Dễ Ghét
Giới thiệu
Giờ toán bị hủy vì cô giáo ốm, cả lớp nữ sinh ùa ra cổng như chợ tan. Đứa rủ nhau ra chợ Sài Gòn, đứa vào Thảo Cầm Viên hái hoa ép gửi bạn ở Qui Nhơn, đứa về Tân Định mua tai heo ngâm giấm gửi cho "chàng" đóng quân dưới chân cầu. "Dễ Ghét" của Dung Saigon mở đầu bằng những tiếng cười rúc rích ấy, giữa một trưa lá me vàng rắc đầy lòng đường.
Ly và Hạnh ra về sau cùng, thủ thỉ chuyện "bồ". Hạnh đã có người yêu là lính, nghèo nhưng hiền; Ly trêu sao đứa nào cũng đòi làm người yêu của lính. Từ đó, sách chuyển qua nhiều giọng kể: một chàng trai vừa bước vào quân trường ngồi bên người yêu tên Dung, một cô gái háo hức vượt gần trăm cây số thăm chị với một lý do riêng không dám nói cùng mẹ. Các mảnh chuyện chung một không khí: Sài Gòn thời chiến nhìn từ phía những người rất trẻ.
Lời văn đầy tiếng lóng học trò, câu đùa tinh nghịch, tiếng địa phương đủ miền chen nhau, rồi đôi khi chùng xuống khi nhắc tới những chuyến ra đơn vị, rời xa thành phố.
Lời tựa
Tiếng cười trong "Dễ Ghét" là tiếng cười của những cô gái biết rằng mình không được phép buồn quá lâu. Dung Saigon viết về lớp nữ sinh và những người yêu lính trong Sài Gòn thời chiến, và tác giả hiểu rằng sự tinh nghịch, những câu đùa tục tĩu vô hại, những biệt danh trêu chọc, là cách tuổi trẻ ấy chống đỡ với một nỗi lo không bao giờ gọi đúng tên.
Chỉ đến khi tin dữ thật sự ập xuống, giọng văn mới chùng lại, và ta thấy rõ những người con gái này đã quen chịu đựng ra sao. Người kể đứng nhìn bạn mình mà tự nhận: "Tôi nghĩ là Lan giỏi chịu đựng hơn tôi nhiều. Tôi thua nó, tôi không bằng nó đâu." Không có lời than vãn, chỉ có sự cảm phục lặng lẽ giữa hai đứa bạn, và chính sự kiềm chế ấy làm trang sách nặng hơn mọi đoạn khóc than.
Hãy đọc cuốn này như đọc một tập thư cũ. Những mảnh chuyện nối nhau không chặt, giọng kể đổi từ người này sang người khác, nhưng chúng gặp nhau ở cùng một khoảng chờ: chờ thư, chờ phép, chờ tiếng xe dừng trước cửa.
Văn học miền Nam trước 1975 còn lưu được nhiều trang viết về người lính; trang viết về những người con gái đứng sau họ thì hiếm hơn. Cuốn sách nhỏ này giữ lại được tiếng nói ấy, hồn nhiên mà chín chắn, và nhắc rằng chiến tranh cũng có mặt trong những buổi trưa tan học tưởng chừng vô tư nhất.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026