Tủ Sách Việt Văn

Lời Nói Đầu

Lời Nói Đầu.

Ngày 21 tháng 12 năm 1991, việc các nước cộng hòa thuộc Liên Xô tham gia ký ''Hiệp định thành lập cộng đồng các quốc gia độc lập" (gọi tắt là SNG) đã chấm dứt sự tồn tại trên thực tế của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô-viết.

Liên Xô tan rã là sự kiện chính trị có tác động và ảnh hưởng lớn đến phong trào cộng sản và công nhân quốc tế. Người ta đặt câu hỏi: vì sao một đất nước có hơn 70 năm xây dựng chủ nghĩa xã hội, từng được coi là siêu cường... nhưng chỉ trong khoảng một thời gian ngắn tiến hành cải tổ đã sụp đổ?

Thực tế, sau bảy thập kỷ đi lên chủ nghĩa xã hội, Liên Xô từ một nước nông - công nghiệp lạc hâu đã trở thành nước có nền công nghiệp hiện đại, phát triển toàn diện về chính trị, kinh tế - xã hội; chiến thắng oanh liệt chủ nghĩa phát xít, ủng hộ mạnh mẽ phong trào giải phóng dân tộc, góp phần vào sự nghiệp bảo vệ hòa bình thế giới. Những thành tựu to lớn đó là kết quả của trí thông minh và sức sáng tạo của nhân dân Xô-viết dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Liên Xô. Mặc dù vậy, vào những năm 70 - 80, nền kinh tế Liên Xô đã bộc lộ sự trì trệ trong quá trình phát triển. Nguyên nhăn của sự trì trệ đó có cả khách quan và chủ quan. Đặc biệt về nguyên nhân chủ quan là do cơ chế quản lý hành chính, quan liêu, bao cấp kéo dài. Tình hình đó đòi hỏi phải tiến hành công cuộc cải tổ toàn diện trên tất cả các lĩnh vực đời sống xã hội của đất nước. Nhưng trong quá trình cải tổ, ban lãnh đạo đã đưa đất nước đi chệch hướng chủ nghĩa xã hội. Bên cạnh đó, chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch không ngừng chống phá Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô-viết ngay từ khi mới thành lập, nay lợi dụng thời cơ "cải tổ" để thúc đẩy sự sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa.

Có thể nói, sự sụp đổ và tan rã của Liên Xô do tác động của nhiều yếu tố đan xen và hết sức phức tạp, đòi hòi phải xuất phát từ thực tế lịch sử với quá trình phát sinh, phát triển của nó và bằng sự phân tích khách quan khoa học chúng ta mới có thể lý giải đúng đắn sự kiện.

Để góp phần nghiên cứu, tim hiểu làm rõ những diễn biến ở Liên Xô trong quá trình cải tổ và tan rã, Viện Lịch sử quân sự ghi lại các sự kiện chính về kinh tế, chính trị quân sự... thành tập sách: Quá trình tan rã của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô-viết (những sự kiện lịch sử 1985 - 1991).

Cuốn sách gồm 3 phần:

Phần thứ nhất: cải tổ - sự khởi xướng và những bước đi ban đầu.

Phần thứ hai: cải tổ sâu rộng và sự chệch hướng chủ nghĩa xã hội.

Phần thứ ba: Liên bang Xô-viết tan rã.

Ngoài những sự kiện diễn ra ở Liên Xô và các sự kiện tiếp theo ở các nước SNG, cuốn sách còn đề cập đến một số sự kiện ở các nước khác có liên quan trong bối cảnh chung và phần phụ lục.

Do nguồn tư liệu chưa đầy đủ, một số vấn đề chưa được công bố, cuốn sách chắc chắn còn có những hạn chế nhất định. Rất mong được sự góp ý, trao đổi của bạn đọc.

VIỆN LỊCH SỬ QUÂN SỰ VIỆT NAM.