Tủ Sách Việt Văn

Hồi Thứ Ba Mươi Mốt

Hồi Thứ Ba Mươi Mốt: Cứu Tớ Già, Nhan Sanh Phó Khảo, Gặp Trò Khó, Kim Khách Khuấy Chơi. A nh em họ Đinh cùng với Triển Chiêu trở về phủ, cho tên thợ đáy bị đứt bốn ngón tay mười lượng bạc để mua thuốc men điều trị. Triển Chiêu nhân nhớ chuyện Bạch Ngọc Đường bèn nói với anh em họ Đinh rằng: "Hiện nay Cẩm mao thử Bạch Ngọc Đường xuống Đông kinh tìm tôi, vậy mai này nhị vị hiền đệ cho một chiếc thuyền nhẹ phu giỏi đưa tôi trở về, đặng vào Đông kinh cho kịp". Anh em họ Đinh bằng lòng. Sáng ngày đặt tiệc tiến hành rồi cùng nhau chia tay, song lòng buồn vô hạn. Nội ngày ấy Triển Chiêu về tới huyện Võ Tấn, nếu đi thâu đêm thời có lẽ trong đêm ấy cũng tới nhà. Vừa đi ngang một dãy rừng dâu chợt nghe có tiếng người la: "Cứu tôi với, kẻ cướp đoạt mất của tôi rồi”. Triển Chiêu cứ hướng la ấy chạy tới thấy một ông già đi trước, xa xa một gã trai chạy theo sau, liền đón ông già lại hỏi, ông già nói rằng: "Tên cướp ấy rượt giật của tôi kia". Triển Chiêu liền chờ gã trai đi tới đá cho một cái té nhào rồi bắt trói lại, mới hỏi ông già tên họ là gì, nhà cửa ở đâu, đi đâu mà bị cướp?". Ông già đáp: "Tôi tên Nhan Phúc, nhà ở thôn Du Lâm, chủ tôi muốn lên kinh ứng thi nên sai tôi qua nhà người bạn là Kim Tất Chánh mượn áo quần tiền bạc, vì Kim lão gia đãi cơm, nên tôi phải về tối, lúc ra về có đưa cho tôi ba chục lượng bạc, gửi về cho chủ tôi làm lộ phí, đi ngang qua đây bị tên cướp kia đón lại đòi tiền mãi lộ. Tôi không chịu, nó nhảy tới giật đồ, tôi yếu thế không chống nổi, may nhờ công tử tới cứu, không thời chủ tôi cũng dứt đường công danh thi cử”. Triển Chiêu nghe dứt bèn nói: "Thôn Du Lâm là đường tôi sẽ đi qua, vậy nhân tiện đưa ông một đỗi". Nói rồi lấy gói đồ của ông già bị giật nãy trao lại và nói với tên cướp rằng: "Mi còn trai trẻ, không lo làm ăn, để thừa cơ tăm tối đón giật của ông già. Thôi, ta để mi nằm nghỉ đây cho sướng “. Nói rồi giục ông già quảy gói ra đi. Đi tới cửa nhà kia, ông già nói với Triển Chiêu rằng: "Đây là nhà của tôi, xin mời Công tử ghé vào nghỉ chân và uống trà". Triển Chiêu đáp: "Tôi không biết uống trà, lại vì nhà có việc gấp, xin cho kiếu đi kẻo muộn". Dứt lời, bước riết nhắm tôn Ngộ Truật đi tới. Chủ của Nhan Phúc tên là Nhan Xuân Mẫn tuổi vừa hăm hai, cha mất, còn mẹ là Trịnh Thị, nhà chỉ có hai mẹ con và một người tớ già là Nhan Phúc. Xưa cha của Xuân Mẫn làm huyện doãn rất thanh liêm chính trực, nên nhà nghèo túng lắm. Xuân Mẫn vốn có chí lớn nên chuyên lo đèn sách, nối dõi thư hương, nay đã văn chương nghĩa lý thông, muốn xuống kinh chờ ngày ứng thí. Nghe năm tới sẽ có khoa kỳ, nên Trịnh Thị nói với con rằng: "Cô của con vốn nhà giàu có sao không tới đó, một là đọc sách, hai là liệu việc cần thân?". Xuân Mẫn đáp: "Dạ thưa mẹ, cô con tự bao lâu nay không thấy tin tức gì, vả lại lúc cha con chết cũng không tới, e con tới đó người giả lơ đi thời làm sao?": Mẹ con đương bàn luận thì có bạn cùng học của Xuân Mẫn là Kim Tất Chánh tới thăm. Xuân Mẫn liền đem chuyện mới bàn với mẹ thuật lại. Tất Chánh hứa sẽ giúp cho, khi ra về bảo Nhan Phúc theo mình để lấy y phục và tiền bạc. Nhan Phúc đi rồi Trịnh Thị cùng Xuân Mẫn ở nhà chờ, sẵn dịp viết thư gởi cho cô. Mẹ con đợi mãi tới canh hai mà chưa thấy Nhan Phúc về: Xuân Mẫn khuyên mẹ đi nghỉ, còn mình ngồi đợi, trong bụng băn khoăn, tới canh tư mới thấy Nhan Phúc về, trao y phục và bạc, rồi cùng nhau yên ngủ. Sáng ngày Xuân Mẫn đem cả y phục và bạc dâng cho mẹ coi. Nhân đấy Nhan Phúc mới hỏi rằng: "Tiểu chủ đi lên kinh, tính đem tôi theo hay là đi một mình?". Xuân Mẫn đáp: "Nghĩ nên đi một mình là phải, vì nhà đơn chiếc mà mẹ tôi lại già, cần phải có người ở lại giúp đỡ”. Nhan Phúc đáp: "Đường đây lên kinh xa xôi lắm, tiểu chủ đi một mình không tiện". Liền đem chuyện bị cướp thuật lại cho mẹ con Xuân Mẫn nghe. Trịnh Thị nghe qua, liền nói rằng: "Như vậy thời cả hai nên đi cùng nhau ta mới bớt lo lắng”. Đang bàn bạc, chợt nghe tiếng gõ cửa, mở ra thấy một đứa tiểu đồng bước vào xá Trịnh Thị và Xuân Mẫn nói rằng: "Kim tướng công tôi sai sang gặp Nhan tướng công”. Xuân Mẫn hỏi: "Em tên gì? Qua đây có chuyện chi?". Tiểu đồng thưa: "Tiểu nhân tên Võ Mặc, vì tướng công tôi biết cậu bên này không có người theo lên kinh, nên sai tôi qua hộ tùy, còn quản gia đây già cả mắt lòa chân yếu đi không tiện thời ở nhà phục thị lão bà. Lại có đưa cho tôi thêm mười lạng bạc lo lúc đi đường thiếu thốn bất tiện”. Mẹ con Xuân Mẫn nghe nói vui vẻ vô hạng và cảm khích quá chừng, lại thấy Võ Mặc ăn nói lanh lợi thì thương lắm, mới hỏi tuổi nó. Võ Mặc đáp: "Tôi năm nay được mười bốn tuổi". Trịnh thị hỏi: "Em tuổi còn nhỏ vậy, làm sao biết rõ đường sá lên kinh được". Võ Mặc đáp: "Lúc tám tuổi tôi đã từng theo cha đi buôn bán các nơi, cho nên phần nhiều đường sá tôi đều hiểu rõ, đến như đường lên kinh lại càng thông thạo lắm, nếu chẳng vậy, tướng công tôi có sai qua hầu cậu làm chi?". Trịnh Thị nghe nói vui mừng và an lòng lắm. Bấy giờ Nhan Xuân Mẫn mới lạy từ giã mẹ.