Tủ Sách Việt Văn

Chương 5

Chương 5: Chính Biến Ở Cộng Hoà Dân Chủ Đức. PGS, PTS. Phạm Ngọc Hiền. I. VÀI NÉT VỀ CỘNG HOÀ DÂN CHỦ ĐỨC. Với diện tích hơn 100 ngàn km2, dân số xấp xỉ 17 triệu người, nước Cộng hoà dân chủ Đức được thành lập vào ngày 7-10-1949 trên vùng lãnh thổ do Liên Xô kiểm soát (5 tháng sau khi nước Cộng hoà liên bang Đức ra đời trên vùng lãnh thổ do Mỹ, Anh, Pháp chiếm đóng) khi chiến tranh thế giới lần thứ hai (1941 - 1945) chấm dứt với thắng lợi hoàn toàn của Liên Xô và phe đồng minh. Như vậy, bốn năm sau khi đại chiến thế giới lần thứ II kết thúc, trên lãnh thổ phía Đông và lãnh thổ phía Tây của nước Đức hình thành hai Nhà nước Đức phát triển theo hai con đường, hai xu thế chính trị - xã hội trái ngược nhau: Xã hội chủ nghĩa và Tư bản chủ nghĩa. Nước Cộng hoà dân chủ Đức đi theo con đường xã hội chủ nghĩa, là thành viên của Hội đồng tương trợ kinh tế (SEV) và hội viên chính thức Hiệp ước quân sự Vác-sa-va. Ngược lại Cộng hoà Liên bang Đức (với số dân hơn 60 triệu và diện tích gấp hơn 3 lần Cộng hoà dân chủ Đức) tiếp tục phát triển theo con đường tư bản chủ nghĩa, là thành viên cộng đồng kinh tế Châu Âu (EEC) và hội viên chính thức của Liên minh quân sự Bắc - Đại Tây dương (khối NATO). Đường biên giới giữa hai Nhà nước Đức cũng đồng thời là đường ranh giới giữa hai hệ thống xã hội thế giới đối lập nhau ở khu vực châu Âu (thường được gọi là các nước Đông và Tây Âu). Dưới đây là một số đặc điểm đặc trưng về chính trị, kinh tế, xã hội, quốc phòng và an ninh ở Cộng hoà dân chủ Đức. 1. Chính trị. Cơ cấu bộ máy cũng như cơ chế hoạt động của hệ thống chính trị - xã hội ở Cộng hoà dân chủ Đức cũng có cấu trúc, đặc điểm cơ bản như Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa khác. Về lực lượng chính trị, Đảng Xã hội chủ nghĩa thống nhất Đức (SED) với 2,3 triệu đảng viên (con số lúc cao nhất) giữ vai trò lãnh đạo toàn diện và vị trí có tính chất quyết định tiến trình phát triển của đất nước trong 40 năm qua. Bên cạnh SED còn có 4 chính đảng khác hoạt động công khai, hợp pháp với tư cách là cộng tác viên chặt chẽ với SED. Đó là các đảng: - DBD (đảng Nông dân, dân chủ). - CDU (đảng Liên minh dân chủ Thiên chúa giáo). - LDPD (đảng Dân chủ, tự do Đức). - NDPD (đảng Dân chủ quốc gia Đức). Nước Cộng hoà dân chủ Đức có quan hệ ngoại giao với gần 100 nước có chế độ chính trị - xã hội khác nhau trên thế giới. Riêng với Liên Xô, Cộng hoà dân chủ Đức có mối quan hệ toàn diện đặc biệt gần như phụ thuộc. Chính sách đối nội và đối ngoại của Cộng hoà dân chủ Đức trước khi quyết định đều có sự trao đổi, bàn bạc và thoả thuận với Liên Xô. Thậm chí, trong Đảng, Quân đội, An ninh, Cảnh sát đều coi việc trung thành với Liên Xô như một tiêu chuẩn công khai. 2. Kinh tế. Cộng hoà dân chủ Đức thực hiện cơ chế quản lý kinh tế theo phương thức kế hoạch hoá, tập trung, chỉ huy theo mệnh lệnh hành chính, bao cấp. Trong 40 năm qua, tổng thu nhập quốc dân tăng 11,2 lần, năng suất lao động tăng 10,5 lần. Thu nhập tính theo đầu người xấp xỉ 10.000 USD/năm (gấp 2 lần Liên Xô, nhưng chỉ bằng 1/2 Cộng hoà liên bang Đức). Cho đến cuối những năm 70, Cộng hoà dân chủ Đức được xếp vào hàng thứ 10 trong số những nước công nghiệp phát triển nhất thế giới (sau Cộng hoà liên bang Đức). 3. Xã hội. Trên thực tế, Cộng hoà dân chủ Đức đã xoá bỏ chế độ người bóc lột người và quyền được có công ăn việc làm của tất cả mọi công dân đã được xác lập. Vì vậy ở Cộng hoà dân chủ Đức từ năm 1950 đến 1989 không có người thất nghiệp và quyền bình đẳng trong giáo dục, đào tạo và miễn phí y tê đã được thực hiện. Trình độ văn hoá, khoa học - kỹ thuật của nhân dân phát triển khá cao (22% người lao động có trình độ đại học, cao đẳng, 9% trong số họ được đào tạo nghề một cách cơ bản). Vấn đề nhà ở đã được giải quyết cơ bản vào năm 1988 (bảo đảm mỗi gia đình có một căn hộ riêng). Phúc lợi và trợ cấp xã hội được đảm bảo bằng một chương trình trợ giá, trợ cấp khoảng gần 800 tỷ Mác (chiếm 20% tổng thu nhập quốc dân). 4. Quốc phòng. Cộng hoà dân chủ Đức có một lực lượng quân đội chính qui (Quân đội quốc gia nhân dân) với 175.000 người và lực lượng dự bị ngoài biên chế đống tới hàng triệu người. Ngoài ra, trên lãnh thổ Cộng hoà dân chủ Đức còn có 380.000 quân chính qui của Liên Xô thường trực chiến đấu. Trong Quân đội quốc gia nhân dân Đức thường xuyên có các cố vấn quân sự Liên Xô từ cấp Trung ương tới cấp địa phương. 5. An ninh, Nội vụ. Ở Cộng hoà dân chủ Đức có 2 lực lượng chủ yếu hảo vệ an ninh chính trị và trật tự xã hội. Đó là: Bộ An ninh (do E.Mielke, uỷ viên Bộ Chính trị làm Bộ trưởng) và Bộ Nội vụ (do F.Dickel, uỷ viên Trung ương Đảng làm Bộ trưởng). Hầu hết các sĩ quan, hạ sĩ quan An ninh và Nội vụ là đảng viên Đảng Xã hội chủ nghĩa thống nhất Đức. Từ những năm 1980 trở về trước, sĩ quan An ninh và cảnh sát từ cấp đại tá trở lên đều phải được bồi dưỡng, tu nghiệp tại Liên Xô. Từ sau năm 1980 trở lại đây (trước khi xảy ra chính biến) thì sĩ quan An ninh cấp đại tá và sĩ quan cảnh sát từ cấp thiếu tướng trở lên mới phải được bồi dưỡng, tu nghiệp tại Liên Xô.