Mái Nhà Xưa
Giới thiệu
Mồ côi từ thuở còn nằm nôi sau một vụ đắm tàu, Khánh được người cô góa bụa nuôi nấng ở quận Phong Điền, trong ngôi nhà có mảnh vườn rộng nơi hai cô cháu chiều chiều ngồi hóng mát. Cô kể cho Khánh nghe về cha, một nhà giáo gốc Bắc, về đôi mắt giống cha và nụ cười giống mẹ, nhưng không còn tấm ảnh nào để Khánh hình dung gương mặt hai người.
"Mái Nhà Xưa" của Bích Thuỷ theo chân cô gái khi lớn lên, rời nhà đi tìm dấu vết gia đình. Hành trình ấy dẫn Khánh qua những chung cư, những câu chuyện về một nghệ sĩ từng lưu diễn khắp nơi, rồi đến một biệt thự giữa vườn cây, nơi cô nhận dạy kèm cậu bé Tý Việt lém lỉnh và gặp những người sẽ làm đời mình đổi khác.
Truyện viết ở ngôi thứ nhất, giọng kể chân thật, có chút bí ẩn của một cuộc truy tìm. Miền Nam những năm sau cuộc di cư hiện lên qua các chi tiết nhỏ: tàu thủy, xe lửa, hầm đá, ông phát thư.
Lời tựa
Mọi cuộc đi tìm cha mẹ trong văn chương rốt cuộc đều là cuộc đi tìm chính mình, và "Mái Nhà Xưa" hiểu điều đó rất sớm. Bích Thuỷ không để nhân vật của mình thiếu tình thương; Khánh được yêu thương đủ đầy, chỉ thiếu một khuôn mặt để gắn vào chữ "cha", chữ "mẹ".
Nỗi thiếu ấy được nói ra bằng một câu thật giản dị: "Bao nhiêu câu hỏi với bao nhiêu chi tiết được trả lời tôi vẫn không hình dung nổi cha mẹ tôi ra sao." Câu văn chứa sức đẩy của cả cuốn truyện. Người ta có thể biết hết về một người mà vẫn không thấy được người ấy, và chỉ có tự mình đi mới lấp được khoảng trống.
Khi đọc, nên lưu ý những người lạ Khánh gặp dọc đường, từ bà vợ ông gác cổng đến cậu bé Tý Việt: mỗi người giữ một mảnh nhỏ của câu trả lời, dù chính họ không biết.
Cuốn sách để lại một ý nghĩ ấm áp: mái nhà là nơi ta sinh ra, nhưng cũng là nơi những người thương ta đã dựng lên quanh mình, bằng những buổi chiều trò chuyện bên hiên.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026