Tủ Sách Việt Văn

Trạm Xe

Trạm Xe cover

Thể loại: Tiểu Thuyết

Tác giả:

Người dịch: Như Hạnh

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Số lần đọc: 198

Đánh giá: 4.3/5 (32 đánh giá)

Tóm tắt nội dung

Có một người đứng ở trạm xe ngoại ô, lặng lẽ đọc sách giữa tiếng cãi vã quanh mình, rồi đi bộ vào thành phố từ lúc nào chẳng ai hay. Những người còn lại ở lại. Trong Trạm Xe, vở kịch của Cao Hành Kiện, Ông già, Bà mẹ, Cô gái, Người đeo kính, Sư phó, Mã chủ nhiệm và Thằng lỗ mãng chờ chuyến buýt vào thành phố. Xe cứ chạy qua mà không dừng. Họ chặn đường xe, cãi nhau, đánh nhau, đổ lỗi cho nhau, còn chiếc đồng hồ điện tử của Người đeo kính báo họ đã đợi một năm, rồi mười năm.

Mỗi người mang theo một điều dở dang: ván cờ Ông già đợi cả đời, buổi hẹn bên cột đèn thứ ba của Cô gái, cái nghề mộc gia truyền của Sư phó. Đến khi trời mưa, họ chụm lại dưới một tấm vải, Người đeo kính cởi áo khoác cho Cô gái, và cô xin mẹ nhổ sợi tóc bạc đầu tiên. Rồi họ nhận ra trạm đã bỏ hoang từ lâu, chỉ còn vết keo xám nơi tờ cáo thị từng dán. Cuốn sách làm người ta tự hỏi mình đang đứng đợi ở trạm nào, và còn bao lâu nữa mới dám cất bước.

Hỏi đáp về sách

Trạm Xe của Cao Hành Kiện kể về điều gì?

Trạm Xe là vở kịch của Cao Hành Kiện về một nhóm người chờ xe buýt vào thành phố ở một trạm xe ngoại ô. Xe cứ chạy qua mà không dừng, còn họ cãi cọ, xô xát, than thở và đổ lỗi cho nhau trong khi thời gian trôi đi.

Những nhân vật nào xuất hiện trong Trạm Xe?

Trong Trạm Xe có bảy nhân vật chờ xe: Ông già, Bà mẹ, Cô gái, Người đeo kính, Sư phó, Mã chủ nhiệm và Thằng lỗ mãng. Vở kịch không có một nhân vật chính duy nhất mà là cả nhóm người cùng mắc kẹt ở trạm.

Các nhân vật trong Trạm Xe đang chờ đợi điều gì?

Trong Trạm Xe, mỗi người đợi một điều riêng. Ông già đã đợi cả đời cho ván cờ với Lý Mặc Sinh ở Cung Văn Hóa, Cô gái khóc vì buổi hẹn bảy giờ mười lăm bên cột đèn thứ ba không còn ai đợi, Bà mẹ than cả đời chỉ biết đợi, còn Sư phó muốn vào thành phố để kiếm tiền từ nghề mộc gia truyền.

Người đàn ông lặng lẽ đọc sách trong Trạm Xe là ai và ông ấy làm gì?

Trong Trạm Xe, người trầm mặc đọc sách hầu như không tham gia cãi vã, rồi lặng lẽ đi bộ vào thành phố từ lúc nào chẳng ai hay. Cô gái kể ông ta liếc nhìn cô một cái rồi quay lưng đi, trong khi những người còn lại vẫn ở lại chờ.

Vở kịch Trạm Xe kết thúc như thế nào?

Cuối Trạm Xe, mọi người phát hiện trạm đã mất tên, tờ cáo thị biến mất, chỉ còn vết keo xám, tức là trạm đã bỏ hoang từ lâu. Người đeo kính kết luận đợi là vô ích và nói: Đi thôi, chẳng còn gì để đợi nữa; mọi người dìu nhau bước đi, còn Mã chủ nhiệm dừng lại buộc dây giày khi cả đoàn sắp cất bước.

Trạm Xe ra đời và gặp số phận thế nào?

Trạm Xe được Cao Hành Kiện viết năm 1982 và được Bắc Kinh Nhân Dân Nghệ Thuật Viện diễn năm 1983, rồi bị cấm diễn. Ông bị phê phán nặng nề, bị cấm đăng tác phẩm gần một năm, và năm 1989 sau Thiên An Môn rời Trung Quốc sang Pháp. Ông được trao giải Nobel văn chương năm 2000.

Giới thiệu

Trạm Xe là vở kịch của Cao Hành Kiện (Gao Xingjian), nhà văn Trung Hoa lưu vong được trao giải Nobel văn chương năm 2000. Bản dịch của Như Hạnh có kèm một lời giới thiệu khá dài, bàn về giá trị văn chương của Cao Hành Kiện, về những tranh cãi chính trị quanh giải thưởng, và về tình trạng dịch thuật tác phẩm của ông sang tiếng Việt, khi trước đó mới chỉ có "Linh Sơn" được dịch, lại dịch qua tiếng Pháp.

Vở kịch xoay quanh một nhóm người đứng chờ xe buýt vào thành phố ở một trạm xe ngoại ô: Ông già, Bà mẹ, Cô gái, Người đeo kính, Sư phó, Mã chủ nhiệm và Thằng lỗ mãng. Xe cứ chạy qua mà không dừng. Họ cãi cọ, xô xát, than thở, đổ lỗi cho nhau, còn thời gian thì cứ trôi. Có một người lặng lẽ đứng đọc sách rồi bỏ đi bộ vào thành phố từ lúc nào chẳng ai hay.

Đối thoại ngắn, đời thường, đôi khi gần như vô nghĩa, nhưng từ đó hiện lên cả một kiếp sống chờ đợi. Đây là một tác phẩm sân khấu mang tinh thần phi lý, rất đáng đọc với ai quan tâm đến văn chương Hoa ngữ đương đại.

Lời tựa

Cao Hành Kiện viết một vở kịch gần như không có gì xảy ra, và chính sự trống rỗng ấy là nội dung. Một nhóm người đứng chờ ở trạm xe ngoại ô, xe không dừng, năm tháng trôi đi, và họ vẫn không dám rời chỗ, vì sợ đúng lúc mình bỏ đi thì xe đến.

Người đọc quen với Beckett sẽ nhận ra mối liên hệ, nhưng "Trạm Xe" mang một chất rất Trung Hoa, rất thời sự. Những nhân vật được gọi bằng thân phận chứ không bằng tên: ông già, bà mẹ, sư phó, chủ nhiệm, người đeo kính. Họ cãi nhau về cửa sau, về tem phiếu, về chuyện ai chen hàng, rồi khi gió lạnh nổi lên, họ lại phải dựa lưng vào nhau. Lời ông già nói ra lúc ấy vừa là than thở, vừa là triết lý của cả vở: "Tôi lấn anh, anh đạp tôi. Nếu như chiếu cố nhau một chút, đời sống hẳn dễ chịu hơn nhiều."

Đừng tìm cốt truyện ở đây. Hãy để ý những chỉ dẫn sân khấu trong ngoặc đơn, những khoảng im lặng, tiếng xe buýt vọng tới rồi đi qua, và đặc biệt là người trầm mặc lặng lẽ rời khỏi trạm từ sớm. Nhân vật ít lời nhất lại là người duy nhất dám hành động.

Vở kịch từng bị phê phán ở quê nhà tác giả, và nay đọc lại vẫn thấy nhói. Nó hỏi một câu đơn giản mà ai cũng có lúc phải tự hỏi: ta đang chờ điều gì, và nếu nó không bao giờ đến, ta còn định đứng đây bao lâu nữa.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Lời Giới Thiệu
  2. Chương 1
  3. Chương 2
  4. Chương Kết