Tủ Sách Việt Văn

Chương I

Chương I. Vào những năm đầu của triều đại Don Perdro, trên dãi đất Goitacases phì nhiêu và trù phú, có một điền trang tuyệt đẹp trãi dọc con sông Paraiba, cách thị trấn Campos mấy dặm đường. Một toà dinh thự nguy nga với những đường nét hài hoà mọc lên trên vùng đồng bằng canh tác, dưới chân mấy ngọn đồi phủ rừng đã có phần được những người tiều phu khai phá. Quanh vùng ấy, thiên nhiên hãy còn giữ nguyên vẻ hoang dã nguyên thuỷ, nhưng trong khu vực gần dinh thự bàn tay con người đã thuần phục cái thế giới thực vật quá phồn vinh để gầy dựng những khu vườn cây ăn quả, những bãi chăn súc vật tươi tốt và những vườn hoa cỏ xén phẳng phiu. Lác đác đó đây mới thấy những cây đại thụ - những cây xoài khổng lồ, những cây thông bá hương và những khóm chuối - hắt bóng lên cảnh vật như những di tích còn lại của sức sống mãnh liệt của rừng xưa. Hoạ hoằn lắm mới thấy một dãy tường, một hàng rào hay một quãng hào hố. Những cánh đồng cỏ và những khu trồng trọt lân cận được phân giới bằng những luỹ tre khiến cho toàn cảnh nom như một khu công viên rộng mênh mông. Toà nhà trông thẳng ra mấy ngọn đồi. Trước mặt nhà là dãy thềm bậc đá dẫn đến một khung cửa bám đầy những cây leo lúc nào cũng nở hoa. Phía sau toà toà dinh thự là khu nhà phụ thuộc: những túp lều của nô lệ, những dãy chuồng bò và những kho chứa thóc và rơm rạ. Xa hơn nữa là những khu vườn hoa, vườn trồng cau và một khu vườn ăn quả rộng mênh mông chạy dài ra đên bờ sông. Ây là một buổi chiều tháng mười quang đãng và yên tĩnh. Mặt trời như vẫn chần chừ không muốn lặn; nó cứ nổi lềnh bềnh cuối chân trời, treo lơ lững trên những đám mây viền kim tuyến chốc chốc lại đổi màu. Một làn gió nhẹ và thơm khẽ lay động đám cây con và những tàu lá dừa soi mình trên nước sông trong vắt. Ánh tà dương đỏ rực chiếu thẳng vào các cửa kính trông như thể ở bên trong các phòng lửa đã tràn ngập khắp nơi. Cảnh vật chìm trong im lặng. Mấy con bò cái tơ nằm dưới bóng cây cao nhai cỏ chầm chậm, dáng hiền hoà. Đàn gà vịt tha thẩn đi nhặt thóc quanh nhà, mấy con cừu chốc chốc lại kêu lên vài tiếng " bê-ê-bê bê-ê-bê", và mấy con thỏ thong thả về chuồng, thỉnh thoảng cất tiếng rống buồn bả. Toà nhà dường như hoàn toàn hoang vắng. Chỉ có mấy cánh cửa lớn ở phía trước và mấy cánh cửa sổ ở phòng khách mở rộng là còn cho biết rằng trong nhà vẫn có người. Bỗng trong bóng hoàng hôn êm ả nỗi len những tiếng dương cầm thánh thót, rồi một giọng nữ du dương và tha thiết, tươi mát và trong trẻo lạ thường, cất tiếng hát. Giọng hát tuy có phần bị nén lại nhưng vẫn có một âm hưởng vang dội. Điệu hát buồn buồn, nghe như xa vắng khiến người ta nghĩ đến lời than thở của một tâm hồn bị dày vò đau đớn. Lời hát rằng: Từ thuở lọt lòng tôi đã thở. Không khí đắng cay của kiếp nô lệ. Như một mầm cây gieo xuống. Một mảnh đất bị rủa nguyền. Suốt đời tôi than khóc. Thân phận kẻ tôi đòi. Hai cánh tay tôi bị kìm hãm. Chẳng còn ôm ấp được ai. Đôi môi và đôi mắt của tôi. Nào có dám nói lấy một lời âu yếm. Trời cho tôi một quả tim. Chỉ để tôi đau khổ hơn nữa mà thôi. Trong gió đồng nội cất lên. Hoa toả hương ngây ngất. Chim chóc tự do ca ngợi. Vẻ đẹp của rừng. Riêng kẻ nô tỳ tội nghiệp. Làm gì có được một lời ca! Hãy im đi, kẻ nô tỳ đáng thương. Lời than của mi đầy tội lỗi. Mi không có quyền. Hát lên những niềm tủi cực. Đời mi nào phải của mi. Mà tim mi cũng không: hãy nhớ lấy. Giọng hát dịu êm chỉ có thể làm cho khách càng thêm muốn lại gần người đang hát: đó chỉ có thể là một nàng tiên, hay một thiên thần. Vậy ta hãy bước thêm những bậc thềm để vào tiền sảnh.Ở bên phải dãy hành lang, một cánh cửa cao hé mở cho phép ta nhìn vào một căn phòng khách trang hoàng lộng lẫy. Ngồi trước dương cầm là một thiếu nữ dáng dấp như một bà hoàng. Khuôn mặt trông nghiêng của nàng, tương phản với mái tóc dày đen nhánh, nổi rõ trên màu gỗ huyền của cây đàn. Nhưng nét mặt ấy thanh tú và trang nhã một cách tự nhiên đến nỗi ai nhìn cũng phải thấy tâm hồn xao xuyến và lý trí tê dại đi. Da nàng cùng màu với những phím ngà trên đàn - một màu trắng mịn và êm. Cổ nàng vẻ thành một nét dịu dàng tiếp tục những đường cong của thân hình nàng một cách vô cùng duyên dáng. Mái tóc dài lượn sóng chảy xuống hai vai nàng thành những búp màu hạt huyền dày rậm và phủ gần kín hết cả lưng tựa của chiếc ghế nàng đang ngồi. Trên vầng trán mịn màng, ánh sáng của trời chiều nhuốm một màu hồng ấm áp. Nó khiến người ta nghĩ đến những chiếc chao đèn huyền diệu lưu giữ ở bên trong qua lớp tơ mờ ảo, ngọn lửa thiêng của niềm cảm hứng. Lúc này nàng đang quay mặt ra cửa sổ và mắt nàng nhìn đăm đắm vão cõi xa xăm. Vẻ đẹp của người thiếu nữ đang hát còn được cách trang phục rất giản dị - hết sức sơ sài nữa là đằng khác - làm cho nổi bật lên hơn nữa. Một tấm áo dài bằng vải mỏng màu thiên thanh tô rõ thêm cái thân hình thanh tú và dáng ngồi trang nhã của nàng. Những nếp gấp của tấm váy khâu nhíu lượn tròn xung quanh tấm lưng thon thả của nàng như một đám mây nhẹ: trông nàng như một Vệ nữ từ dòng suối nhô lên hay một thiên thần hiển hiện từ làn sương mờ ảo.