Chương 7

Chiếc Lexus và cây Ô liu. Dịch giả: Lê Minh. Chương 7. Chiếc áo nịt vàng. "Một hai năm nữa, chúng tôi vẫn còn bị ràng buộc nhiều lắm. Chính phủ mới sẽ phải hết sức cẩn thận". - Umar Juoro, Cố vấn kinh tế của cựu Thủ tướng Indonesia, B. J. Habibie, miêu tả cho báo The New York Times những hạn chế về kinh tế mà chính phủ Indonesia phải tuân thủ, vì nếu nóng vội làm gì đấy, Indonesia sẽ bị IMF và thị trường toàn cầu hóa bóp nát. Tháng 10 năm 1999. Trong chuyến đi quan sát bầu cử ở Trung Quốc lần đó, tôi cùng người phiên dịch đi lang thang trong làng Heng Dao và ghé vào thăm nhà một người nông dân đã chuyển làm thợ máy cơ khí. Anh này nuôi ngỗng và lợn ở đằng trước nhà, nhưng trong nhà thì sắm đủ dàn stereo và TV màu. Phiên dịch của tôi, một sinh viên lúc đó đang theo học ở Hoa Kỳ phát hiện ra một điều mà tôi không thấy được - không thấy cái loa công cộng nào gần đấy. Dưới thời Mao Trạch Đông, chính quyền mắc loa vào tận gia đình thuộc các "công xã" (tên đơn vị hành chính thời đó), để tuyên truyền và hướng dẫn chủ trương. Chúng tôi hỏi anh nông dân thế loa cất đi đâu hết rồi? "Năm ngoái chúng tôi gỡ hết xuống rồi", anh này nói. "Không ai muốn nghe từ những cái loa này nữa.