Đất Vỡ Hoang là bộ tiểu thuyết đồ sộ của Mikhail Sholokhov, nhà văn Nga lỗi lạc từng được trao giải Nobel Văn học. Đây là tập một, quyển một của tác phẩm, mở đầu cho một bức tranh rộng lớn về đời sống nông thôn Nga trong giai đoạn tập thể hóa nông nghiệp đầy biến động của thế kỷ hai mươi.

Tác phẩm tái hiện quá trình xây dựng nông trang tập thể tại một vùng quê Cô-dắc bên bờ sông Đông, với tất cả những xung đột, giằng xé và đổi thay sâu sắc trong lòng người nông dân. Sholokhov nổi tiếng với khả năng khắc họa nhân vật sống động, những tính cách vừa mộc mạc vừa phức tạp, cùng bức tranh thiên nhiên và phong tục Cô-dắc đậm chất sử thi. Ông không né tránh những mâu thuẫn gay gắt của thời đại, mà phản ánh chúng bằng cái nhìn hiện thực sắc bén.

Là một tiểu thuyết hiện thực quy mô lớn, Đất Vỡ Hoang được xem là một trong những tác phẩm tiêu biểu của văn học Xô viết. Giá trị của nó nằm ở tầm vóc phản ánh lịch sử, chiều sâu nhân vật và nghệ thuật kể chuyện bậc thầy. Với độc giả Việt Nam, đây là một tượng đài văn chương quen thuộc, gắn với nhiều thế hệ bạn đọc yêu văn học Nga.

Cũng như ở bộ tiểu thuyết "Sông Đông êm đềm", người đọc lại gặp trong "Đất Vỡ Hoang - Tập 1 (Quyển 1)" ngòi bút hiện thực nghiêm ngặt, không chút khoan nhượng của Mikhail Sholokhov. Từ những trang sách hiện lên một sự thực phong phú, đa dạng, đầy mâu thuẫn và rất phức tạp — những sự thật đôi khi tàn nhẫn, thậm chí tàn khốc, trong sự trần trụi không hề che giấu hay xuê xoa. Nhưng đó cũng chính là sự thật lớn lao của lịch sử đang vận động và của chủ nghĩa anh hùng cao đẹp, từ đó nảy sinh cái mới cộng sản chủ nghĩa đầy hứa hẹn tươi sáng.

Bước vào cuộc tập thể hoá nông nghiệp, ấp Grêmiatsi Lốc lồng lộn như một con ngựa bất kham. Nó vừa mới thoát khỏi nội chiến chưa được bao lâu; kẻ thù tuy đã thất bại thảm hại nhưng vẫn chưa cam chịu bó tay; nhiều người dân kô-dắc lầm lạc còn nhớ những bài học nóng hổi song vẫn chưa thật dứt khoát đi theo Chính quyền xô-viết; biết bao thành kiến, thói tục lỗi thời vẫn đè nặng lên người nông dân.

Ở Grêmiatsi Lốc, những con người mới cũng đã xuất hiện, nhưng còn quá ít ỏi. Dẫu đã được tôi luyện qua thực tiễn chiến đấu, mỗi người vẫn còn những chỗ non yếu, và trước mặt họ là một công việc hoàn toàn mới mẻ. Vậy mà tương lai vẫn thuộc về họ — bởi họ có đường lối đúng đắn, sáng tạo của Đảng, có tấm lòng trung thành vô hạn với giai cấp, với nhân dân, với cách mạng, có niềm tin vào quần chúng cùng tinh thần sẵn sàng tự phê bình để tiến lên. Cuộc đổi đời từ con người cá thể sang con người tập thể thật vất vả, phải đổ cả mồ hôi lẫn máu — không phải ngẫu nhiên mà ban đầu tác giả từng định đặt tên tác phẩm là "Với mồ hôi và máu".

Xin mời bạn đọc cùng bước vào cuộc đổi đời gian nan ấy, nơi con người phải trả giá bằng mồ hôi và máu, nhưng cuối cùng cuộc đời mới đã chiến thắng.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn - 2026.