Hoa Cúc Vàng
Giới thiệu
Hoa Cúc Vàng của Võ Nghiêm Phương kể về Hoàng Cúc, cô gái quê Hà Tiên lên Sài Gòn làm công nhân để được gần người yêu là Vĩnh Kỳ. Truyện mở ra khi cô tự bỏ tiền đi chợ, nấu nướng tại phòng trọ của anh, và bị anh xộc vào bếp quát tháo, đuổi về.
Vĩnh Kỳ đã đổi khác từ ngày lên thành phố, nhưng Hoàng Cúc không tin. Cô còn mua tặng anh chiếc áo sơ mi để mặc đi làm, và khi anh hỏi mượn tiền, cô thật thà mở ví, đưa cả lương của mình lẫn mười triệu đồng tiền quỹ bảo hiểm y tế của công ty, chỉ dặn một câu: "Một tuần lễ thôi nghen anh." Lòng tin ngây thơ ấy là điểm khởi đầu cho cả một chuỗi biến cố.
Từ đó, cuộc đời cô gái Hà Tiên rẽ sang những ngả không ngờ, đưa cô đến gặp những con người khác, trong đó có ông Dương, người sững sờ khi nhìn thấy cô vì cô giống hệt một người tên Thắm ông từng gặp hai mươi lăm năm trước. Truyện theo lối tình cảm xã hội, đan cài chuyện phụ bạc, chuyện báo đáp và một bí ẩn về thân thế.
Lời tựa
Hoàng Cúc bị lừa không phải vì ngốc, mà vì cô tin người bằng thứ lòng tin của người miệt quê, nơi vay mượn nhau chỉ cần một câu hứa. "Hoa Cúc Vàng" lấy chính lòng tin ấy làm trục: Võ Nghiêm Phương để nó bị phản bội, bị chà xát, rồi xem thử điều gì còn lại nơi một cô gái quyết không chịu mắc nợ ai.
Thứ còn lại, hóa ra, là lòng tự trọng. Có lúc Hoàng Cúc được khuyên nhận tiền chu cấp cho đỡ thiệt thòi, nhưng cô nói một câu khiến người nghe phải lặng đi: "Dù sao em cũng nhận của anh ấy quá nhiều ân nghĩa. Có một ngày em nhất định sẽ trả lại những số tiền đã vay và điều duy nhất, em sẽ không bao giờ tha thứ." Ân thì trả, oán thì giữ, rạch ròi như một món nợ ghi sổ. Đó là lối sống của người nghèo mà thẳng, và cũng là chỗ cô gái này đứng vững giữa bao nhiêu đổ vỡ.
Truyện có nhiều khúc quanh dồn dập, nên đừng quá bận tâm đoán xem chuyện gì sẽ tới. Hãy theo dõi cách Hoàng Cúc thay đổi: từ cô gái mở ví đưa hết tiền cho người yêu, đến người đàn bà biết từ chối cả những sự giúp đỡ không đúng lúc.
Là một truyện đời bình dân, cuốn sách vẫn có một phẩm chất dễ quý. Nó tin rằng người tử tế dù chịu thiệt vẫn không nên đánh mất mình, và rằng cách tốt nhất để đáp lại sự phụ bạc là tiếp tục sống ngay thẳng.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026