Tiểu Long Nữ
Giới thiệu
Tiểu Long Nữ là một tiểu thuyết của Nguyễn Huy Thiệp, nhà văn vốn nổi tiếng trước hết với truyện ngắn. Sách mở bằng mấy câu kết của Truyện Kiều, một ghi chú khẳng định mọi nhân vật và sự kiện đều hư cấu, và một lời tựa dài trong đó tác giả bàn về thể loại tiểu thuyết, dẫn Lỗ Tấn, và thú nhận rằng ông coi truyện ngắn khó viết hơn tiểu thuyết nhiều. Ông cũng cho biết cuốn sách này được viết trong mười lăm ngày.
Phần truyện chủ yếu dựng bằng đối thoại, gọn và nhanh như kịch bản. Có Thành, cậu bồi bàn nói dối ông chủ tiệm ăn để xin nghỉ và tạm ứng lương; có Hằng tìm đến gọi cậu; có Khôi, Thúy Vinh và cô bé Chi mười ba tuổi mà trong túi xách bỗng xuất hiện tờ một trăm đô-la cùng xấp tiền dày khiến người lớn tái mặt.
Từ những mẩu đời vụn vặt ấy, Nguyễn Huy Thiệp phác ra một xã hội đô thị đang quay cuồng vì tiền, nơi tuổi trẻ bị kéo vào những vòng xoáy mà người lớn chẳng kiểm soát nổi. Giọng văn vẫn lạnh, tỉnh và có chút giễu cợt quen thuộc của ông.
Lời tựa
"Tiểu Long Nữ" là một cuốn sách khó chịu, và cái khó chịu ấy có chủ ý. Nguyễn Huy Thiệp lấy cảm hứng từ chuyện thời sự, rồi đặt nó giữa những bữa tiệc trong khách sạn sang trọng và căn gác xép rung lên bần bật mỗi khi tàu hỏa chạy qua, để người đọc tự đo khoảng cách giữa hai thế giới.
Ông không viết nhân vật xấu bằng giọng lên án. Ông để họ nói, và lời họ nói tự tố cáo họ. Người cha của cô bé Chi, gã lính cựu "tuột xích", đứng trước một chuyện lẽ ra phải khiến mình đau đớn lại lập tức tính chuyện đơn từ, chứng chỉ, đòi bồi thường: "Ra công đường, không có tình nghĩa gì đâu mà chỉ có lý mà thôi." Câu nói trơ trọi đến lạnh người. Đứa con bị biến thành chứng cứ, nỗi đau thành món hàng để thương lượng.
Nên đọc với sự tỉnh táo, đừng tìm một nhân vật để đứng về phía mình. Hãy nhìn cô bé Chi ngồi dậy giữa đống chăn màn, chén bát trên gác xép, nơi tác giả dùng đến hình ảnh hoa sen giữa bùn, và tự hỏi hình ảnh cũ kỹ ấy còn đứng vững được bao lâu giữa chừng ấy toan tính.
Cuốn tiểu thuyết ít được nhắc tới bằng những truyện ngắn lừng danh của ông, nhưng nó giữ lại một lời cảnh tỉnh không dễ nghe: khi mọi thứ đều quy ra tiền, người chịu thiệt đầu tiên luôn là những đứa trẻ. Nguyễn Huy Thiệp không đưa giải pháp; ông chỉ bắt ta nhìn thẳng vào điều đó.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026