Mối Tình Của Chàng Nhạc Sĩ
Giới thiệu
Mối Tình Của Chàng Nhạc Sĩ là bản dịch của Vũ Đằng từ tiểu thuyết Gertrud của Hermann Hesse, nhà văn Đức đoạt giải Nobel Văn chương năm 1946. Cuốn sách là lời tự thuật của một nhạc sĩ nhìn lại đời mình, cuộc đời mà theo ông không hạnh phúc nhưng cũng không thể gọi là bất hạnh, vì ông không muốn đánh đổi những ngày đau khổ nhất lấy mọi ngày vui.
Từ năm sáu, bảy tuổi, cậu bé đã nhận ra âm nhạc là vũ trụ riêng của mình, một đền đài không ai mang đi được. Trưởng thành, anh phổ nhạc thơ của bạn bè, sống gần gũi với Muoth, một ca sĩ tài hoa mà nhiều giông tố, và gặp Gertrude, con gái nhà Imthor, người khiến cuộc đời anh rẽ sang một hướng khác. Tình yêu, tình bạn và nghệ thuật đan vào nhau, đôi khi giằng xé nhau.
Văn Hesse thiên về suy tưởng, nhiều đoạn bàn về số mệnh, về nỗi cô đơn và sự bất hạnh như cái giá của người nghệ sĩ. Đọc chậm sẽ thấy được hết vẻ đẹp của nó.
Lời tựa
Hermann Hesse viết Gertrud từ năm 1910, rất lâu trước khi những tác phẩm lớn như Sói đồng hoang đem lại cho ông danh tiếng, nhưng nỗi ám ảnh của cả sự nghiệp đã nằm sẵn ở đây: người nghệ sĩ phải trả giá bao nhiêu cô đơn để đổi lấy tác phẩm của mình. "Mối Tình Của Chàng Nhạc Sĩ" đặt câu hỏi ấy qua hai con người, người kể chuyện và Muoth, như hai lối đi trái ngược của cùng một số phận.
Người kể chuyện biến nỗi đau thành âm nhạc và nhờ đó mà đứng vững. Muoth thì để nỗi đau nuốt lấy mình. Khi nhắc đến người bạn ca sĩ, nhạc sĩ không giấu sự thương xót xen lẫn lo âu: "Nếu thực sự có một trạng thái bệnh tật cô đơn và hiểu lầm, như ông bạn hảo tâm Lohe của tôi đã công bố thì Muoth đã khốn khổ điêu đứng ở cái bệnh tật này hơn là bất kỳ ai khác." Câu văn nói về Muoth, nhưng cũng là mặt nước để người kể chuyện tự soi mình, vì ông biết mình mắc cùng một chứng bệnh, chỉ ở mức nhẹ hơn. Giữa hai người đàn ông ấy là Gertrude, và tình yêu của nàng sẽ cho thấy ai trong họ thật sự cô độc hơn.
Bản dịch giữ nhiều câu dài, nhiều mệnh đề nối nhau theo cấu trúc tiếng Đức. Người đọc nên cho phép mình đọc chậm, đọc lại, như nghe một bản nhạc thính phòng chứ không phải một bài hát.
Cuốn tiểu thuyết ngắn này ít được nhắc đến bên cạnh những tác phẩm nổi danh của Hesse, nhưng nó có một sự dịu dàng mà các sách sau của ông không còn giữ. Nó để lại niềm tin rằng một đời người, dù nhiều lầm lẫn và bất hạnh, vẫn có thể trở nên trọn vẹn nếu người ta dám nhận lấy trách nhiệm về nó.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026