Vườn Hồng Vắng Bóng
Giới thiệu
Vườn Hồng Vắng Bóng là một truyện vừa của Quỳnh Dao, ngắn gọn và gần như được viết trọn dưới dạng một lá thư dài. Đêm mưa khuya, La Tịnh Trần đứng hàng giờ trong vườn hoa của căn nhà nhỏ, người ướt sũng, rồi hái năm đóa hồng đặt dưới chân đèn và cầm bút viết cho Nhiễu Hàn.
Lá thư dẫn người đọc ngược về quá khứ: buổi chiều xuân lần đầu gặp nhau, những ngày nghèo khó khi chàng còn bị coi là "thằng vô dụng", niềm vui vỡ òa lúc truyện ngắn đầu tiên được đăng báo, người cha vợ mở chai rượu đắt tiền để mừng, lời hứa mua mảnh đất dưới chân núi lập một vườn hồng. Rồi có cả những sắp đặt khéo léo để nàng dâu ra mắt cha chồng như một vở kịch.
Quỳnh Dao kể bằng giọng thủ thỉ, xưng "anh" gọi "em" suốt từ đầu đến cuối, khiến câu chuyện mang dáng một lời tự sự thân mật hơn là một tiểu thuyết có nhiều tuyến nhân vật.
Lời tựa
Ít ai ngờ một lá thư tình lại có thể chứa cả một cuộc giằng co giữa giản dị và danh vọng. Trong "Vườn Hồng Vắng Bóng", Quỳnh Dao đặt câu hỏi: khi người mình yêu cố thay đổi để xứng với mình, đó là món quà hay là khởi đầu của sự mất mát?
Người kể yêu vợ chính vì nàng mộc mạc, quê mùa, không biết trang điểm. Bởi vậy khi nàng bắt đầu học cách trở thành một người đàn bà khác để được nhà chồng chấp nhận, nỗi sợ của chàng hiện lên trong một câu hỏi không gửi cho ai: "Người vợ suốt ngày có nụ cười trên môi và đóa hoa hồng trên tóc bây giờ đâu rồi, muốn bỏ anh đi đâu." Câu văn ấy cho thấy cái tinh tế của truyện. Không có kẻ ác rõ ràng, chỉ có hai người thương nhau, mỗi người tin rằng mình đang hy sinh cho người kia, và chính sự hy sinh đó lại kéo họ xa nhau.
Vì toàn truyện là một lá thư, người đọc chỉ nghe được tiếng nói của một bên. Hãy đọc với chút nghi ngờ dịu dàng: những gì người viết thư thấy về vợ mình có thể chưa phải là toàn bộ những gì nàng nghĩ.
Truyện ngắn, đọc trong một buổi chiều là xong, nhưng hình ảnh năm đóa hồng và khu vườn hứa hẹn ở lại lâu. Nó nhắc một điều cũ mà không cũ: tình yêu cần được để yên trong hình dạng ban đầu của nó nhiều hơn là ta tưởng.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026