Tiếng Cồng
Tóm tắt nội dung
Dưới trăng tàn, Freddy thổi sáo bên một hố đất, còn cô gái Sa khấn gọi hồn cha anh rời khỏi những cánh bướm khô, rồi hóa vàng giữa tiếng sáo tức tưởi. Sáng hôm sau, cô lấy sơn đỏ viết lên tảng đá hai chữ "Mộ Bướm". Đó là một khoảnh khắc trong Tiếng Cồng của Nam Dao, tiểu thuyết mở đầu bằng khung truyện một cameraman Mỹ năm 1995 sang Việt Nam tìm dấu vết lính Mỹ mất tích. Ở Sapa, Freddy tìm hồn người cha phi công mất tích; Hà, broker người Việt ở New York, về nước tìm câu trả lời mình là ai; Marthe, người Pháp gốc Việt, nghe tiếng nhạc khí mà người khác không nghe, và bị người Hmông nhận là công chúa lạc mất bốn mươi năm. Sa, cô gái trông chỉ mười bốn mười lăm tuổi, đứng giữa họ, vừa dẫn đường vừa đặt điều kiện.
Cuốn sách để lại cảm giác về những con người đi tìm một tiếng gọi mà không phải ai cũng nghe được. Hà ngồi xổm bên hồ Hoàn Kiếm như cha ông để nghe tiếng cồng, mà chỉ nghe tiếng xe Honda. Cái trứng lành còn sót lại của Sa, cuộc hôn nhân đổ vỡ ở New York, đứa con gái tên Sao đều cho thấy huyền thoại vẫn chạm vào đời thường. Carlos bảo tiểu thuyết hay không có đoạn kết. Còn ngoài kia, trời vẫn rực rỡ nắng.
Hỏi đáp về sách
Tiểu thuyết Tiếng Cồng của Nam Dao kể về điều gì?
Tiếng Cồng là tiểu thuyết của Nam Dao, mở đầu bằng khung truyện một cameraman Mỹ năm 1995 theo đoàn sang Việt Nam tìm dấu vết lính Mỹ mất tích. Câu chuyện chính xoay quanh những người tìm hồn và tìm mình ở Sapa, Lũng Mây: Freddy tìm hồn cha, Hà tìm câu trả lời mình là ai, Marthe nghe tiếng nhạc khí gọi về cội nguồn, còn cô gái Sa nối họ lại với nhau.
Freddy trong Tiếng Cồng là ai và vì sao anh lên Sapa?
Freddy là người Mỹ mảnh khảnh, ở khách sạn tại Sapa, bắt bướm rồi làm chúng bất tử và thổi sáo mỗi ngày. Cha anh là phi công mất tích khi bay sang Việt Nam lúc anh mười hai tuổi. Anh tin một con bướm trong phòng mang linh hồn cha, nên nhờ Sa tìm người gọi hồn về.
Sa đặt những điều kiện gì cho Freddy?
Sa đặt hai điều kiện với Freddy trong Tiếng Cồng. Thứ nhất, anh phải chôn tất cả bướm ướp khô, vì cô không muốn linh hồn bị giam trong xác khô. Thứ hai, anh làm giấy cưới và xin cho cô sang Mỹ đi học, còn cô sẽ tự quyết định có thành vợ thật sự hay không.
Marthe có vai trò gì trong Tiếng Cồng và vì sao người Hmông gọi bà là công chúa?
Trong Tiếng Cồng, Marthe là người Pháp gốc Việt, nghe được tiếng nhạc khí huyền diệu mà người khác không nghe thấy. Người Hmông tin bà là công chúa Vàng Sao lạc mất bốn mươi năm và mời bà về Lũng Mây tế tổ. Bà được xác nhận nhờ vết bớt, rồi quyết định ở lại, bỏ André chạy theo gọi.
Chuyện của Hà và Sa kết thúc thế nào trong Tiếng Cồng?
Trong Tiếng Cồng, Hà xin ly dị Julia, cưới Sa rồi sang Mỹ. Ban đầu họ hạnh phúc, nhưng Hà dần đau đớn, cuồng tín, bắt Sa tu tập thành con của Thượng Đế và đánh đập đến mức cô phải nhập viện. Bơ vơ ở New York, Sa viết thư cho Freddy; anh bay tới ngay, hai người yêu nhau và có con gái tên Sao, đặt theo tên một vị công chúa.
Tiếng Cồng muốn nói điều gì ở phần kết và hợp với ai?
Tiếng Cồng khép lại bằng lời khuyên của Carlos rằng tiểu thuyết hay không có đoạn kết, để độc giả tự tạo đoạn kết riêng, cùng câu nói của Phật lúc lâm chung về bất tận ngôn, vô ngôn. Tác giả tin đời sống vượt lên huyền thoại: ngoài kia, trời còn rực rỡ nắng. Sách hợp với người thích truyện có huyền thoại, chiêm bao và những câu hỏi về cội nguồn, thân phận.
Giới thiệu
Tiếng Cồng là tiểu thuyết của Nam Dao, mở đầu bằng một khung truyện kể lại một câu chuyện "có thật": người kể là một cameraman của đài truyền hình Mỹ, năm 1995 theo đoàn sang Việt Nam ghi hình những nơi có thể còn dấu vết lính Mỹ mất tích trong chiến tranh.
Trước chuyến đi, một đồng nghiệp mới có đôi mắt mơ màng nhờ anh chuyển một bức thư cho một người đàn bà ở Sapa. Lá thư dẫn anh đến Sa, cô gái nhìn bề ngoài chỉ chừng mười bốn, mười lăm tuổi, nói tiếng Anh khá, đôi mắt tròn màu nâu thẫm. Rồi câu chuyện thật sự hiện ra: Freddy, một người Mỹ lên vùng núi tìm hồn cha mình đã chết ở đó, và Sa, người đặt ra cho anh những điều kiện lạ lùng. Đêm xuống, trong căn nhà không cửa sổ của người Dao, cụ Hênh đốt nhang, xếp năm con ngựa giấy, chờ giờ Dậu để gọi hồn một người Mỹ, việc mà cụ thú thật chưa làm bao giờ.
Nam Dao viết gọn, giàu không khí, pha trộn tâm linh miền núi với hậu quả chiến tranh và những giấc mơ đi xa của người trẻ thời mở cửa.
Lời tựa
Đây là cuốn sách về những cuộc tìm kiếm đi chệch hướng. Một người Mỹ lên núi tìm hồn cha, một cô gái miền núi tìm đường sang Mỹ, và ở giữa là người kể, kẻ chỉ định làm chân đưa thư. Trong "Tiếng Cồng", Nam Dao cho hai dòng khát vọng ngược chiều gặp nhau ở Sapa, nơi quá khứ chiến tranh và giấc mơ đổi đời cùng đòi được trả lời.
Điều tác giả muốn nói được Freddy thốt ra gọn ghẽ khi trở về sau một đêm dưới vực, mặt mũi phờ phạc, trước câu hỏi nửa giễu cợt của bạn: "Lạ là hồn tôi, tôi không định tìm nhưng lại thấy..." Lời thú nhận ấy cũng là chìa khóa của cả cuốn sách. Người ta lên đường vì một lý do, rồi trở về với một điều khác hẳn, và thường là điều về chính mình.
Lời cam đoan "chuyện có thật" của người kể đáng được đón nhận với chút ngờ vực. Khung truyện ấy là một trò chơi tinh tế giữa hư cấu và đời thật, và nó mời ta tự hỏi đâu là chỗ người viết đứng. Cũng nên lắng tai nghe tiếng cồng trong tên sách, âm thanh của nghi lễ, của người chết và của núi rừng.
Tác phẩm ghi lại một thời điểm hiếm hoi: những năm đầu khi hai dân tộc từng đánh nhau bắt đầu nhìn lại mặt nhau. Nó không hòa giải gì một cách dễ dãi, nhưng cho thấy có những vết thương chỉ có thể chạm vào khi người ta chịu cúi xuống thật thấp, tận đáy vực, trong mưa.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026