Tủ Sách Việt Văn

Liệt Nữ

Liệt Nữ cover

Thể loại: Truyện Ngắn

Tác giả:

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Số lần đọc: 1

Giới thiệu

"Liệt Nữ" là truyện ngắn của Phạm Lưu Vũ, mượn bối cảnh những năm quân Minh chiếm đóng và cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Truyện mở ra ở một quán rượu nằm dưới hai cây gạo xù xì. Chủ quán là Linh Cô, người đàn bà đẹp mà hành tung bí ẩn, được các cụ làng Hạ đồn là tiên giáng trần; các cô tiếp viên trong quán thì "nõn nà như bánh cuốn mới tráng", mắt sắc như dao cau.

Khách tìm đến quán có cả những kẻ háo sắc như họ Đỗ, họ Ngu. Song song là tuyến nhân vật lịch sử: Trần Nguyên Hãn, Ức Trai tiên sinh Nguyễn Trãi, Bình Định vương Lê Lợi, cùng những đạo bùa và con chó đá trấn yểm mang niên hiệu Vĩnh Lạc. Giữa đám nữ nhân của quán, Nguyệt Cô dần hiện ra như một người có chí khí khác thường.

Phạm Lưu Vũ viết theo lối dã sử pha tiếu lâm: giọng kể tếu táo, nhiều chữ nghĩa dân gian, không ngại chi tiết thô tục, người kể thỉnh thoảng còn chen vào bình phẩm, đoán mò. Dưới lớp cười ấy là nỗi căm giận trước tội ác của giặc và lời tôn vinh những người phụ nữ vô danh.

Lời tựa

Chép sử bằng tiếng cười là một truyền thống lâu đời của văn chương dân gian Việt, và "Liệt Nữ" nối vào mạch ấy một cách tinh quái. Phạm Lưu Vũ lấy cái tục, cái tếu làm áo khoác cho một câu chuyện thực ra rất nghiêm: chính nghĩa nhiều khi được giữ bởi những người mà sử chính thống không bao giờ ghi tên.

Truyện có duyên vì người kể không chịu đứng yên trong vai kẻ thuật chuyện đáng tin. Ông kể chuyện cây si hóa cây gạo rồi nhún vai ngay: "Chuyện vật đổi sao dời biết đâu mà tin với chẳng tin. Đến biển cả còn biến thành nương dâu nữa là..." Cái giọng nửa thật nửa đùa ấy cho phép truyện đi lại tự do giữa sử và huyền thoại, giữa tiếng cười trong quán rượu và tiếng khóc của làng mạc bị giày xéo.

Hãy sẵn lòng với những trang suồng sã, thậm chí sỗ sàng. Nhưng để ý xem cái tục ở đây nhắm vào ai: nó chế giễu lũ háo sắc, lũ xâm lăng, những đạo bùa của hoàng đế phương Bắc, chứ không nhằm hạ thấp những người phụ nữ trong quán.

Sau tiếng cười, truyện để lại cảm giác về một sự công bằng muộn màng. Danh hiệu "liệt nữ" vốn thuộc về những tấm bia khắc chữ trang trọng; ở đây nó được trả về cho các cô gái quán rượu, và nhờ thế nghe chân thật hơn mọi lời tụng ca.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Liệt Nữ