Tủ Sách Việt Văn

Nửa Chừng Xuân

Nửa Chừng Xuân cover

Thể loại: Tiểu Thuyết

Tác giả:

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Số lần đọc: 163

Đánh giá: 4.3/5 (42 đánh giá)

Giới thiệu

Nửa Chừng Xuân là một trong những tiểu thuyết tiêu biểu nhất của Khái Hưng và của Tự Lực văn đoàn. Truyện mở ra trước cổng trường Bảo hộ một chiều thứ bảy: giữa đám phụ huynh ồn ào, một cô gái mười bảy mười tám chít khăn tang, nước da xanh, đôi mắt sáng dịu, rụt rè không dám bước vào xin phép cho em trai ra. Đó là Mai, vừa mồ côi cha, mang theo lời hứa nuôi em là Huy ăn học thành người.

Trong cảnh quẫn bách, Mai gặp Lộc, con trai bà Án, một người hào hiệp đã cứu giúp hai chị em và đem lòng yêu cô. Nhưng giữa họ là bà Án – hiện thân của nề nếp gia đình quan lại, môn đăng hộ đối – cùng cả một xã hội coi lễ giáo nặng hơn hạnh phúc của con người.

Khái Hưng viết bằng thứ văn xuôi trong sáng, tinh tế, giàu tâm lý, đặt ra vấn đề hôn nhân tự do và thân phận người phụ nữ trước sức ép của đại gia đình. Gần một thế kỷ sau, nhân vật Mai vẫn được nhớ như một hình mẫu đẹp về lòng tự trọng và đức hy sinh.

Lời tựa

Thường người ta nhắc "Nửa Chừng Xuân" như một bản cáo trạng nhắm vào lễ giáo phong kiến, và điều đó đúng. Nhưng đọc kỹ, sức thuyết phục của Khái Hưng không nằm ở những trang tranh luận về hôn nhân tự do. Nó nằm ở chỗ ông dựng được một nhân vật chống lại khuôn phép cũ mà không cần nổi loạn: Mai không đập phá gì cả, cô chỉ không chịu để ai lấy mất phẩm giá của mình.

Phẩm giá ấy gắn liền với một khả năng nhìn ra nỗi khổ của người khác, và Khái Hưng cho thấy điều đó từ những trang rất sớm. Khi một cậu học trò lạ nhờ cô nhận làm chị để xin phép ra khỏi trường, Mai không nghĩ đến chuyện mình đang bối rối, mà nghĩ đến cậu bé: "Thiếu nữ ngắm cậu bé quần áo lôi thôi, chân tay đầy mực thì đoán chắc rằng không phải con nhà giàu có, bỗng đem lòng thương người có lẽ cùng ở trong một cảnh với mình." Lòng thương ấy, nảy ra từ chỗ nhận ra mình nơi người khác, về sau sẽ là thứ giữ cô đứng vững qua mọi sóng gió.

Người đọc hôm nay có thể thấy vài lối nói đã cũ, vài đoạn bình luận hơi dài của tác giả. Xin cứ đọc qua chúng như đọc tiếng nói của một thời, rồi dừng lâu hơn ở những đoạn Mai im lặng.

Gần một thế kỷ đã qua, chuyện môn đăng hộ đối không còn mang hình thức như trong truyện, nhưng câu hỏi về lòng tự trọng của người yếu thế trước kẻ có quyền thì chưa bao giờ hết thời. Đó là lý do cuốn tiểu thuyết này vẫn được đọc, không như một di tích, mà như một người bạn cũ vẫn còn điều để nói.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Chương 1
  2. Chương 2
  3. Chương 3
  4. Chương 4
  5. Chương 5
  6. Chương 6
  7. Chương 7
  8. Chương 8
  9. Chương 9
  10. Chương 10
  11. Chương 11
  12. Chương 12
  13. Chương 13
  14. Chương 14
  15. Chương 15