Vụ Mất Tích Bí Ẩn
Giới thiệu
Vụ Mất Tích Bí Ẩn của Khúc Thụy Du được viết theo lối truyện điều tra. Đại úy Lê Trực, cảnh sát hình sự công an tỉnh X., vừa khép hồ sơ một vụ giết người cướp của mà nỗi ám ảnh còn đeo theo: hung thủ là anh thợ hồ cần tiền mổ đẻ cho vợ. Ly trà đặc chưa nguội thì một vụ việc mới đến tay anh: người đàn ông tên Hai Bình bỗng dưng biến mất.
Hai Bình bị thương và mất hoàn toàn trí nhớ vào những ngày cuối chiến tranh, phải sống bằng một cái tên do người khác đặt. Không biết mình là ai, từ đâu đến, đã có gia đình hay chưa, anh tìm quên trong rượu, khước từ tình yêu của Ngọc, thỉnh thoảng lại đi đâu đó để trở về với vẻ thất vọng hơn. Lê Trực lần lượt gặp những người từng biết anh, như ông Tư Bốn với những hồi ức nghèo khó thời xưa, như Ngọc vẫn còn giận vì chưa bao giờ được biết chuyện riêng của người mình yêu.
Điểm đặc biệt là nhân vật chính chỉ hiện ra qua lời kể của các nhân chứng. Càng gom được nhiều mảnh, chân dung Hai Bình càng mờ đi, và chính sự vắng mặt ấy là điều tác giả muốn người đọc nghĩ đến.
Lời tựa
Câu hỏi thật của cuốn sách không phải là Hai Bình đã đi đâu, mà là anh từng là ai. Khúc Thụy Du mượn khung truyện điều tra để chạm vào một vết thương mà văn chương sau chiến tranh ít khi gọi thẳng tên: những con người bị chiến tranh xóa sạch quá khứ, và một xã hội luôn muốn biết họ đã đứng ở phía nào.
Trong "Vụ Mất Tích Bí Ẩn", mỗi nhân chứng đều mang theo một định kiến, và mỗi lời kể về Hai Bình thực ra là lời kể về chính người nói. Có một đoạn người bạn làm cùng lò bánh gặng hỏi anh đi lính bên nào, nửa đùa nửa thật, và Hai Bình chỉ đáp: "Không nhớ, không biết. Anh đừng có vặn vẹo nữa được không?" Câu trả lời cụt lủn ấy chứa nỗi tủi nhục của một người bị buộc phải chứng minh lý lịch mà chính mình không nắm giữ. Cơn giận của anh lúc dằn chung rượu xuống bàn nói nhiều hơn mọi lời giải thích.
Nếu đọc như một truyện trinh thám, người đọc sẽ chờ một lời giải. Nhưng tốt hơn hãy đọc nó như một chuỗi chân dung: người cựu chiến binh nóng tính, ông giám đốc mang ơn, cô gái bị từ chối. Mỗi người góp một mảnh, và những mảnh ấy không khớp nhau, đúng như đời thật.
Cuốn sách ngắn, giọng kể giản dị, nhưng câu hỏi nó đặt ra thì lâu dài. Một con người còn lại gì khi bị tước mất ký ức, và chúng ta có quyền phán xét ai đó bằng một quá khứ mà họ không thể nhớ hay không.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026