Tủ Sách Việt Văn

Chương 5

Chương 5: Tiểu Gia Đình. Một năm sau. Trong một căn nhà ở phố Yên Phụ, bên hô Trúc Bạch, một gia đình sống trong canh sung sướng êm đềm. Một người chồng làm tham tá ơ? công sở, một người vơ. và một cạu học trò năm thứ tư trường Bưởi. Đó là gia đình Lộc và Mai. Từ khi Lộc đưa Mai về Hà Nội, thuê nhà ơ? cho chi. em Mai ơ? tro. trong làng Bưởi nay đã gần mười hai tháng. Trong mười hai tháng đã xảy ra bao nhiêu chuyện mừng vui buồn khô? ! Trong thời ky ba tháng đầu. Mai ở chung với em, không ngày nào Lộc không đền chăm nom săn sóc. Mà tình cam một ngày một nặng, chẳng bao lâu đã đổi sang tình trêu. Rồi một buổi chiều, buổi chiều ấy Mai còn bao giờ quên được? Đứng bên làn nước biếc in trời, Lộc ngỏ lời xin lấy Mai làm vợ. Biệt bao âu yêm trong đôi mắt nhìn nhau.. Mai nhỏ luyi rồi quay mặt đi... Mai sung sướng quá... Mai không ngờ đâu lại có ngày hôm ấy trong đời Mai. Nhưng giá ngay buổi tối, Mai được mục kích một tấn kịch diễn trong một căn nhà ở phô H, thì chắc sự sung sướng của nàng cũng chỉ đền đó thì kết liễu. Lộc về đênnhà đem đầu đuôi câu chuyện kể cho mẹ nghe, người mẹ mà Lộc kính mến, mà Lộc chưa từng trái lệnh một lần. Nào những Mai là con nhà nho giáo, Mai tột với em, Mai bị quẫn bách, Mai bị hà hiếp. Mai là một cô gái hoàn toàn, về dung nhan và đức hạnh, và Lộc xin phép mẹ cưới Mai làm vợ. Khốn tay Mai chỉ hoàn toàn đối với Lộc mà thôi, chứ đối với bà án thì Mai chỉ là một con bé khôn nạn, vô giáo dục, một con bé trong đám hạ lưu không đáng làm vợ một quan tham tá. Những lời tấn tụng của con, bà An đê ngoài tai hết. Bà cho con bà dại dột bị lời ngon ngọt của một cô gái giang hồ cám dỗ. Bà nói: - Nêu nó bằng lòng mày thì biết đâu nó lại không bằng lòng người khác. Mày phải biệt Chỉ Có Vợ Cha mẹ hỏi cho, có cheo có cưới mới quy, Chớ đô liêu ngõ hoa tường, thì mầy định đưa nó về để bẩn nhà tao hay Sao? Lộc sợ hãi kiêm lời chông chê: - Bẩm mẹ, nhưng người ta có phải là phường liễu ngõ hoa tường đâu, người ta là con một ông Tú kia mà. Bà mẹ càng nổi cơn thịnh nộ: - Nhưng mầy phải biết, nó đã bỏ nhà bỏ cửa trốn lên Hà Nội, thì còn là người tử tê sao được? Lộc càng tức giận: - Bẩm, con đã bẩm mẹ rằng người ta mô côi cha mẹ bị bọn cường hào ức hiếp mới phái trôn tránh. - Mày tin gì được lời nó nói. Và lại tao đã hỏi con quan Tuần cho mày, người ta đã thuận gà. Mày tưởng chỗ người lớn với nhau, nói trẻ con được đấy hẳn. Nghe mẹ nhắc tới con quan Tuần, Lộc hơi chau mày, thưa lại: - Bẩm mẹ, con đã xin mẹ đừng hỏi đám ấy Cho Con, Con không bằng lòng. Bà An xỉa xói vào mặt con: - â, mày giở Văn minh ra Với tao à? Tự do kết hôn à? Mày không bằng lòng nhưng tao bằng lòng. Mày phái biệt lây Vợ gà Chông phái tìm chỗ môn đăng hộ đôi, chớ mày định bặt tao thông gia với bọn nhà quê à? Với bọn cùng đinh à? Mày làm mất thể diện tao, mất danh giá tổ tiên, mày là một thằng con bất hiếu. Nghe chưa? Lộc thấy mẹ giận dữ, quát tháo, liền cúi đầu tạ lỗi và xin cam đoan vâng lời mẹ dạy. Xưa nay LộC Vạn là người con có hiếu. Sáng sớm hôm sau, Lộc đến thăm Mai và Huy, nói dối người trêu rằng đã xin phép lấy Mai khiến Mai sung sướng suyt ngất người, và Huy Cam động quá, lại bắt tay LộC một Cách thân mật để tỏ lòng tạ Ơn. Suốt một tháng trời, Lộc bày mưu lập kế đề lấy Cho được Mai mới nghe, vì chàng trêu Mai đã đến cực điểm. Kể ra giá chàng cứ thú thực với Mai rằng mẹ chàng không bằng lòng cho chàng kết hôn cùng Mai, nhưng ngoài Mai ra chàng không thể trêu được một người nào khác, thì có lẽ Mai cũng vì chàng mà hy Sinh hệt trinh tiết cùng danh dự, hy Sinh Cà Cái đời thanh niên. Thực vậy, từ ngày nàng gặp Lộc đến nay, trái tim nàng đã nhiều lần hôi hộp vì những tính tình cao thượng, những tư cách hành vi quân tử của chàng. Nàng chỉ mong có dịp báo đáp ơn sâu. Những khi nàng tưởng tới cha thì nàng nhớ đến lời phụ huấn: ~ở đời không có gì xấu hơn sự quên ơn. Cừu nhân, ta không sợ bằng ân nhân. Ta chỉ lo sẽ xay ra sự gì khiên ta không thể trà được ơn, chứ đôi với kẻ thù thì không có khí giới nào mạnh bằng lòng hữu ái. Lòng hữu ái ấy, nêu ta đem ra đôi đãi với ân nhân thì chẳng hóa ra ta đặt ân nhân ta ngang hàng với kẻ địch của ta ư? ~ Lời dạy Của cụ Tú Lâm đủ tỏ rằng tuy Cụ là môn đô Khổng học mà trí thức, tư tưởng cụ, cụ đặt hẳn ra ngoài vòng kiềm tỏa của nho giáo. Vì cứ theo lời đức Khổng thì phải đem điều đức báo điều đức, đem điều trực báo điều ác. Có lẽ cụ Tú Cho như thế còn tầm thường lắm; tuy Vẫn là một tư tưởng thiết thực của đạo làm người nhưng có chí cao thượng? Dịp ấy Chính là buổi Chiều hôm Mai được nghe lời trần tình thành thực của Lộc, Mai mỉm cười. Người thê tục chắc cho cái nụ cười ấy là nụ cười sung sướng. Không phải, sự sung sướng đền cực điểm ngay từ ngày Mai được quen biết Lộc. Cái nụ cười của Mai ở đây Có y nghĩa khác: Mai nghe như lương tâm Mai thì thầm: thì ông không biết cái thân này, Cái linh hôn này đã là Của ông rồi hay Sao? Hà tất ông còn phái xin, phái vang Y tưởng ấy ở trong trí não chạy qua xuống trái tim, khi ra đền cặp môi thì nở thành nụ cười.