Tủ Sách Việt Văn

Phần 2 - Chương 5

Phần 2 - Chương 5: Lao Vào Kiếm Chiến Lợi Phẩm. Tình hữu nghị giữa nhân dân Anh và nhân dân Ý xuất phát từ thời các ông Garibaldi và Cavour. Mọi giai đoạn trong việc giải phóng miền bắc nước Ý khỏi sự cai trị của nước Áo và mọi giai đoạn tiến tới sự thống nhất và độc lập đều giành được tình cảm của chủ nghĩa tự do của Nữ hoàng Victoria. Ảnh hưởng của Anh đã đóng góp mạnh mẽ vào việc Ý gia nhập phe Đồng minh trong thế Chiến Thứ I. Việc Mussolini lên nắm quyền và thành lập chủ nghĩa Phát xít để làm đối trọng với chủ nghĩa Bôn-sê-vích, trong các giai đoạn đầu đã chia rẽ dư luận Anh theo đường lối của các đảng phái, nhưng không ảnh hưởng đến các cơ sở rộng rãi của thiện chí giữa hai dân tộc. Chúng tôi thấy những ý đồ của Mussolini đối với Abyssinia đã mang lại cho chúng tôi điều tồi tệ nhất của cả Tân và Cựu thế giới ra sao, chúng tôi đã xa lánh nhà độc tài Ý như thế nào mà không phá vỡ quyền lực của ông ta, và Hội Quốc Liên đã bị tổn thương ra sao, mà không cứu vãn được nước Abyssinia. Chúng tôi cũng đã thấy những cố gắng nghiêm túc nhưng vô bổ của ông Chamberlain, ngài Samuel Hoare và Huân tước Halifax để giành lại thiện ý đã mất của Mussolini trong thời gian lắng dịu. Và cuối cùng, trong đầu Mussolini đã phát triển lòng tin vững chãi là mặt trời nước Anh đã lặn và với sự giúp đỡ của Đức, tương lai của nước Ý có thể được dựng trên đống tro tàn của Đế quốc Anh - Tiếp theo đó là việc lập ra trục Berlin-Roma mà với sự kiện này, nước Ý có thể được trông đợi để tham chiến chống Anh và Pháp ngay từ ngày đầu tiên. Chắc hẳn Mussolini có sự khôn ngoan, thận trọng thông thường để xem xét chiến tranh sẽ diễn tiến ra sao trước khi bản thân mình xác định đưa nước Ý vào vòng chiến. Quá trình chờ đợi không có gì bất lợi cả. Ý được cả hai phía ve vãn, và nước này đã làm cho những quyền lợi của nước mình được quan tâm, đạt được nhiều hợp đồng có lợi, và có thời gian để cải tiến trang bị vũ khí cho mình. Như vậy các tháng tranh tối tranh sáng đã qua: Vận hội may rủi của Ý sẽ như thế nào nếu chính sách này được duy trì là một sự suy đoán lý thú. Với lá phiếu có tầm cỡ của mình về vấn đề Ý, nước Mỹ rất có thể nói rõ cho Hitler biết việc y tìm cách kéo Ý về phía mình bằng vũ lực sẽ làm nẩy sinh các vấn đề nghiêm trọng nhất. Hòa bình, thịnh vượng và sức mạnh ngày một tăng là phần thưởng cho một nền trung lập bền vững. Một khi Hitler đã giao thiệp với Nga thì tình trạng tốt lành này sẽ kéo dài vô thời hạn với các lợi ích luôn luôn tăng trưởng, và Mussolini có thể đứng ở phía trước, trong hòa bình và trong năm kết thúc chiến tranh, như một nhà chính trị khôn ngoan nhất mà nước Ý với dân tộc cần cù và lắm con nhiều cái có được. Đây là một tình thế dễ chịu hơn so với điều gì thực tế đã chờ đợi nơi ông ta. Trong 2 trường hợp vào năm 1927, khi tôi gặp Mussolini, mối quan hệ cá nhân của chúng tôi là thân mật và dễ chịu. Tôi sẽ không bao giờ khuyến khích nước Anh phá vỡ quan hệ thân hữu với ông ta về vấn đề Abyssinia hoặc kích động Hội Quốc Liên chống lại ông ta, trừ phi chúng ta chuẩn bị để lam chiến tranh ở mức độ cao nhất. Giống như Hitler, ông ta hiểu và trong một chừng mục nào đó đã tôn trọng chiến dịch của tôi phục vụ việc tái võ trang nước Anh, mặc dầu ông ta rất vui vì dư luận công chúng Anh không ủng hộ quan điểm của tôi. Trong cuộc khủng hoảng đến với chúng tôi về trận đánh gây tai họa cho nước Pháp, với cương vị Thủ tướng tôi có nghĩa vụ rõ ràng là phải làm hết sức mình để giữ nước Ý ngoài vòng xung đột, và tuy không tự cho phép mình có những hi vọng hão huyền, tôi lập tức sử dụng những nguồn lực và ảnh hưởng nào mà tôi có thể có. Sáu ngày sau khi trở thành người đứng đầu chính phủ, theo mong muốn của Nội các, tôi viết lời kêu gọi Mussolini, được công bố hai năm sau đó cùng với phúc thư của ông ta trong những trường hợp rất khác nhau: Lời kêu gọi này đề ngày 16/5/1940. "Giờ đây tôi đã nhận chức Thủ Tướng và Bộ trưởng Quốc phòng, tôi nhìn lại các cuộc gặp nhau giữa chúng ta ở Rome, tôi muốn nói với ngài là nguyên thủ quốc gia, những lời lẽ thiện chí. Có phải là đã quá muốn để chặn lại dòng máu chảy như sông giữa nhân dân Anh và Ý không? Chắc chắn chúng ta có thể gây cho nhau những thương tổn nặng nề. Đối xử với nhau một cách tàn bạo và làm u ám Địa Trung Hải bằng cuộc xung đột giữa chúng ta. Nếu ngài ra lệnh như vậy thì nó phải như vậy nhưng tôi tuyên bố tôi chưa khi nào là kẻ thù đối với sự vĩ đại của nước Ý, cũng như không bao giữ là kẻ thù về thực chất của nhà làm luật Ý. Dự báo diễn biến của các trận chiến lớn hiện dang xảy ra dữ dội ở Âu châu là một việc làm vu vơ, vô bổ, nhưng tôi chắc bất kể điều gì có thể xảy ra với Tây Ầu, nước Anh sẽ đi đến cùng, dù chỉ là một mình, như chúng tôi đã làm trước đây, nhưng tôi tin với một sự chắc chắn là chúng tôi phải được sự chi viện ngày một tăng của Hoa Kỳ và thực tế là tất cả các nước Châu Mỹ. Xin ngài tin là không phải tôi nhu nhược và sợ hãi mà tòi đưa ra lời kêu gọi long trọng này, bởi vì nó sẽ tồn tại trong bộ phận lưu trữ.