Phần I - Chương 5
Phần I - Chương 5: Stalin - Người Kế Tục Lênin. Ngày 30 tháng 12 năm 1922, mặc dù đang bị bác sĩ cấm làm việc nhưng Lênin vẫn đọc cho thư ký đánh máy tác phẩm: “Về vấn đề các dân tộc hay là về quyền tự trị”. Những tư tưởng của Lênin sau này sẽ được đọc tại Đại hội 12 của Đảng diễn ra vào mùa xuân 1923. Sau này, các tác phẩm của Lênin được tập hợp trong tuyển tập của Lênin dưới tên gọi: “Các lá thư gửi Đại hội”. Do trong các tài liệu này Lênin đã đưa ra các đánh giá về các cộng sự gần gũi của mình và đưa ra các ý tưởng về việc ai sẽ có thể là người kế tục của mình, vì vậy các tài liệu này còn có tên gọi: “Di chúc”. Lênin đặc biệt tập trung đánh giá sâu về Stalin như là một nhân cách lớn, khi mà vấn đề tìm người kế tục vị trí lãnh đạo Đảng và Nhà nước được đặt ra. Hậu quả của vụ ám sát nhằm vào Lênin và bệnh tình đã buộc Lênin phải sớm suy nghĩ về người kế tục sự nghiệp của mình. Tại sao khi suy nghĩ tìm gương mặt ứng cử viên cho chức Tổng Bí thư, Lênin đã dừng lại ở Stalin? Trước hết cần nhớ là cho đến năm 1922 những gương mặt gần gũi nhất của Lênin trong Bộ chính trị bao gồm: Trotxki, Dônôviép, Kamênhép, Stalin. Tất cả họ đã bộc lộ cao nhất nghị lực và khả năng ngay từ những ngày đầu của chính quyền Xô Viết, trong những năm tháng của nội chiến và thời gian sau nội chiến. Trong số các ủy viên Bộ chính trị, người đầu tiên có thể tính đến như người kế tục số một chính là Trotxki. Lúc đó, Trotxki đang là Chủ tịch Ủy ban quân sự cách mạng của nước Cộng hòa, chăm lo các vấn đề về quân sự trong toàn bộ quy mô của cuộc nội chiến. Trong Đảng, ông ta đã từng được mệnh danh là “Napoleont đỏ” còn ở trong quân đội ông ta có rất nhiều tướng lĩnh là những người do ông ta tiến cử. Nhưng Lênin cũng biết rõ lịch sử trước cách mạng của Trotxki như một phần tử Mensêvich trung dung, dao động giữa phái Bônsêvich và kẻ thù của họ, vì vậy Trotxki sẽ có một lập trường rất dễ dao động. Khi đánh giá về Trotxki, Lênin đã từng viết: "... ông ta, có lẽ là một trong những gương mặt có khả năng nhất trong Bộ chính trị hiện tại, nhưng đồng thời lại quá dư thừa tính tự tin cá nhân và đặc biệt dễ bị sa vào kiểu hành chính đơn thuần trong công việc. Hơn thế, Trotxki bộc lộ rất rõ ý đồ chiếm đoạt vị trí lãnh đạo trong chính quyền. Chính vì vậy, mặc dù đánh giá cao tính tích cực và năng lực của Trotxki... Lênin vẫn không thể đề cử Trotxki như một ứng cử viên kế tục sự nghiệp của mình. Hơn nữa quan hệ cá nhân giữa Lênin và Trotxki cũng chưa bao giờ là gần gũi như những người đồng chí. Điều này càng được chứng minh khi Lênin mất thì Trotxki đang nghỉ ở Xukhumi (Grudin), và mặc dù biết rằng lễ an táng Lênin sẽ tiến hành ngày 27 tháng 1, tức là năm ngày sau khi mất, hoàn toàn đủ thời gian để trở về chịu tang Lênin, nhưng Trotxki đã không về để vĩnh biệt lãnh tụ của mình. Trotxki cũng không có được mối quan hệ đồng chí với Stalin. Hai nhân vật lớn này thường xuyên đối lập với nhau về quan điểm và không bao giờ can dự vào công việc của nhau. Khi mặt trận phía đông xuất hiện tình trạng khẩn nguy vì bị mất thành phố Perun, chính Stalin và Djedinxki đã được phái đến để lập lại trật tự, trong khi Trotxki vẫn ngồi ở Moxcơva. Khi tình hình ở mặt trận phía nam rất nguy cấp, lại là Stalin được phái đi để giải quyết tình hình chứ không phải là Trotxki. Trên tất cả các phương diện có thể thấy rằng Stalin và Trotxki rất khác nhau. Cuộc đối đầu âm ỉ giữa hai nhân vật này thường xuyên diễn ra nhưng do Lênin thường xuyên điều chỉnh kiềm chế, nên chưa dẫn đến các xung đột lớn. Lênin từng viết: "Theo tôi, yếu tố chủ yếu để đảm bảo tính ổn định là mối quan hệ. của các ủy viên Trung ương chủ chốt như Stalin và Trotxki - mối quan hệ giữa hai người này, theo tôi chiếm đến quá nửa nguy cơ phân liệt, nó chỉ có thể tránh được, theo tôi, bằng cách tăng số lượng ủy viên Trung ương từ 50 lên 100 đồng chí...”. Dinôviép là một người rất gần gũi với Lênin trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Lênin cũng đã thừa nhận điều đó. Nhưng khi Dinôviép cùng Kamênhép tiết lộ cho giai cấp tư sản Nga biết kế hoạch chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang trong Cách mạng tháng Mười năm 1917 thì Lênin đã tuyên bố không coi họ là những người đồng chí tin cậy. Dinôviép cũng giống như Trotxki đã bộc lộ ý đồ nhăm nhe vị trí lãnh tụ của Đảng. Trước chiến tranh, ông ta thường tự cho mình là ngang hàng với Lênin, còn đến năm 1919, khi đã được bầu là Chủ tịch Ban chấp hành quốc tế cộng sản thì ông ta đã nhiều lần muốn tỏ ra mình là lãnh tụ của giai cấp công nhân quốc tế. Thậm chí là nhân danh Quốc tế cộng sản để cố chứng minh tính độc lập và đối lập của mình với Đảng. Đối với Kamênhép thì Lênin đã cho rằng, mặc dù là người có tài về công tác tổ chức nhưng không thể đưa lên các chức vụ cao trong Đảng. Trong các thời điểm quan trọng, nhân vật này có thể dao động, sự kiện ông ta tiết lộ bí mật trong Cách mạng tháng Mười không phải là ngẫu nhiên. Sau cách mạng, Kamênhép tiếp tục phạm sai lầm, vì vậy Lênin không thể tin cậy để tiếp tục giao nhiệm vụ cho ông ta.
Bạn chưa đăng nhập nên chỉ đọc được chương đầu của mỗi cuốn sách. Đăng nhập vào Tủ Sách Việt Văn để đọc và nghe không giới hạn. Đọc chương đầu