Tủ Sách Việt Văn

Iris - Huệ Tím

Iris - Huệ Tím cover

Thể loại: Chuyện Cổ Tích

Tác giả:

Người dịch: Thái Kim Lan

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Giới thiệu

"Iris - Huệ Tím" là một trong những truyện cổ tích viết theo lối mới của Hermann Hesse, nhà văn Đức – Thụy Sĩ đoạt giải Nobel Văn học năm 1946, tác giả của Siddhartha và Sói thảo nguyên. Truyện nằm trong tập Märchen, bản tiếng Việt do Thái Kim Lan dịch, kèm vài dòng tiểu sử tác giả ở đầu.

Thuở nhỏ, Anselm thơ thẩn khắp khu vườn của mẹ và say mê nhất loài hoa huệ kiếm. Cậu áp má vào những chiếc lá dài, nhìn rất lâu vào lòng hoa, thấy ở đó những hàng rào vàng, những lối đi hun hút dẫn vào một điều bí nhiệm. Rồi cậu lớn lên, lăn vào đời, đi tìm học vấn và danh vọng, và thế giới biểu tượng ngày thơ dần chìm vào quên lãng.

Cho đến khi chàng gặp một người con gái mang tên của chính loài hoa ấy. Iris sống theo một quy luật nằm trong tim mình, và trước khi nhận lời làm vợ, nàng giao cho Anselm một công việc lạ lùng. Lời văn của Hesse, qua bản dịch, giàu hình ảnh và trầm mặc, gần với thơ hơn là truyện kể.

Lời tựa

Hesse dùng hình thức cổ tích để kể một cuộc tìm kiếm hoàn toàn bên trong: không có kho báu, không có quái vật, chỉ có một người đàn ông phải tìm lại điều mình đã đánh mất khi lớn lên. "Iris - Huệ Tím" thuộc loại truyện đọc chậm, để từng hình ảnh tự mở ra.

Điều bị đánh mất ấy được gọi tên rất rõ ở đoạn Anselm rời khỏi tuổi thơ: "Đã qua rồi và chìm trong quên lãng là cái thế giới biểu tượng ngày xưa, những ước mơ mới mẻ và những con đường mới lạ quyến rũ cậu đi xa." Câu văn không trách móc. Nó chỉ ghi nhận một quy luật ai cũng từng đi qua, và chính sự bình thản đó làm cuộc trở về về sau trở nên nặng nề, đáng giá.

Người đọc quen văn Hesse sẽ nhận ra những mạch quen thuộc của ông: con đường vòng dài và chông gai của linh hồn, ý niệm về quê hương bên trong. Người mới đọc thì cứ bám theo đóa huệ, hình ảnh ấy sẽ dẫn đường.

Truyện ngắn mà để lại một câu hỏi khó dứt: những gì ta yêu thuở nhỏ có thật sự mất đi, hay chỉ chờ ta đủ lặng để nghe lại? Hesse không trả lời thay ai, ông chỉ chỉ ra lối vào.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Iris - Huệ Tím