Quá Trình Tan Rã Của Liên Bang CHXHCN Xô Viết 1985-1991
Giới thiệu
"Quá Trình Tan Rã Của Liên Bang CHXHCN Xô Viết 1985-1991" là tập sách do Viện Lịch sử quân sự biên soạn, ghi lại theo trình tự thời gian những sự kiện chính về chính trị, kinh tế, quân sự ở Liên Xô từ khi bắt đầu cải tổ năm 1985 đến khi Liên bang tan rã cuối năm 1991. Sách do Trung tướng Hoàng Phương và Trung tướng Nguyễn Đình Ước chỉ đạo biên soạn; Hán Văn Tâm và Nguyễn Viết Bình sưu tầm, tuyển chọn và biên soạn; Nhà xuất bản Quân đội nhân dân ấn hành năm 1996.
Sách gồm ba phần: "Cải tổ - sự khởi xướng và những bước đi ban đầu" (1985-1987), "Cải tổ sâu rộng và sự chệch hướng chủ nghĩa xã hội" (1988-1990), và "Liên bang Xô-viết tan rã" (1991-1992), mỗi năm một chương. Phần phụ lục gồm các bài về cuộc đảo chính tháng 8 năm 1991, tóm tắt các kỳ Đại hội Đảng Cộng sản Liên Xô, và thư mục tài liệu về cải tổ.
Lời tựa
Ít sự kiện cuối thế kỷ hai mươi đặt ra nhiều câu hỏi như sự tan rã của Liên Xô. Lời nói đầu của cuốn sách nêu thẳng câu hỏi ấy: "vì sao một đất nước có hơn 70 năm xây dựng chủ nghĩa xã hội, từng được coi là siêu cường... nhưng chỉ trong khoảng một thời gian ngắn tiến hành cải tổ đã sụp đổ?"
Thay vì trả lời bằng một luận đề, các tác giả chọn cách ghi lại sự kiện theo từng năm, từng tháng: các phiên họp, quyết định, tuyên bố, những cuộc xung đột dân tộc và khủng hoảng kinh tế. Chính chuỗi sự kiện dày đặc ấy cho thấy một quá trình diễn ra nhanh và phức tạp đến mức nào.
Người đọc sẽ đi từ những bước cải tổ đầu tiên năm 1985, qua những năm biến động dồn dập, tới tháng 8 năm 1991 và ngày Liên bang chấm dứt tồn tại.
Giá trị của cuốn sách nằm ở vai trò một biên niên tư liệu, giúp người nghiên cứu và người đọc phổ thông lần lại từng bước của một biến cố đã thay đổi bản đồ chính trị thế giới.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026