Tủ Sách Việt Văn

Chương 14

Chương 14. Ở miền Nam là nơi có nhiều nhà máy, bến cảng, hỏa xa v.v. Đảng Cộng Sản ngấm ngầm vận động thành lập hàng loạt công hội đỏ ở mỗi xí nghiệp, tiến đến hình thành Tổng Công Hội Nam Kỳ vào tháng 4 năm 1930 do Lê Quang Sum làm bí thư đầu tiên. Từ đấy, những hoạt động của cộng sản trong giới thợ thuyền bắt đầu đặt được nền móng và dễ dàng lan rộng vì công nhân bị bốc lột sẳn sàng hợp tác đấu tranh, không cần biết mình đang bị lợi dụng làm quân cờ cho một chủ nghĩa mới. Tháng sau, 5 -1930 , miền Nam có thêm một số nhân vật trí thức đang du học bên Pháp bị trục xuất về. Nhóm 19 người này gồm những thanh niên tân học, phần đông có khuynh hướng cộng sản, hoặc theo Nguyễn Ái Quốc hoặc khai mở con đường đệ tứ quốc tế ở Việt Nam. Đó là Trần Văn Giàu, Tạ Thu Thâu, Hồ Văn Ngà, Nguyễn Văn Tạo, Hùynh Văn Phương, Lê Bát Cang, Trần Văn Chiêu v.v. Phía Quốc Dân Đảng tại miền Nam cũng có những hạt nhân xuất sắc nhưng không may đều bị bắt cả: Trần Huy Liệu, Cao Hữu Tạo, Nguyễn Phương Thảo, Nguyễn Hòa Hiệp, Phạm Hoài Xuân, Võ Công Tồn v.v. đều nằm trong khám lớn. Và đúng như Lê Hửu Cảnh tiên đóan, khi đảng trưởng Nguyễn Thái Học bị bắt, khi tổng bộ Quốc Dân Đảng tan vỡ, thì sẽ có những đảng viên không còn điểm tựa để trong mong ngày chiến thắng, họ sẽ bị lung lạc và bị quyến rũ về phía Cộng sản. Đó là trường hợp Trần Huy Liệu bỏ Quốc Dân Đảng sang Cộng Sản làm đến bộ trưởng tuyên truyền của chính phủ lâm thời Việt Minh. Hoặc Nguyễn Phương Thảo cũng bỏ Quốc Dân Đảng sang Cộng Sản và trở thành tướng Nguyễn Bình lừng lẫy sau này. Trở lại đầu năm 1930 , toàn cõi Bắc Kỳ sôi sục những vụ bắt bớ Quốc Dân Đảng. Phía Cộng Sản muốn tạo uy thế, liền xúi giục nông dân biểu tình trong dịp lễ Lao Động Quốc Tế ngày mùng 1 tháng 5 . Ở Thái Bình, mật thám bắt được hàng loạt truyền đơn và cờ búa liềm ném đêm 30 tháng 4 . Sáng hôm sau khoảng 300 nông dân kéo đến đình công sứ tỉnh. Mật thám cứ tưởng rằng đám nông dân ấy đều là đảng viên cộng sản nên nã súng bắn chết tại chỗ 15 người và cả trăm người khác bị thương. Nhóm cộng sản lãnh đạo thì giấu mặt, nên chẳng ai hề hấn gì cả! Ngày 5 tháng 5 , nhóm Cộng Sản Nam Định trong khi đang họp với tỉnh bộ Thái Bình để rút kinh nghiệm về cuộc biểu tình bị thảm sát vừa qua thì tình cờ biết được tin Ký Con từ Hải Dương sang Nam Định. Thời ấy, ranh giới Quốc Cộng chưa rõ nét, chưa thù hận. Những người yêu nước hoạt động phần lớn là biết nhau, có khi là bạn học chung lớp chung trường rồi mỗi người theo một phía. Đặc biệt là bên Quốc Dân Đảng thì hết sức lơ là, chẳng bao giờ đề phòng sự phản bội của phía Cộng sản. Ký Con lại là nhân vật nổi, tiếng tăm lừng lẫy, hầu như nhóm cách mạng nào cũng biết. Thành ra khi Ký Con về Nam Định, mật thám chưa có tin tức gì mà nhóm Cộng Sản tại đây đã hay biết rồi! Tuy 3 nhóm Cộng Sản đã kết hợp hoạt động chung, nhưng trên thực tế thì lãnh đạo các tỉnh bộ tại miền Bắc đều nằm trong tay Đông Dương Cộng Sản Đảng tức Việt Nam Thanh Niên Cách Mệnh Đồng Chí Hội ngày trước. Nhân danh lý tưởng đảng, nhóm này luôn luôn chủ trương sắt máu và tàn nhẫn, điển hình là hồi tháng 5 năm ngoái, chính họ giết hai đồng chí của họ là Trịnh Thị Nhu và Trịnh Thi Uyển ở Hải Phòng rồi loan tin Quốc Dân Đảng là thủ phạm. Bây giờ nghe tin Ký Con đang ở Nam Định, mà biết rõ cả địa chỉ Ký Con đang tạm trú, nhóm Cộng Sản Nam Định và Thái Bình họp liền họp nhau bàn kế hoạch ứng xử sao cho có lợi! Một đảng viên tên Đặng Xuân Nghiêu thuộc tỉnh đảng bộ Nam Định, hùng hồn phát biểu: - Từ sau vụ bạo động ở Yên Bái hồi tháng 2 , Quốc Dân Đảng kể như chấm dứt vai trò lịch sử của mình! Xong hẳn rồi, không còn gì phải bàn đến nữa! Vài đảng viên còn xót lại, tạm thời trốn tránh, sớm muộn gì thì cũng bị bắt nốt thôi! Bây giờ chỉ còn lại đảng Cộng Sản của chúng ta tiếp tục sự nghiệp đánh đuổi thằng Tây. Ký Con, tức là Đặng Trần Nghiệp bí danh là Doãn, trưởng ban ám sát của Quốc Dân Đảng, vừa từ Hải Dương trốn sang đây. Tây thù Ký Con ngang với Nguyễn Thái Học, cho nên nay mai khi biết Ký Con ở đây, mật thám sẽ huy động lực lượng lớn về đây lùng bắt. Chừng ấy, tỉnh đảng bộ chúng ta sẽ bị vạ lây! Chi bằng chúng ta đi một bước trước, báo cho Tây biết. Ký Con người nhỏ bé, trói gà không chặt, chỉ cần một thằng mật thám là thừa sức bắt trói Ký Con. Nghĩa là mật thám không cần phải đưa lực lượng lớn về đây làm liên lụy đến chúng ta. Chẳng những thế, chúng ta lại còn có món tiền thưởng 5 nghìn đồng để sung vào quĩ đảng! Nhất cữ lưỡng tiện, cơ hội này không nên bỏ qua! Đại đa số các đồng chí trong phòng họp đều gật gù tán thành, cho là diệu kế. Nhưng cũng có người gay gắt phản đối: - Không được! Quốc Dân Đảng làm cách mạng tư sản. Chúng ta làm cách mạng vô sản. Tuy đường lối khác nhau nhưng họ cũng là những người yêu nước, nỡ nào ta đi ốt cáo! Từ vụ ám sát Bazin cho đến bạo động Yên Bái, họ đã cống hiến cho đất nước biết bao nhiêu liệt sĩ và biết bao nhiêu người hiện đang bị tra tấn trong tù. Ta tố cáo Ký Con là sai nguyên tắc đạo đức cách mạng! Ta giết Tây chứ không giết đồng bào!