Hoa Mận Trắng
Giới thiệu
Bên cạnh thơ, Xuân Quỳnh viết khá nhiều cho thiếu nhi. Hoa Mận Trắng gom lại những truyện ngắn bà dành cho các em: "Tìm bố", "Thầy giáo dạy vẽ", "Thằng Bêm", "Hoa mận trắng", "Con sáo của Hoàn", "Ông nội và ông ngoại", "Người cô của bé Hương", "Quà tặng của chú Hề", "Đứa trẻ nhút nhát", "Bạn Lộc", "Bến tàu trong thành phố" và "Người làm đồ chơi".
Truyện mở đầu kể bằng giọng cậu bé Thân, đứa trẻ hay leo trèo nghịch ngợm mà người bố, "bố Hải", lúc nào cũng phải lo rào lan can, cất thuốc, dặn mẹ quay quai chảo vào trong. Những truyện khác là chuyện cậu bé Minh đi tàu vào Nam thăm ông ngoại, dừng ở Huế và thấy sông Hương xanh trong đúng như ông nội kể; chuyện cậu bé Ân lạc vào bệnh viện tìm mẹ vừa mổ xong; và nhiều đứa trẻ khác ở Hà Nội và các thành phố.
Mỗi truyện là một lát cắt nhỏ của đời sống gia đình, viết giản dị, gần gũi, bằng ngôn ngữ của chính trẻ con.
Lời tựa
Xuân Quỳnh viết cho trẻ em mà không giấu chúng khỏi nỗi buồn của người lớn. Trong "Hoa Mận Trắng" có những người cha vắng mặt, những cuộc chia tay ở sân ga, những bà mẹ nằm viện. Nhưng bao giờ những điều ấy cũng được nhìn qua đôi mắt một đứa trẻ, nên chúng không nặng nề mà trong suốt.
Cách bà nắm bắt cảm giác của trẻ thơ rất chính xác. Khi cậu bé Ân bước vào phòng bệnh của mẹ, Xuân Quỳnh không tả nỗi sợ bằng lời người lớn, mà để cậu tự cảm nhận: "Ở đây cái gì cũng màu trắng cả. Ân cảm thấy cái màu trắng ấy bảo là: “Phải im lặng”." Một đứa trẻ hiểu thế giới bằng màu sắc, bằng đồ vật, và nhà thơ biết điều đó.
Mỗi truyện ngắn, có thể đọc một mình hay đọc cho con nghe trước giờ ngủ. Người lớn đọc lại sẽ bắt gặp chính mình trong những ông nội, ông ngoại, những người mẹ chăm con mà không nói nhiều.
Tập truyện nhỏ này cho thấy một Xuân Quỳnh ít được nhắc tới hơn nhà thơ tình yêu: một người mẹ chăm chú lắng nghe con trẻ. Sự dịu dàng ấy là thứ văn chương thiếu nhi rất cần.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026