một cái bóng nhỏ ở khung cửa, rồi thấy nhớ khi nó về muộn.

Trong lúc đọc, hãy nghe kỹ những câu chuyện người lớn kể cho con bé: chuyện về phép của Quang, chuyện anh tân binh ngủ gật trên đường hành quân đêm. Mỗi câu chuyện mở cho nó thấy một thế giới khác hẳn những nhà nó từng đi ở, và phản ứng của nó trước từng chuyện cho biết nó đang lớn lên ra sao.

Đặt trong khung cảnh đời sống tập thể, truyện dễ bị đọc như một bài học về trách nhiệm với thế hệ sau. Nhưng thứ ở lại lâu hơn lại rất riêng tư: một đứa trẻ mồ côi và một người đàn bà không con tìm thấy nhau mà chẳng cần ai đặt tên cho mối quan hệ ấy. Văn chương đôi khi chỉ cần chừng đó để người đọc tin rằng lòng tốt là có thật.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Đứa Con Nuôi