Viên Nguyệt Loan Đao
Giới thiệu
"Viên Nguyệt Loan Đao" (圓月彎刀) là một trong những bộ truyện mang dấu ấn huyền hoặc nhất của Cổ Long. Sách mở bằng phần "Phi Lộ" nói về trăng tròn và thanh đao cong: tương truyền những đêm trăng tròn, tinh linh của hoa mộc, ngọc thạch, cả hồ ly và u hồn đều hiện về nhân gian, khi cứu người khỏi vực sâu, khi đẩy người từ đỉnh núi xuống. Thanh đao cong như vành trăng khuyết vốn thuộc về Thanh Thanh, một cô gái đẹp và bí ẩn như chính đêm trăng ấy, trên lưỡi đao khắc một câu thơ nhỏ: "Tiểu lâu nhất dạ thính xuân vũ".
Nhân vật trung tâm là Đinh Bằng, một thanh niên nhiều khát vọng, muốn bước lên hàng kiếm thủ thành danh và không ngại thách đấu cả Tạ gia của Thần Kiếm sơn trang. Quanh chàng là những người con gái mang theo bí mật riêng, như Thanh Thanh, Tạ Tiểu Ngọc, cùng những kẻ biết đem danh tiếng của chàng ra làm vốn liếng.
Truyện giữ lối đối thoại sắc gọn đặc trưng của Cổ Long, nhưng khoác lên đó một lớp sương thần thoại hiếm thấy ở các truyện võ hiệp khác của ông. Người đọc sẽ đi giữa hai câu hỏi: đâu là người, đâu là tinh linh, và một người trẻ sẵn lòng đổi những gì để lấy tiếng tăm.
Lời tựa
Ở "Viên Nguyệt Loan Đao", Cổ Long đặt cạnh nhau hai thứ tưởng không chung đường: một thế giới tinh linh mơ hồ dưới trăng và một khát vọng rất trần thế là muốn được thiên hạ biết tên. Thanh đao cong đến từ cõi huyền hoặc, nhưng bàn tay cầm nó thì thuộc về một người đang nóng lòng đổi đời.
Sự nóng lòng ấy lộ ra ngay trong cách Đinh Bằng ăn nói. Được cô con gái Tạ gia hứa hẹn lời cảm tạ của cha, chàng đáp lạnh tanh: "Nếu ông ta rất cảm kích tại hạ, thì ông ta thiếu tại hạ một tiếng cảm ơn; còn như ông ta cho rằng tại hạ chẳng đến nỗi nào, thì ông ta sẽ thiếu tại hạ một trận quyết đấu." Câu nói gọn như một đường đao. Với chàng, ân tình cũng chỉ là một món nợ cần đòi, còn danh vọng thì phải giành bằng cách đứng đối diện người lừng lẫy nhất.
Nên đọc chậm những đoạn Đinh Bằng ở cạnh các nhân vật nữ. Mỗi người con gái đến với chàng một cách, có kẻ đem lòng tốt, có kẻ đem toan tính, và Cổ Long cố ý để ranh giới giữa hai thứ ấy mờ như ánh trăng.
Truyện ít khi lên tiếng phán xét. Nó chỉ để ta nhìn một chàng trai lớn lên giữa những lời mời gọi, rồi tự hỏi tiếng tăm có đáng cái giá người ta trả cho nó hay không. Câu hỏi ấy cũ như chính nghề cầm kiếm, nhưng dưới vầng trăng tròn của Cổ Long, nó mang một vẻ buồn rất riêng, khó quên.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026