Tủ Sách Việt Văn

Chương 10

Chương 10. Phụng đang sửa soạn bữa cơm tối ở dưới bếp. Giáo sư Trung vội vã cho học trò nghỉ và trở vào cụng liên tiếp ba ly với Đức Sanh rồi lại phạt rượu tôi. Hôm nay ông cao hứng lạ. Cái đầu sồi, mái tóc hoa râm, và khuôn mặt đỏ mập của ông đầy sinh khí làm tôi liên tưởng ngay đến thuở thiếu thời của ông. Khi giáo sư Trung uống rượu đến đúng lượng thì cái ngông của ông cũng bắt đầu nổi dậy. Ông lên tiếng: - Hai cậu có biết cái gì rẻ tiền nhất thế giới không? Tôi và Đức Sanh im lặng chờ: - Cạn ly này tôi mới bảo cho biết! Chúng tôi nâng ly lên. Giáo sư Trung đưa ra hai ngón tay. Khà một hơi dài: - Tình yêu và trí thức. Bây giờ để tôi cho hai cậu biết một công thức. Giáo sư Trung đưa tay quẹt ngang qua mép, nghiêm nghị. Đi buôn, cái đáng kể nhất là vốn ít mà lời nhiều, phải thế không? Trước tiên ta hãy nói về trí thức, tính xem từ tiểu học bước lên đại học, qua việc khảo cứu rồi đi du học, tốn biết bao nhiêu tiền của, nhưng thu hoạch được cái quái gì? Chẳng hạn như tôi, ông dựng bốn ngón tay lên. Bốn trăm đồng một tháng không bằng tên vá giầy dưới cầu thang. Tôi an ủi ông: - Nhưng thợ giày không thể vá cái khuyết điểm của văn hoá nhân loại. - Văn hoá của nhân loại! Giáo sư Trung hít mũi cười gằn. Có một thương gia hỏi tôi văn hoá bao nhiêu tiền một cân? Giáo sư Trung bi quan ra mặt. Tôi biết ít nhất ông phải nói cả tiếng đồng hồ mới hả nên tôi len lén đưa tay ra dấu với Đức Sanh. Đức Sanh khéo léo xoay chuyển đề tài: - Chúng tôi chưa đủ kinh nghiệm, mà tại sao tình yêu cũng bị coi rẻ vậy? - Giản dị lắm! Giáo sư Trung khẽ thở dài. Các cậu có biết vũ nữ nhảy một giờ đáng giá bao nhiêu không? Họ là những người đã bán rẻ tình yêu. Tôi phản đối: - Đó là mua bán chuyên nghiệp rồi, không thể so sánh với tình yêu chân thật được. - Đúng! Giáo sư Trung hớp một miếng rượu. Tình yêu chân thật cũng chẳng có giá trị gì! Chẳng hạn như ở Pháp, người Pháp biết hưởng thụ tình yêu, nhưng đó cũng là sự hưởng thụ nguy hiểm nhất. Giáo sư Trung xua kia là du học sinh tại Pháp. Tôi nhìn Đức Sanh cười. Đức Sanh trịnh trọng lắc đầu: - Lại từ kinh tế học sang tâm lý học rồi! Theo tinh thần nhà Phật… - Tôi ghét nhất những luân lý của nhà Phật. Ngoài sự biến thái của tâm lý không còn cách giải thích nào khác nữa à? Những hiện tượng phức tạp, và cũng rất đơn giản, văn minh vật chất của nhân loại càng phát đạt thì văn minh tinh thần càng suy đồi thì sự thông cảm giữa hai phái yếu mạnh càng xa cách. Khi tôi ở Ba Lê tôi đã có kinh nghiệm về điều này. Đức Sanh đã đã được mục đích, thấy dịp may đã đến, hắn liền tiếp tục hỏi vặn: - Bác đau lòng vì đàn bà Pháp à? Giáo sư Trung cười: - Sai rồi, bài học này tôi có thể cho cậu một điểm, nhưng cậu phải học hỏi thêm mới được. - Tôi không tin đàn bà Pháp bán tình yêu cho bác với giá rẻ như vậy. - Có cần tôi đưa bằng chứng cụ thể ra không? Lối nói khích của Đức Sanh công hiệu thật. Giáo sư Trung đưa tay mân mê vành ly rượu, sửa lại giọng nói: - Tôi công nhận tôi chẳng hiểu tí gì về đàn bà, như tôi phải tuyên bố trước, điều này chẳng có phản lại quan niệm đạo đức chút nào cả. Hai cậu có lẽ không hiểu rằng phong tục tập quán làm cho quan niệm đạo đức di động. Đức Sanh nâng ly lên bảo: - Chúng tôi không thể dùng quan niệm đạo đức để nhận xét những vấn đề này. Tôi luôn luôn dùng khía cạnh hỉ kịch để nhận xét khía cạnh bi kịch của tình yêu. - Đúng! Khi hỉ kịch bắt đầu là bi kịch phải cuốn gói. Cậu biết thưởng thức cái văn minh của thế kỷ hai mươi lắm. Giờ đây tôi có thể bật mí với các cậu một chuyện này… Thôi bỏ qua đi, món nợ hai mươi năm về trước không tính xuể đâu. - Không ai tìm bác để đòi nợ đâu! Đức Sanh ân cần rót một ly rượu cho ông. Nếu chuyện tình này hấp dẫn thật, lần sau tôi sẽ mang chai rượu đã năm mươi năm ra để nhậu chơi. - À, cậu đã ký hai “chi phiếu ma” cho tôi rồi. Lần này phải đàng hoàng đấy nhé! Cũng may là mấy thằng bạn già của tôi không có ở đây nên chẳng có ai đối chứng cái bí mật này! Đức Sanh lấy khuỷa tay thúc thúc tôi, bảo tôi hãy nghe cho kỹ. - Đó là lần thất bại về tình yêu thứ mười hai của tôi. Giáo sư Trung thoáng trầm ngâm, bấm đốt ngón tay. Con số mười ba xui xẻo lắm, đúng không, thanh niên trong thời đại này như các cậu có lẽ không tin. Đức Sanh lại ra dấu ngăn tôi, đừng làm mất nguồn cảm hứng của giáo sư Trung. - Tôi nhớ rất rõ, hôm ấy là đêm Giáng Sinh không nhớ năm nào. Trên khung cửa của một quán rượu nghèo nàn ở khu La Tinh, dán rất nhiều tranh Giáng sinh. Đức Sanh thêm hào hứng: - Bao nhiêu mối tình đẹp đều xảy ra vào đêm Giáng sinh. Giáo sư Trung hơi buồn, ông nhìn thoáng qua song cửa, nói: - Mưa tuyết ở Ba Lê đến rất sớm, vâng! Những khối tuyết đêm ấy đúng là lớn nhất mà mắt tôi đã trông thấy. Chúng tôi tất cả đều nghèo rớt mồng tơi, chỉ đủ tư cách ngồi bên cạnh lò sưởi của quán rượu để sưởi ấm, uống rượu, tán láo và nghe chương trình lễ Giáng sinh. À, đúng rồi! Các cậu đều từ phương Bắc đến đây, chắc lău lắm chưa được thấy cảnh tuyết rơi rồi nhỉ!