Tủ Sách Việt Văn

Chương 26

Chương 26: Giã Biệt. Những Dấu Hỏi. Buổi tối sau hai ngày công tác ở xã về, Hoài vào nhà thấy im ắng, cửa khóa bên ngoài, anh linh cảm có điều gì bất thường. Anh mở khóa vào nhà, bật điện, thấy trên bàn nước, dưới lọ hoa có một lá thư gởi cho anh, với nét chữ quen thuộc của Vy. Anh ngồi xuống ghế mở thư ra đọc. Anh thân yêu, Khi đọc thư này, em và con đã ra đi. Điều này có lẽ làm anh sửng sốt nhưng "mọi chuyện đều có thể xảy ra" kia mà, như anh vẫn nói. Vả lại, cũng như anh vẫn nói, "chúng ta đã đến với nhau hoàn toàn tự do thì cũng có thể rời bỏ nhau không có gì ràng buộc". Anh thấy không, em vẫn nhớ như in vào lòng bao điều anh nói và em đã chiêm nghiệm nó hằng ngày cũng như vẫn có những suy nghĩ độc lập của mình. Chuyện chúng ta chia tay nhau đã bao lần được nói đến ngay cả khi chúng ta mới về với nhau kìa. Chúng ta đã có nhau như một số phận đẹp đẽ và nghiệm ngã mà từng ngày từng giờ biết bao thử thách được đặt ra. Chúng ta đã sống với nhau những giờ phút ấm lòng nhất và cũng đã nếm trải bao vị chua cay, có khi lướt êm trên dòng sông mơ mộng và cũng có lúc quay cuồng trên thác lũ gập ghềnh. Biết sao được. Phải chăng đó là định mệnh của chúng ta, những người khát khao hạnh phúc nhưng lại quá trung thực và nhỏ bé trong cuộc đời. Em nói thế có nghĩa là em không oán trách anh đâu, mặc dù cũng có lúc anh hiểu làm em, cho em đã có trong mình tình cảm oán hận. Không đâu, chúng ta khao khát tìm về với nhau đâu phải để oán hận nhau. Ngày đó, trong những quán cà-phê dịu dàng của Sài Gòn, anh và em đã nói với nhau biết bao điều. Quán Mộng và quán Chiêu, hai quán cà-phê quen thuộc đã đi vào tình sử của chúng ta ghi dấu mãi mãi bằng tên đứa con gái đầu lòng. Mộng Chiêu, đó là một cái tên đẹp, dù nó có thể không có ý nghĩa gì, nhưng nó đã là nơi kết hợp ước mơ của chúng ta, những con người xa lạ đã gặp nhau và chia xẻ với nhau đến tận cùng hồn xác. Ôi, sài Gòn, em không bao giờ quên được thành phố vĩ đại lạ lùng mà quen thân những ngày tháng đó. Anh, một chàng trai tỉnh lẻ vì đấu tranh cho công bằng và những giá trị nhân văn anh theo đuổi đã bị trục xuất về đây chờ ngày lãnh án kỷ luật. Anh, một kẻ cô độc, lòng đầy phẫn nộ, lang thang trong thành phố xa lạ mênh mông này. Đã bao lần anh ngồi nghiền ngẫm tâm trạng mình hàng buổi trong các quán cà-phê hoặc gặm bánh mì và ngủ quên trên ghế đá công viên. Em, một cô gái mới lớn đã u sầu, ngột ngạt trong cuộc sống gia đình, một gia đình đông đảo và chật vật vì miếng cơm manh áo. Em phải vừa đi học vùa đi làm thêm và luôn luôn khao khát một chân trời hạnh phúc mơ hồ. Anh và em đã gặp nhau như một định mệnh. Những quán cà-phê của Sài Gòn những ngày tháng ấy thực ra cũng không có gì thơ mộng đẹp đẽ lắm. Những mái tranh, vách nữa và cây cảnh giả tạo phủ lên các căn nhà bê-tông cốt sắt để mong tạo nên một chút êm đềm đồng nội giữa thành phố đầy xe cộ tiếng ồn ào và không khí chiến tranh bao trùm. Những căn hầm, những gian phòng nhỏ, những ngọn đèn mờ, nhạc êm dịu, cho người ta những giờ riêng tư để nói chuyện tâm tình. Như anh và em, chúng ta đâu còn chỗ nào khác giữa thành phố bốn triệu người lúc nào cùng cuồn cuộn sôi trào vì cuộc sống. Trong khung cảnh đó, chúng ta đã nói với nhau về một hạnh phúc thanh bình riêng rẽ. "Thanh bình riêng rẽ - Separate peace" đó là ý tưởng trong tiểu thuyết của nhà văn Mỹ Hemingway mà anh đã nói với em. Mơ ước của con người trong cơn lốc ác nghiệt của chiến tranh, mà có lẽ ở bất cứ thời đại nào, chân trời nào, những con người nhỏ bé vô danh cùng hướng tới. Đó nào phải là sự yếu hèn, chạy trốn? Người ta đã nhân danh bao điều cao cả để kêu gọi hy sinh nhưng rút cục hạnh phúc riêng tư của mỗi người có phải là một trong những điều cao cả nhất mà xã hội phải đạt đến? Nếu không, xét cho cùng, mọi sự hy sinh vì những điều tưởng là lớn lao nhất lại chỉ là một bi kịch của con người, trong đó những kẻ có uy quyền định đoạt số phận của cả xã hội trở thành những tên trục lợi. Nói như thế, bây giờ có lẽ anh lại cho rằng em bị nhiễm độc tư tưởng tiểu tư sản. Em không tranh luận với anh đâu. Em chỉ nói lên lòng mình. Dù sao đã có một thời anh và em đã nói với nhau và khát khao thứ "thanh bình riêng rẽ" đó. Nào có nhiều nhặn gì và gây phiền phức, thiệt hại cho ai đầu Một ngôi nhà nhỏ ấm cúng, một mảnh vườn đầy hoa, một ngọn đồi cỏ mượt, những đứa con xinh xắn chào đời... Chúng ta đã hối hả tìm về với nhau chỉ vì những ước mơ bé nhỏ đó thôi. Em đã từ bỏ tất cả những liên hệ củ đế về với anh. Cả gia đình, bạn bè, trường đại học, công việc, thành phố Sài Gòn... để đến với anh ở một tỉnh lẻ miền cao đèo heo hút gió. Anh còn nhớ chứ. Ngày chúng ta vội vã rời Sài Gòn, sau khi mua vé máy bay, đến nơi, anh và em chỉ còn hai trăm đồng trong túi, đủ đề ăn hai tô bún bò, trong ngày đầu tiên của cuộc sống tự do và chung đôi... Nhưng "thanh bình riêng rẽ" của chúng ta không sao thanh bình và riêng rẽ được. Anh đã cay đắng đọc câu thơ của kẻ sĩ ngang tàng Cao Bá Quát: "trói chân kỳ ký tra vào rọ, Rút ruột tang bòng trả nợ cơm".