Tủ Sách Việt Văn

Chương 33

Chương 33: Cái Gốc. Tư Lịch nhìn khắp lược những người cấp dưới của mình. Gương mặt nào cũng phảng phất nỗi buồn. Anh cố đọc sự khác nhau của những nét buồn ấy trên từng gương mặt. Châu đang nghĩ về Thanh, chưa có một lời hứa với Thanh, nhưng Châu luôn tin là mọi đề xuất của mình với cấp trên vế Thanh đều sẽ là hiện thực. Châu không đặt một ngoại lệ, bởi anh cho là mọi người đều suy nghĩ giống mình. Vì thế nỗi buồn trên gương mặt Châu là nỗi buồn không toại ý, vừa giận giữ, vừa chua chát. Nỗi buồn trên gương mặt Bài chắc cũng vậy, với chất lính nhiều năm ngấm trong người, anh ít nói, lầm lì, nhưng đôi mắt cứ như phun ra lửa. Nhưng ngọn gió của ngoại cảnh mạnh quá làm ngọn lửa của mắt anh không táp ra ngoài được, mà cháy ngược vào trong. Dù sao anh cũng rất hiểu và rất tin métđôten Kỷ. Còn nỗi buồn trên gương mặt Như là nỗi buồn pha chút mắc cỡ của người cấp dưới không hoàn thành nhiệm vụ cấp trên giao. Cũng chính vì nỗi buồn mắc sỡ đó, mà anh kéo theo lên văn phòng Tư Lịch cả Châu và Bài. Tư Lịch hiểu, những người cấp dưới của mình muốn nói với mình một tiếng nói tập thể, một tiếng nói chung. Công an đã trả lời chích thức, không chấp nhận hai trường hợp trong danh sách đoàn cán bộ công nhân viên của công ty cử đi tham quan Cộng hòa dân chủ Đức. Đó là trường hợp métđôten Kỷ và kiến trúc sư Thanh. Điều đáng nói là những thắc mắc không thuộc những người trong công ty, mà là những người ngoài công ty. Đối với anh chị em trong công ty, sau những năm dài làm việc bên nhau, những định kiến của cái gọi là “dân cách mạng” và “dân ngụy” đã gần như không còn ranh giới. Mọi người quyện vào nhau trong một tập thể, một sự nghiệp chung. Nói vậy, không phải không có những cấn gợn, những suy bì nhỏ khi biết tin giám đốc cho kiến trúc Thanh và métđôten Kỷ tham gia đoàn tham quan nước ngoài. Nhưng chỉ với đôi lời giải thích với giám đốc, mọi người thông ngay. Bên công an không chấp thuận cũng có cái lý của họ. Đó là bộ máy cái của chuyên chính vô sản. Kiến trúc sư Thanh và métđôten Kỷ có những liên quan trong chế độ cũ. Đặc biệt métđôten Kỷ, con trai, con gái của ổng đều ở Mỹ, Canada và Pháp. Việc đưa những người như thế cẩn trọng là đúng. Nhưng trình bày tất cả những điều đó với Tư Lịch là cũng muốn chứng minh sự cố gắn hết mức của mình, nhưng không thu được kết quả. - Cậu đã gặp anh Hai Thông chưa? Chỉ có điều căn dặn này của Tư Lịch là Như chưa làm được, anh Hai Thông, giám đốc công an ốm, nằm bệnh viện Thống Nhất, ở nhà chỉ có anh Năm Cương. Phó giám đốc thường trực, anh Cương trả lời là không thể chấp thuận được, câu trả lời của anh khô lạnh và ngắn. Tư Lịch hiểu rằng, những người cấp dưới của mình đã bế tắc, họ kéo tới đây là đích thân mình xuất quân. Vào lúc khác, hẳn là anh không phải bận tâm suy nghĩ, nhưng vào thời điểm này, công việc chồng chất. Anh mới từ giàn khoan bay về, công nhân ta và bạn đã tìn thấy vỉa dầu đầu tiên tại thềm lục địa. Tin chưa phổ biến, vẫn mang tính bí mật, vì vậy anh không muốn vi phạm nguyên tắc, loan báo rộng rãi cho mọi người. Anh hiểu rằng, sau cái tin trọng đại như thế này, khối lượng công việc sẽ càng nhiều hơn, bởi vì đã tìm thấy dầu, thì phải gấp rút khai thác, chuyên gia bạn và ta sẽ đổ tới nhiều hơn, công tác hậu cần cho họ phải luôn luôn sẵn sàng. - Thôi được, Anh tủm tỉm cười, nụ cười được mọi người trong công ty kêu bằng nụ cười “không có chuyện gì phải ầm ĩ” Các cậu cứ để hồ sơ của cậu Thanh và ông Kỷ lại đây cho mình. Không ai nói thêm, cùng đứng dậy và hình như cùng hiểu giống nhau: Anh Tư đã nói như vậy, có nghĩa là anh sẽ đích thân đi gặp anh Hai Thông, và mọi chuyện nhất định phải được giải quyết. Tất cả rời phòng Tư Lịch, gương mặt đã đở nặng nề hơn và trong mắt đã rạng niềm tin cậy. Đành phải vậy thôi, Tư Lịch thầm nghĩ, đây là cái gốc. Mình có thể giải thích cho hai nạn nhân ấy, là mình đã cố gắn hết sức mình, mình không hẹp hòi gì, nhưng công an họ lại ách lại. Mà sự ách lại của công an thì ngoài khả năng của mình. Mình cũng sẽ giải thích cho những người như Bài, như Châu, và Như là: làm sao được khi xã hội còn những thành kiến. Hơn nữa, chuyên chính vô sản bao giờ cũng đặt nhiệm vụ cảnh giác cách mạng lên hàng đầu. Chỉ có điều lương tâm mình sẽ lên tiếng. Mọi sự tin yên người cấp dưới của mình sẽ chỉ là cái ngọn, là cành lá, là những câu nói ban ơn, ve vuốt, là sự ken thưởng, động viên. Nhưng là cái gốc ở chổ nào, khi anh em gặp sự hoạn nạn, gặp sự mắt mớ, hiểu lầm. Gặp sự rắc rối trong cái gọi là lý lịch, quan hệ chế độ cũ. Cái gốc là đức tin ở mình và ở anh em. Niềm tin vững chải như thế nào để mình có thể khẳng định bản chất của anh em trước tập thể và trước cả luật pháp. Chỉ có như vậy mới là làm hết sức và lương tâm của mình mới được yên ổn. Trong chuyến kết hợp một số công việc với các cơ quan bạn ở thành phố Hồ Chí Minh, Tư Lịch đã ghé vào bệnh viện Thống Nhất tìm gặp Hai Thông. Họ gặp nhau ngay nơi hành lang bệnh viện. Hai Thông vừi bắt tay Tư Lịch, vừa cười: - Nếu tôi đoán không lầm thì ông vô kiếm tôi về chuyện mấy người đi tham quan nước ngoài.