Tủ Sách Việt Văn

Hồi Thứ Hai Mươi Mốt

Hồi Thứ Hai Mươi Mốt: Mượn Quán Rượu, Kết Nghĩa Kim Lan, Xưng Hô Tên, Nổi Tiếng Hào Kiệt. Thơ rằng: Vác cày ông lão khóc sướt mướt. Vườn ruộng năm năm lo đứt ruột. Quan huyện tô thuế mãi mãi tăng. Nộp thu, thu nộp đủ sao được. Nịnh ông lớn khấu hao đóng bù. Bòn dân ngu dọa nạt đốc thúc. Con trẻ khóc, đói rét bủng beo. Vợ không quần cầm cố bán chác. Mông đít chục trận đòn nát nhừ. Nhà tranh ba đợt thuế quang lắc. Lăn lóc suối giọt lệ không khô. Tối tăm đường đưa chân nhắm mắt. Nào ai vẽ giúp bức tranh dân. Dâng lên vua ngắm cảnh khổ cực. Dân đen ăn ở trên đất vua, mùa thu nộp lương mùa hạ đóng thuế là lẽ đương nhiên. Nhưng cái khổ chính là ở chỗ, không thu hoạch mà vẫn phải lo nợ nhà vua, gặp mùa việc thì lại phải phu dịch. Giả như mỗi phủ phải đóng ba nghìn lạng bạc, nhưng có bao giờ đúng thế cho đâu, chỉ vì cả đám quan nha lòng tham không cùng, thừa cơ này mà kiếm lợi, liền tìm cách thêm thắt, bớt xén, nào là dịch phí, nào là lộ phí, nào là hao hụt, tất cả đều đổ lên đầu dân đen. Cứ thấy có khoét được, kẻ tham vẫn còn tham, kẻ giàu vẫn còn ác, bốn phương trộm cướp hoành hành, hờn oán khóc than theo đó mà gia tăng cũng là lẽ thường vậy thôi. Bấy giờ vua Tùy vì những việc thổ mộc lớn đó, các phủ châu phải sai quan áp tải tiền bạc đem đến Lạc Dương nạp. Hai phủ Tế Châu và Thanh Châu của Sơn Đông cũng đều đã sắp sẵn ba nghìn lạng bạc đem tới Lạc Dương, nhân chuyện náo động này mà xuất hiện một tay hảo hán khác nữa, chuyện đầu đuôi như sau: Ở Vũ Nam trang, thuộc huyện Đông A của Duyện Châu có một viên ngoại họ Vưu, tên Thông, hiệu Tuấn Đạt, cũng đã từng theo đòi nghề cướp đường lâu năm, gia tư giàu có, sáu phủ thuộc Sơn Đông đều kính nể gọi là Vưu viên ngoại. Lâu nay, muốn làm được một tướng cướp lẫy lừng ở vùng bắc này, phải vừa giàu có vừa có thế lực mới xong. Vưu Thông nghe được huyện Thanh Châu sẽ áp tải ba nghìn lạng bạc lên kinh, tất nhiên phải đi đường Duyện Châu, ý muốn cướp số bạc này, mới thầm nghĩ: “Cướp của bọn khách buôn, một toán bất quá mười đứa, mình chỉ cần vài người cũng xong, chẳng sợ gì bọn này. Nhưng đây lại là lương tiền của Nhà nước nhất định sẽ có quan lính đi hộ tống, qua các châu huyện, đều phải phái thổ binh lính đi kèm, muốn cướp được cũng khó, lại nữa lương tiền là của ngay phủ bên cạnh, sợ chúng sẽ tầm nã rất gắt gao. Chi bằng đừng đụng đến nữa, đỡ phải lôi thôi". Nhưng lòng tham con người ta, không biết đâu là cùng, thật đáng cười. Vưu Thông biết rõ sự lợi hại như vậy song vẫn nuối tiếc ba nghìn lạng bạc này. Điểm mặt những khách khứa, bạn bè, hiện không kẻ nào có thể đảm đương nổi chuyện này, Vưu Thông bèn đem ra bàn bạc với trang khách: - Quanh trang Vũ Nam chúng ta đây, liệu có thể tìm ra một bậc hảo hán, lấy gọn được số bạc này, cũng là một chuyện thích ý! Trang khách có người đáp: - Nhìn trước nhìn sau ở đất Vũ Nam này, chỉ có những kẻ múa chân múa tay được, chứ không thể gọi là hảo hán được. Cách đây năm sáu dặm, có một người họ Trình, tên gọi Giảo Kim, hiệu là Tri Tiết, vốn người ở Ban Cưu điếm. Trước kia đã từng đi buôn muối lậu, kháng cự lại quan binh, bị tội xung quân ở ải bắc, gặp buổi ân xá được tha về. Nếu được người này đứng ra, thì mọi việc dễ như trở bàn tay. Vưu Thông nói: - Ta cũng đã nghe nói tới. Quý khách đã ai thấy mặt họ Trình này chưa? Trang khách đáp: - Chúng tôi cũng chỉ toàn tai nghe. Mắt quả chưa được thấy! Vưu Thông vẫn để tâm lo lắng chuyện này, không ngờ lại gặp. Hôm ấy có việc đi ra ngoài trang, trời lạnh, gió tây thổi mịt mù, cây lá nghiêng ngả, Vưu Thông chợt thấy thèm rượu, bèn xuống ngựa, bước vào quán. Ngồi vào bàn, vừa uống được chén trà nóng, đã thấy một chàng trai trẻ cao lớn bước vào, trông ra diện mạo, quần áo người này, thì thấy: Lông mày chổi rễ. Con mắt ốc nhồi. Mặt gồ ghề vô số nốt ruồi. Miệng khấp khểnh một hàng nanh lợn. Râu quai nón đỏ hoe dữ tợn. Tóc rễ tre sóng gợn rối tung. Thô kệch như thanh sắt vừa nung. Ngang ngạnh như tượng đồng mới đúc. Rồi ra mới biết tay cương trực. Chớ vội xem thường bậc trượng phu. Chàng trai trẻ này áo quần rách nát, vai vác một bó củi lớn, vứt củi xuống sân, ngồi vào ghế, dáng diệu đàng hoàng, gọi chủ quán mua rượu nóng uống, có vẻ quen biết với chủ quán từ lâu. Vưu Thông chăm chú theo dõi, thấy vẻ người khác thường, bèn nhân lúc không ai để ý, hỏi khẽ chủ quán: - Người này tên họ là gì? Bác có quen biết anh ta chăng? Tiểu Nhị đáp: - Anh ta thường vào đây uống rượu, vốn người Ban Cưu điếm, thượng gọi là Trình Nhất Lang, còn không rõ tên thật là gì, thưa viên ngoại. Vưu Thông nghe đến Ban Cưu điếm, lại họ Trình, nghĩ ngay đến Trình Giảo Kim nên đứng dậy, lại gần, vòng tay hỏi chàng trai trẻ: - Xin cho biết quý tính đại huynh? Chàng trai đáp: - Tiểu nhân họ Trình! Vưu Thông hỏi tiếp: - Đại huynh hiện ở đâu? Họ Trình đáp: - Tiểu nhân đang ở Ban Cưu điếm. Vưu Thông hỏi thêm: - Ở Ban Cưu điếm có một vị là Trình Tri Tiết, có họ hàng gì với đại huynh chăng?