Trời Xanh Nhỏ Lệ
Giới thiệu
Cuối xuân năm 1919, sau bốn năm bặt tin, Vân Phi, cậu Hai nhà họ Triển, cùng gã gia nhân trung hậu A Siêu cưỡi ngựa vượt đèo trở về Đồng Thành. Chàng về vì mấy đêm liền chiêm bao thấy khuôn mặt hiền dịu của mẹ, và về trong nỗi sợ của kẻ từng bỏ nhà ra đi. Chưa tới cổng nhà, một giọng hát thiếu nữ vọng từ phía suối Ngọc Đới đã níu chân chàng: bài hát gọi mây, nhắn mẹ, chẳng giống khúc ca thôn dã nào.
"Trời Xanh Nhỏ Lệ" là một tiểu thuyết dài hơi của Quỳnh Dao, đặt trong khung cảnh một thị trấn Trung Hoa đầu thế kỷ hai mươi. Nhà họ Triển giàu có nhưng ngột ngạt: người em cùng cha khác mẹ Vân Tường luôn ganh tị, ông tổng quản họ Kỷ khéo gieo nghi ngờ vào tai ông chủ, còn mối duyên giữa Vân Phi với hai cô gái họ Tiêu bị đồn đại thành chuyện ghen tuông, tiền bạc. Giữa đố kỵ và ngờ vực của một đại gia đình, tình yêu phải tìm đường đi qua rất nhiều nước mắt.
Quỳnh Dao vẫn giữ lối kể giàu cảm xúc, nhiều đối thoại, xen lời ca và những màn giằng co gay gắt; chút tinh nghịch của cô em Vũ Quyên làm nhẹ bớt không khí. Sách dày, nên dành cho những buổi đọc thong thả.
Lời tựa
Ở cuốn sách này, Quỳnh Dao đặt tình yêu ngay giữa một mối thù, và bà không để nó dễ dàng chiến thắng. Người con gái yêu một chàng trai thuộc chính gia đình mà các em mình coi là kẻ thù, và mỗi bước lại gần anh là một bước xa dần những người ruột thịt.
Sức nặng của "Trời Xanh Nhỏ Lệ" không nằm ở các cặp tình nhân, mà ở tình chị em nhà họ Tiêu. Vũ Phượng muốn giữ cả tình yêu lẫn gia đình, còn Vũ Quyên, cô em sắc sảo, nhìn thấu chị hơn chính chị nhìn mình. Khi người chị hứa chỉ gặp người yêu một lần cuối rồi dứt khoát, Vũ Quyên đáp lại bằng một câu vừa đau vừa đúng: "Chị không thể dứt khoát với anh ấy được đâu." Lời tiên đoán ấy chứa cả nỗi giận lẫn lòng thương, và cho thấy Quỳnh Dao hiểu rõ những gia đình mà ở đó yêu thương nhau cũng có nghĩa là trói buộc nhau.
Truyện dài, nhiều nước mắt, nhiều màn giằng co, nhưng đừng bỏ qua những nhân vật phụ như A Siêu, người gia nhân trung hậu. Những đoạn về anh và Vũ Quyên mang một sắc thái khác, vụng về và tươi tắn, như một khoảng thở giữa bi kịch.
Tác phẩm thuộc dòng truyện Quỳnh Dao lấy bối cảnh Trung Hoa đầu thế kỷ XX, khi những đại gia đình kiểu cũ bắt đầu rạn nứt. Nó nhắc rằng thù hận được truyền lại dễ hơn tình thương, và muốn chấm dứt nó, phải có người dám chịu đau trước.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026