Tủ Sách Việt Văn

Chương 3

Chương 3. 9. Vào một ngày xuân, khi mặt trời khoác tấm áo mới, cũng là lúc một nhà thơ danh tiếng của triều đình Minh Trị nghe nói đến công việc của Yuko. Ông tới làng tìm ngôi nhà của cha Akita, xin giáp mặt anh. Nhà sư vội vã chạy về từ ngôi đền láng giềng, trịnh trọng đón tiếp vị quan đại thần, dâng ngài một chung trà và nói: "Đêm nay là đêm cuối cùng của năm khi con trai tôi rời núi trở về nhà. Hôm nay là ngày của bài haiku thứ bảy mươi bảy của nó. Nhưng nếu ngài muốn thì tôi sẽ đưa ngài tới viếng chỗ làm việc của nó. Đó là chỗ nó lưu trữ các bài thơ, thảy đều viết trên lụa." Nhà thơ danh tiếng ngửi mùi trà thơm, tim lâng lâng nhớ lại thời hạnh phúc khi chính ông cũng từng được một bậc thầy của thi ca ở triều đình để ý và được vời tới đọc thơ trước mặt hoàng thượng khiến ngài vui thích. Rồi ông uống một ngụm trà đắng và nói: "Hãy cho ta xem các báu vật." Nhà sư mời quan đại thần đi theo mình và cả hai bước vào một căn buồng trên vách có dán đầy những mảnh giấy lụa. Toàn cảnh có một vẻ đẹp gây sững sờ đến nghẹt thở. "Chính là chỗ này đây, thưa ngài. Tất cả thơ haiku của con trai tôi chờ đợi sự phê phán của ngài." Nhà thi hào chậm rãi oai nghiêm bước tới đọc từng bài một trong số bảy mươi sáu bài thơ về tuyết Yuko Akita đã viết ra trong mùa đó. Khi ông đọc xong, nhà sư thấy những hạt châu long lanh nơi khoé mắt ông. "Tuyệt vời quá. Ta chưa từng được đọc một cái gì tương tợ. Ta nghĩ rằng hoàng thượng có thể phong tước thi hào chính thức của triều đình cho con trai ông, khi ta đã vắng bóng trên cõi đời này." Ông bố của Yuko trong niềm hân hoan tột độ đã phủ phục dưới chân ngài đại quan. "Tuy thế," vị quan triều đình nói thêm, "có hai điều khiến ta chưa được vui trọn vẹn." Nhà sư ngẩng đầu và run đợi. "Bẩm ngài chuyện gì thế? Các bài thơ này không hay nhất sau thời đại của thi hào Bashô à?" "Tác phẩm dĩ nhiên là ngoại hạng. Từ ngữ vươn tới cội nguồn cái đẹp. Các bài thơ mang tính nhạc độc sáng, nhưng chúng thiếu màu sắc. Thi phong của cậu nhà đây trắng một cách vô vọng. Gần như vô hình. Nếu cậu nhà đây muốn dâng thơ lên hoàng thượng thì cậu phải học hỏi sự điểm tô thêm màu sắc cho các bài thơ." "Xin ngài đừng quên rằng cháu hãy còn trẻ dại. Cháu chỉ mới mười bảy tuổi đời. Cháu sẽ học hỏi thêm. Nhưng còn cái điều khác đã làm ngài mất vui thì sao?" Nhà thi hào xin thêm một chung trà, ngồi dưới giàn cây trước nhà và nhìn ra ngọn núi vút cao trong cảnh tươi mát của mùa xuân. Rồi ông uống thêm một ngụm trà đắng và nói: "Sao lại tuyết?" 10. Khi Yuko rời núi trở về nhà và nghe có một người lạ mặt tới đọc thơ anh, và tệ hơn thế nữa, đã yêu chúng, anh tức giận vô cùng. "Chúng mới chỉ là những phát thảo. Con chưa biết gì về nghệ thuật của mình." "Nhưng con đã được mời vào cung! Đó là một vinh hạnh, một vinh hạnh lớn." Thân phụ của anh đáp. "Bẩm cha, không ạ," Yuko nói. "Đó là một hành động đê hèn." Khi nhà sư thuật lại cặn kẽ những lời nói của nhà thi hào, Yuko nổi nóng. "Ông ấy biết gì về hội họa và màu sắc? Có muôn nghìn cách để viết, có muôn nghìn cách để thư pháp một bài thơ, nhưng đối với con chúng đều giống như tuyết. Con sẽ tới yết kiến hoàng thượng sau khi con viết được mười ngàn từ, mười ngàn từ có sắc trắng phi thường. Không thiếu một chữ." "Nhưng mười ngàn từ sẽ tương đương với gần năm trăm tám mươi bài haiku! Với tốc độ bảy mươi bảy bài thơ trong một năm, vậy thời phải mất tới bảy năm để sáng tạo." "Vậy thời bảy năm nữa con sẽ tới cung đình." Từ lúc ấy, hai cha con không còn nhắc nhở đến cuộc viếng thăm của nhà thi hào. Mùa xuân năm đó, Yuko giữ lời hứa và không viết thêm một câu thơ nào nữa. Anh chỉ thở hít mùi hương của những cánh hoa đào trong khu vườn xanh biếc. Mùa hè, anh hít thở hương mật ong của khu rừng dưới ánh trăng soi lên các đỉnh núi. Trong những ngày giông bão đầu tiên, anh nhặt được một con cào cào trong lớp rêu gần bờ sông. Ấy là một năm bất động và thơm lừng. 11. Làn da phụ nữ. Làn da các ả che giấu. Ôi nó ấm áp dường nào! Sutejo. Mùa đông thứ hai của thi ca trắng xoá và rực rỡ. Tuyết rơi nhiều hơn mọi khi. Một đêm tháng chạp, người thiếu nữ ở bể nước làm Yuko mất tân. Da nàng có mùi anh đào. Anh ngậm núm vú của trái vú trắng và bú nó như một mảnh trăng chanh. Anh chỉ nhả ra lúc trời bừng sáng. Suốt mùa đông, Yuko viết bảy mươi bảy bài haiku thảy đều đẹp và trắng như nhau. Ba bài cuối cùng: Tuyết trinh trắng. Nhịp cầu của im lặng. Và của cái đẹp. Nhạc tuyết. Dưới bước chân ta. Tiếng dế mùa đông. Người đàn bà ngồi xổm. Đái và làm. Tuyết tan. Thế đấy, một bài haiku. Một cái gì trong suốt. Hồn nhiên. Quen thuộc. Và có một vẻ đẹp tinh tế hay sỗ sàng. Nó không gợi lên một điều gì lớn lao cho người phàm tục. Nhưng đối với một tâm hồn thơ, nó tựa như một nhịp cầu dẫn đến ánh sáng thiêng liêng. Một nhịp cầu đưa đến ánh sáng trắng của những thiên thần. 12. Vào những ngày đầu tiên của mùa xuân, mặt trời xuất hiện. Cùng với nó là nhà thi bá của triều đình Minh Trị. Lần này ông không tới một mình. Cùng đến với ông là một thiếu nữ đẹp tuyệt trần rất yêu thơ.