Tủ Sách Việt Văn

Chương 11

Chương 11. Những ngày cuối năm, trời trở lạnh mau. Cái rét giao mùa dường như ông trời cố ý mang đến để tương phản với không khí đang sôi sục đang chuẩn bị tổng khởi nghĩa trong lòng hàng ngàn đảng viên Quốc Dân Đảng. Bao nhiêu mất mát liên tục về mặt nhân sự cũng như vũ khí của Đảng, càng làm Tổng Bộ thấy không còn đường nào khác ngoài một cuộc vùng dậy liều lĩnh theo phương châm “sát thân thành nhân” của cổ nhân xưa. Hàng loạt tổ đảng bi vỡ đã đành, lại thêm những xưởng chế bom, những cơ sở cất giấu truyền đơn, cũng cứ lộ dần, đặc biệt là trong phạm vi tỉnh Bắc Giang, quê hương của Nguyễn Khắc Nhu và chị em cô Giang. Kế hoạch tổng khởi nghĩa vì vậy không còn là một bí mật đối với sở Liêm Phóng. Chúng chỉ không biết ngày nào mà thôi. Mạng lưới mật thám và tay sai vốn đã dày đặc, nay lại càng giăng bủa sâu rộng hơn, bám sát từng bước chân của đảng viên Quốc Dân Đảng, nhất là quyết bắt cho được Nguyễn Thái Học và các nhân vật chủ chốt. Giữa tình thế dầu sôi lửa bỏng, một mất một còn ấy, người đau khổ nhất là Lê Hửu Cảnh. Đang là một ủy viên trung ương, sát cánh với Nguyễn Thái Học, ông bị đẩy hẳn ra ngoài, chẳng những không được tham dự bất cứ một buổi họp quan trọng nào, mà còn bị ngờ vực, xa lánh. Chia sẻ với Cảnh, chỉ có vài đồng chí trong nhóm “cải tổ” và thêm một đàn em trẻ, đó là Minh. Minh lúc này vẫn làm việc ở tòa báo trong nỗi thấp thỏm chờ đợi tai họa ập đến. Căn gác trọ của anh ở Khâm Thiên may mắn chưa nằm trong danh sách bị khám xét. Ông Sửu khập khiễng bên kia đường vẫn là bạn tri kỷ để Minh tâm sự và đôi khi nhờ vả công tác, dù ông không nằm trong đoàn thể. Dòng đời vẫn lặng lẻ trôi, sáng chiều hai buổi Minh vẫn xách cập đi về như một công chức cần mẫn, gác bỏ mọi chuyện nhiêu khê đang diễn ra quanh anh. Nhưng trên thực tế, những lo buồn triền miên làm Minh gầy xọm đi vì mất ngủ. Giống như bao nhiêu đảng viên khác, Minh mang nỗi buồn chung là tình hình nguy biến liên tục của Quốc Dân Đảng. Thêm vào nỗi buồn riêng là hoàn cảnh giằng co của Lê Hửu Cảnh, một đàn anh mà Minh hết lòng nễ phục. Ngoài ra, cái tin Nguyễn Văn Viên bị bắt rồi treo cổ tự tử trong tù cũng làm Minh trăn trở đến cả tháng trời. Với Viên, Minh có khá nhiều kỷ niệm đáng nhớ. Huống chi hai năm hoạt động trong Thành Bộ, Viên là người lãnh đạo trực tiếp của Minh. Minh cũng là người đầu tiên được Viên trực tíêp kể cho nghe vụ ám sát Réne Bazin và dặn anh phải viết lại câu chuyện này cho đời sau tường tỏ. Một buổi chiều Minh ở tòa soạn về, tạt ngang sạp hàng của ông Sửu định đưa cho ông tờ báo mới. Thấy ông đang có khách, trả giá mua một cái mũ nồi cũ. Minh đứng tần ngần một chút, toan băng ngang đường leo lên gác thì vui mừng nhận ra người khách ấy chính là Lê Hửu Cảnh. Minh buột miệng kêu lên: - Ơ! Anh Cảnh! Đi đâu lang thang đến chốn này! Cảnh ngẫng lên làm bộ ngạc nhiên: - Minh đấy ư? Tôi vừa ở Ô Chợ Dừa lại thẳng đây! Tôi nhớ láng máng hình như cậu ở quanh đâu đây, phải không? Minh hiểu ý, khẻ gật đầu: - Vâng! Em thuê gác trọ bên kia đường! Thật ra thì Cảnh đã đến căn gác của Minh nhiều lần và hôm nay anh ghé ngang đây cốt để chờ Minh. Minh cũng từng kể qua cho Cảnh biết về hoàn cảnh và tâm sự của ông Sửu, nên Cảnh dù gặp ông lần đầu mà đã thấy như biết ông ấy từ lâu. Tuy vậy, Cảnh vẫn cẩn trọng bởi thời buổi này lòng người thay đổi trắng đen, không biết thế nào mà lường. Có người mới hôm trước còn là đồng chí, hôm sau lại là tay sai cho thực dân, dẫn mật thám đi bắt bạn bè của mình. Bao nhiêu bài học đắng cay của Việt Nam Quốc Dân Đảng cũng như Đông Dương Cộng Sản Đảng đang diễn ra từng ngày, khiến Cảnh không thể không dè dặt. Cảnh lúc này không còn làm trong cong xưởng hỏa xa nữa vì sở đã báo cho mật thám biết là Cảnh vắng mặt thường xuyên, không thể không nghi ngờ hành tung của Cảnh. Ông không dám về nữa. Ông phải cải trang, đóng nhiều vai trò khác nhau và thay đổi chỗ ngủ hàng đêm. Nắng gió và cuộc sống thất thường đả làm Cảnh gầy và đen, nhất là ánh mắt lúc nào cũng toát ra nỗi ưu tư. Hôm qua Cảnh ở Yên Bái về, bỗng nhớ đến Minh, nên hôm nay tìm gặp để hàn huyên cho vơi bớt nỗi sầu đang nặng trĩu trong lòng. Cảnh trả tiền mũ cho ông Sửu rồi chụp ngay cái nón đen lên đầu, kéo thấp xuống, che gần nữa khuôn mặt. Minh trao cho ông Sửu tờ báo rồi giới thiệu vội vã: - Anh Cảnh đây là anh họ của tôi! Anh em lâu ngày mới gặp nhau! Cảnh gật đầu chào ông Sửu, nhưng không nói gì. Ông Sửu lễ phép cúi đầu chào lại. Minh nói thêm với Cảnh: - Còn ông Sửu đây thì cũng như chỗ người nhà. Anh có cần nhắn gì em thì cứ bảo ông ấy một tiếng! Em nói phòng xa, anh đến tìm em mà không gặp. Ông Sửu nhìn Minh bằng ánh mắt dịu dàng như thầm nói cám ơn về sự tin tưởng của Minh. Bấy giờ Cảnh mới quay sang nói với ông Sửu: - Cậu em tôi đây cũng hay nhắc đến ông luôn! Thời buổi này tìm được người tri kỷ không phải là dễ, có phải không ông? Ông Sửu khách sáo đáp: - Thưa ông! Quả có như thế ạ! Tôi may mắn được làm quen với thầy Minh. Thầy là nhà báo học rộng hiểu nhiều, thành ra đầu óc tôi cũng vỡ ra được lắm thứ hay! Minh vỗ vai ông Sửu: - Không dám!