Lưu Từ Hân
Tiểu sử
Lưu Từ Hân (tiếng Trung: 刘慈欣, bính âm: Liú Cíxīn; tên tiếng Anh thường dùng: Cixin Liu) sinh ngày 23 tháng 6 năm 1963 tại Bắc Kinh, quê gốc ở huyện La Sơn, tỉnh Hà Nam. Ông là nhà văn khoa học viễn tưởng nổi tiếng nhất của Trung Quốc đương đại, và cũng là người đưa dòng văn học này của Trung Quốc ra với độc giả toàn thế giới.
Cha mẹ ông được điều về làm việc ở khu mỏ Dương Tuyền, tỉnh Sơn Tây, nên ông lớn lên ở đó. Trong những năm Cách mạng Văn hóa, cậu bé Lưu Từ Hân phải về sống với ông bà ở quê nội La Sơn. Năm 1988, ông tốt nghiệp Đại học Thủy lợi và Điện lực Hoa Bắc, rồi về làm kỹ sư máy tính tại một nhà máy điện ở Sơn Tây. Ông vẫn đi làm kỹ sư suốt nhiều năm, chỉ viết văn vào lúc rảnh, và hoàn thành những cuốn tiểu thuyết đầu tay ngay trong thời gian ấy. Ông từng viết chương trình "Nhà thơ điện tử", được xem là một trong những chương trình máy tính tự sáng tác thơ đầu tiên ở Trung Quốc.
Lưu Từ Hân bắt đầu sự nghiệp văn chương từ năm 1989 với tiểu thuyết "Trung Quốc 2185". Từ cuối những năm 1990, các truyện ngắn và truyện vừa của ông đăng trên tạp chí "Khoa Huyễn Thế Giới" (Science Fiction World) liên tục đoạt giải Ngân Hà, giải thưởng khoa học viễn tưởng danh giá nhất Trung Quốc, tổng cộng chín lần. Có thể kể "Địa cầu lưu lạc", "Thầy giáo nông thôn", "Đám mây thơ" và "Phụng dưỡng Thượng Đế".
Tác phẩm làm nên tên tuổi của ông là bộ ba "Địa Cầu Vãng Sự" (còn gọi là "Chuyện cũ Trái Đất"), gồm "Tam Thể" (2006), "Khu rừng đen tối" (2008) và "Tử thần sống mãi" (2010). Bộ sách đi từ những năm Cách mạng Văn hóa tới tận cùng của vũ trụ, đặt ra những câu hỏi lớn về số phận của các nền văn minh. Bản dịch tiếng Anh tập một của Ken Liu, ra mắt năm 2014, giúp Lưu Từ Hân trở thành nhà văn châu Á đầu tiên đoạt giải Hugo cho tiểu thuyết hay nhất (2015). Tập ba tiếp tục nhận giải Locus năm 2017. Bộ sách đã được dịch ra hơn hai mươi thứ tiếng và bán hàng triệu bản trên khắp thế giới. Ở Việt Nam, bộ ba do Lục Hương dịch, Nhã Nam phát hành.
Văn phong của Lưu Từ Hân thuộc dòng khoa học viễn tưởng "cứng": ý tưởng dựa trên vật lý, thiên văn học và toán học, nhưng được kể bằng cảm hứng sử thi. Ông nhiều lần nhắc đến Jules Verne, Arthur C. Clarke và George Orwell như những người ảnh hưởng lớn tới mình. Nhiều tác phẩm của ông đã được chuyển thể: phim "Địa cầu lưu lạc" (2019) và "Địa cầu lưu lạc 2" (2023), phim "Crazy Alien" (2019) dựa trên "Thầy giáo nông thôn", phim truyền hình "Tam Thể" của Trung Quốc (2023) và loạt phim "3 Body Problem" của Netflix (2024).
Hiện ông là hội viên Hội Nhà văn Khoa học Trung Quốc và phó chủ tịch Hội Nhà văn tỉnh Sơn Tây. Ông đã lập gia đình và có một con gái.
Tác phẩm nổi bật
Trung Quốc 2185 (1989).
Kỷ nguyên siêu tân tinh (2003).
Sét hòn (2004).
Tam Thể (2006).
Tam Thể 2 - Khu rừng đen tối (2008).
Tam Thể 3 - Tử thần sống mãi (2010).
Địa cầu lưu lạc (truyện vừa, 2000).
Thầy giáo nông thôn (truyện ngắn, 2001).
Đám mây thơ (truyện ngắn, 2003).
Phụng dưỡng Thượng Đế (truyện ngắn, 2005).
Thành tựu
Chín lần đoạt giải Ngân Hà (Galaxy Award), giải thưởng khoa học viễn tưởng hàng đầu Trung Quốc. Năm 2015, ông là nhà văn châu Á đầu tiên nhận giải Hugo cho tiểu thuyết hay nhất, với "Tam Thể". "Tử thần sống mãi" đoạt giải Locus năm 2017. Ông còn nhận giải Kurd Laßwitz (Đức, 2017), giải Ignotus (Tây Ban Nha, 2017), giải Arthur C. Clarke về sáng tạo (2018) và nhiều giải Seiun của Nhật Bản.