Chương 26
Chương 26. 1924. - Một cuộc viễn hành xe đò từ sáng sớm đến khuya trên đường cái quan dài 150 cây số. - Ông Tú-tài nhà nho, đầu “ cúp carré “đội mũ trắng làm thơ ca-ngợi chiếc xe hơi. - Cuộc chiến tranh cân-não giữa chiếc xe đò và con cọp ngồi giữa đèo. - Cách biệt giữa Tây và Ta trong xã hội. - Giáo sư Pháp với học trò Việt. - Hai tờ báo “ Việt-Nam Hồn “ và “ Le Paria “ lén lút đầu tiên đến tay học sinh 14 tuổi. - Một bài thơ trong “ Việt Nam Hồn “ . - Ảnh hưởng của tờ báo “ Việt Nam Hồn “ trong đầu óc học sinh. - Lưu-cầu Huyết-Lệ Thơ, Việt Nam Vong Quốc Sử, Hải Ngoại Huyết-Thư ( từ Nhật Bổn đưa về, tới tay học sinh ). - Học trò tổ chức đánh phá một tiệm Hoa-kiều bốc lột. Giấy xe “ cam nhông “ ghi bảy giờ sáng khởi hành đi Qui-nhơn. Thím Ba, mẹ của Tuấn, đã lo dậy từ hồi gà gáy đầu, để làm thịt hai con gà nấu cháo. Tuấn-em cũng giật mình tỉnh dậy, coi lại mấy bộ quần áo, toàn là mới may, và các dụng cụ học sinh, sắp xếp thứ tự trong chiếc “ va-li “ mây. Lần lượt Phán Tuấn và chú Ba cũng thức dậy, thắp đèn trong nhà sáng trưng, và dặn dò Tuấn-em cặn kẽ từng mỗi chi tiết về mọi sự. Tuấn-em chăm chỉ ngồi nghe, ghi nhớ những lời chỉ bảo và hồi hộp lo sợ, vì là lấn đầu tiên Tuấn sẽ lìa cha mẹ, lìa anh, từ biệt quê nhà, để một mình đi học tỉnh xa, bơ vơ còn nhỏ dại. Thím Ba dọn mâm cháo gà lên cúng Ông Bà. Phán Tuấn thắp đèn, đốt nhang trên bàn thờ. Chú Ba, khăn đen áo dài, khấn vái cho Tuấn-em đi đường bình an vô sự, và được thi đậu vào lớp Đệ Nhất niên trường Qui-nhơn. Chú cúng xong, Tuấn-em cũng mặc áo dài, cúng kính lạy bốn lạy để xin Ông Bà chứng giám, phù hộ cho đứa cháu út trong gia đình được mạnh khỏe và đi học được đỗ đạt thành tài. Trước khi dọn cháo xuống, chú Ba còn lấy giò gà xem quẻ có tốt không. Chú ngồi ghế tràng kỷ, long trọng đưa hai gìo gà dưới ánh sáng đèn dầu hỏa, xem xét tỷ mỉ mỗi mống chân đã luộc chín quặp lại như thế nào, lớp da teo lại như thế nào, và những đường gân nhỏ trên cẳng, móng cẳng, được sắp xếp như thế nào. Chú Ba trở qua trở lại xem xét hai giò gà, và mỉm cười bảo: - Quẻ tốt quá! ông bà phù hộ cho con ra đi được gặp toàn điều đại cát ( rất tốt, rất hay ) . Con thi vào trường thế nào cũng đậu. Xong ông trao cho Tuấn-em cả hai giò gà để ăn lấy hên. Tuấn-em cười chỉ lấy một cái. Nhưng thím Ba rầy con: - Con phải ăn hết một cặp giò. Ăn một cái không nên. - Sao thế, mẹ? Chú Ba bảo: - Ăn một cái, sẽ bị “ quáng gà “ con à. - Quáng gà là sao, cha? Chú Ba tủm tỉm cười, bảo: - Theo tục lệ của ông bà truyền lại từ xưa, hễ ăn giò gà phải ăn hết đủ cặp, ăn một cái thì buổi chiều tối, sẽ bị lòa mắt, không thấy rõ đường đi, cũng như gà vây. . Tuấn-em sợ hãi, liền gặp hết hai cái giò gà. Xong bửa cháo tiễn biệt, xem đồng hồ đã 6 giờ hơn, Phán Tuấn giục em ra đi. Nhưng Tuấn-em còn bịn-rịn đứng khóc thút-thít một lúc lâu, tay nắm chặt lấy tà áo của mẹ. Thím Ba cũng khóc. Thím vừa khóc vừa nói, tiếng nói ấm ức lẫn với tiếng khóc: - Thôi…con đi mạnh giỏi …Nhờ trời phù hộ cho con… Vô tới trong ấy, con viết thư về, kẻo mẹ trông mong …nghe con? Phán Tuấn giục mãi, Tuấn-em mơí chịu đi. Nó chấp hai tay trước ngực, cúi đầu chào mẹ chào cha: - Thưa cha con đi …, thưa mẹ con đi …, thưa anh Hai em đi… Nó vẫn còn khóc thút –thít, Phán Tuấn bảo: - Anh Hai đi với em… Thôi nín đi. Ra đường khóc, người ta cười đấy. Phán Tuấn xách va li cho em, tiễn em ra đến bến xe. Chiếc xe “ cam nhông “đi Qui-nhơn lớn bằng chiếc xe thơ “ Staca “ nhưng hành khách đã ngồi chật ních cả .Muốn cho em có chổ ngồi được thong thả một chút, Phán Tuấn đã mua vé hạng nhất là được chỗ ngồi ưu tiên trên ghế trước, cạnh “chauffeur “ ( lúc bấy giờ chưa có danh từ “ tài xế “ , chỉ có tiếng “sốp phơ “ là thông dụng khắp nơi ) . Không dè trên ghế trước trừ anh “ sốp phơ “đã có hai ngươì khách ngồi đấy rồi, nhét Tuấn-em ngồi kẹt ở giữa. Phán Tuấn than phiền: - Chà! Chật qúa, em tôi ngồi ép thế này, làm sao quẩy cựa được? Sốp phơ cười đáp: - Hễ xe chạy, lắc qua lắc lại một lát là rộng chỗ liền, thầy Phán đừng lo. Trên cửa xe, có ghi mấy giòng chữ trắng 21 places ( 21 chỗ ngồi ) , nhưng Phán Tuấn đếm trong xe đã 27 người, dồn ép vào nhau như trong hộp cá mòi. Trên mui xe cột đồ hành lý cao chất ngất, lại còn có ba ngươì ngồi ngất nghểu, kẻ đội nón, người che dù. 8 giờ rồi, trời đã nắng, mà xe vẫn chưa chạy. Phán Tuấn hỏi: - Sao trong giấy ghi 7 giờ khởi hành? Sốp phơ bảo: - Thưa thầy, còn chờ hai người khách nữa, rồi chạy liền. Mãi đến 8 giờ 30 , mới thấy hai người “ các chú “ ( Hoa-kiều, cũng gọi là “ khách trú “ ) đi xe kéo tới, chở hai chiếc va li to tướng và hai giõ hàng hóa. 3 người ngồi trên mui phải leo xuống đất để ngươì ta chất thêm bốn món hành ký kia rồi mới leo trở lên. Nhưng cả ba người đều nói cười vui vẻ. Coi bộ họ thích được ngồi trên mui hơn là ngồi trong xe. Một ông, có lẽ là ông Tú hay ông Cử gì đấy, đầu cúp “ carré “ , đội mũ trắng, tay cầm dù, miệng nhai trầu, đứng trên bàn đạp phía sau, ngâm bốn câu thơ mà ông vừa cao hứng đặt ra, cho tất cả bà con cô bác nghe chơi.
Bạn chưa đăng nhập nên chỉ đọc được chương đầu của mỗi cuốn sách. Đăng nhập vào Tủ Sách Việt Văn để đọc và nghe không giới hạn. Đọc chương đầu