Tủ Sách Việt Văn

Tháng Mười

Tháng Mười. THÁNG MƯỜI, NGÀY MỒNG MỘT. Loài người và xã hội là lệ thuộc hổ tương, hay tương tức tương nhập, vì thế phẩm chất của thái độ con người như một cá nhân và như một người tham dự trong xã hội của người ấy là không thể tách rời. Những sự sửa chữa lỗi lầm trong quá khứ để làm giảm đi tình trạng phiền muộn và những thái độ rối loạn chức năng của thế giới xã hội chúng ta để xây dựng một xã hội công bằng và bình đẳng hơn. Những thể chế và những tổ chức đã được thành lập với hiến chương về những lý tưởng cao quý chiến đấu chống lại những vấn nạn xã hội này. Vì tất cả những ý định và mục tiêu, sự khách quan đáng được ca ngợi; nhưng thật bất hạnh rằng những ý tưởng tốt đẹp căn bản đã bị đánh bại bởi sự vị kỷ cố hữu của con người. THÁNG MƯỜI, NGÀY MỒNG HAI. Một khía cạnh của Phật Giáo Tây Tạng có thể làm cho những nhà khoa học thích thú là mối liên hệ giữa những yếu tố cơ thể vật lý và hệ thần kinh, đặc biết trong mối quan hệ giữa những yếu tố trong não bộ và ý thức. Liên hệ ở đây là những sự thay đổi trong ý thức, trạng thái hạnh phúc hay không hạnh phúc của tâm v.v…, loại ảnh hưởng mà chúng có trên những yếu tố trong não bộ, và hậu quả ảnh hưởng mà nó có trên thân thể. Thí dụ, những bệnh hoạn về thân thể, được cải thiện hay tệ hại hơn tùy theo tình trạng của tâm thức. THÁNG MƯỜI, NGÀY MỒNG BA. Tất cả nước và sông của những vùng đất và xứ sở khác nhau có điểm gặp gở cuối cùng ở đại dương. Cũng thế, những quan điểm khác nhau trong xã hội, những lý thuyết đa dạng của kinh tế, và những phương tiện để họ đạt đến tự nó lợi ích cho nhân loại. Không có điểm nào ấp ủ sự chia rẻ tạo nên mối tranh luận trong những tư tưởng khác nhau. Không có kết quả tích cực nào được tích tập từ những sự cố gắng thay đổi tất cả những con người với tính khí và sở thích khác nhau thành một hệ tư tưởng thông thường và một thái độ kiểu mẫu nào đấy. Điều này có thể thấy một cách rõ ràng từ lịch sử đương thời cả Tây và Đông. THÁNG MƯỜI, NGÀY MỒNG BỐN. Làm những nổ lực xem xét đến tất cả những tình trạng và náo động bất lợi như tạm thời. Như sóng lăn tăn trong một hồ nước, chúng đến và rồi biến đi liền. Xa hơn khi đời sống chúng ta bị điều kiện hóa bởi nghiệp báo, chúng được truyền cho đặc tính bởi sự luân hồi vô tận của những vấn đề. Một vấn đề xuất hiện và qua đi, và liền khi ấy một vấn đề khác lại bắt đầu. THÁNG MƯỜI, NGÀY MỒNG NĂM. Đức Phật dạy rằng, “này các vị tỳ kheo và những người thông tuệ, giống như những người thợ kim hoàn sẽ thử vàng bằng sự đốt cháy, cắt gọt, và ma sát nó; cũng thế các ngươi phải thử nghiệm những lời nói của ta và chấp nhận chúng chứ không chỉ vì tôn trọng ta.” THÁNG MƯỜI, NGÀY MỒNG SÁU. Những cha mẹ thông tuệ, không có bất cứ sự giận dữ nào, đôi khi có thể quát mắng hay ngay cả trừng phạt con cái họ. Điều này là có thể, nhưng nếu chúng ta thật sự giận dữ và đánh đập con cái quá độ, thế thì chúng ta sẽ hối hận về sau. Tuy nhiên, với một động cơ tốt lành vì lợi ích của con cái, chúng ta có thể biểu lộ một hành động thích đáng nào đấy mà con cái chúng ta cần có ngay thời điểm ấy. THÁNG MƯỜI, NGÀY MỒNG BẢY. Ngu si, kiêu ngạo, và bướng bĩnh của những cá nhân nào đấy, cho dù xu hướng của họ là tốt đẹp hay xấu xa, thì chúng đã là gốc rể của tất cả những thảm họa trong quá khứ của họ. Những danh xưng đặc thù của những bạo chúa tàn nhẫn gây cảm giác sợ hải, kinh tởm và thù ghét. Vì thế người ta thích chúng ta như thế nào tùy thuộc một cách tự nhiên vào không gian mà chúng ta nghĩ về những điều tốt lành của họ ít hay nhiều. THÁNG MƯỜI, NGÀY MỒNG TÁM. Lưu vong đã giúp chúng tôi. Tại một thời điểm nào đấy, khi chúng ta thật sự chạm trán một thảm họa thật sự - điều có thể xảy ra cho bất cứ ai trong chúng ta – chúng ta có thể phản ứng trong hai cách. Một cách rõ ràng, chúng ta có thể mất đi niềm hy vọng, buông trôi mình vào trong ương hèn, trong rượu chè, ma túy, và sự buồn rầu không dứt. Hay khác hơn chúng ta có thể tự đánh thức mình, khám phá trong chính mình một năng lực ẩn chứa trong ấy, và hành động với sự trong sáng hơn, mạnh mẻ hơn. THÁNG MƯỜI, NGÀY MỒNG CHÍN. Sự trống rỗng, tính không, trong bốn nền tảng mà Phật Giáo đề cập đến (ba điều khác là vô thường, tương duyên, và khổ đau) chắc chắn là sự huyền bí nhất và khó nắm bắt nhất. Tòa nhà mênh mông của kinh nghiệm và tư tưởng là gì mà cuối cùng chỉ mở ra trên sự vắng mặt của bản chất? Nền tảng của ngôi nhà to lớn ấy và của tâm thức ấy là gì để nó được xây dựng nên? Nếu sự trống rỗng là thực tại duy nhất không phải vọng tưởng, thì ai thoát khỏi lưới của tất cả huyễn hóa? Ai đã dệt nên lưới này? Người ta có thể sống qua một sự trỗng rỗng chói chang không ổn định chứ? Chúng ta có thể tưởng tượng một giấc mơ không có người mơ chứ? Sự trỗng rỗng là một khái niệm khoa học. Chúng ta thì trống rỗng; vì thế cũng có thể nói, điều sáng tác nên chúng ta là trống rỗng. THÁNG MƯỜI, NGÀY MỒNG MƯỜI. Một vấn đề khác rất thân thiết đến quan kiến thấu triêt của chúng tôi về tương lai là sự giải trừ quân bị toàn cầu. Điều này nghe có thể như quá lý tưởng đối với nhiều người.