Lê Vân, yêu và sống là cuốn tự truyện gây chấn động của nghệ sĩ múa, diễn viên điện ảnh Lê Vân, do nhà thơ Bùi Mai Hạnh ghi lại, xuất bản 2006, kể về cuộc đời, tình yêu, những góc khuất cá nhân đầy dũng cảm, gây nhiều tranh luận và được đánh giá cao về tính chân thật, chiều sâu nội tâm, mang ý nghĩa lớn trong dòng sách tự truyện Việt

Ít có cuốn tự truyện nào khiến người đọc lặng đi vì sự thẳng thắn đến trần trụi như "Lê Vân - Yêu và Sống". Thời thơ ấu của Lê Vân luôn khắc khoải với câu hỏi day dứt "Vân ơi, Vân là ai?", một nỗi băn khoăn theo suốt những năm tháng đầu đời đầy xáo trộn. Chỉ trong khoảng chục năm đầu của cuộc đời, bà đã vài ba lần thay đổi nơi ở: từ nhà ông nội tại 136 phố Quán Thánh, Hà Nội, đến nhà bà ngoại ở 64B phố Cầu Đất, Hải Phòng, và cả những ngày sống ngay trong rạp hát Kim Môn cùng mẹ.

Mười tuổi, Lê Vân bước vào trường múa ở Hà Nội, để rồi bảy năm sau trở thành diễn viên múa nổi tiếng của Nhà hát ca múa kịch Trung ương. Con đường nghệ thuật ấy tiếp tục đưa bà đến với điện ảnh, ghi dấu qua nhiều vai chính để đời: chị Dậu trong bộ phim cùng tên, vai Duyên trong "Bao giờ cho đến tháng mười", hay Tuyên phi Đặng Thị Huệ trong "Đêm hội Long Trì".

Xuyên suốt tự truyện, cuộc sống thời thơ ấu của Lê Vân hiện lên nổi bật với những thiếu thốn về vật chất, những gian khổ trong thời chiến và cả những mâu thuẫn âm ỉ trong gia đình. Điểm gây tranh luận nhiều nhất nơi người đọc chính là những đoạn miêu tả, nhận định về người cha, nghệ sĩ Trần Tiến, như một người vô dụng trong nhà, chỉ nổi tiếng ngoài xã hội mà không tròn vai người chồng, người cha nơi tổ ấm.

Xin trân trọng mời bạn đọc cùng lật giở từng trang của "Lê Vân - Yêu và Sống", để lắng nghe một tiếng lòng chân thật về yêu thương, khổ đau và khát vọng được sống là chính mình.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn - 2026.