Tuyết Sơn Phi Hồ
Giới thiệu
"Tuyết Sơn Phi Hồ" (雪山飛狐) là tiểu thuyết võ hiệp của Kim Dung, ra mắt năm 1959. Câu chuyện diễn ra gần như trọn trong một ngày, ngày rằm tháng ba năm Càn Long thứ bốn mươi tám, trên vùng núi tuyết Trường Bạch: một nhóm cao thủ tranh nhau chiếc hộp sắt, rồi cùng lên một sơn trang trên đỉnh Ngọc Bút để chờ một người có biệt hiệu Tuyết Sơn Phi Hồ.
Trong lúc chờ đợi, từng người kể lại những gì mình biết về mối thù trăm năm giữa bốn dòng họ Hồ, Miêu, Phạm, Điền, và về trận đấu giữa Hồ Nhất Đao với Miêu đại hiệp năm xưa. Mỗi lời kể thêm một mảnh, có khi chồng lên, có khi mâu thuẫn với lời kể trước, khiến sự thật về cái chết của Hồ Nhất Đao cứ thay hình đổi dạng.
Đây là một trong những truyện ngắn và lạ nhất của Kim Dung về cấu trúc. Thay vì kể theo trình tự, ông để quá khứ hiện lên qua nhiều giọng, mỗi giọng mang theo thiên kiến và lợi ích của người nói. Nhân vật Hồ Phỉ còn được ông viết tiếp trong "Phi Hồ Ngoại Truyện".
Lời tựa
Chúng tôi xem "Tuyết Sơn Phi Hồ" là cuốn Kim Dung đặt câu hỏi về sự thật thẳng thắn hơn cả. Một sự việc xảy ra mấy chục năm trước, qua miệng nhiều người, thành ra nhiều câu chuyện, và không ai dám chắc mình đang nghe điều đã thật sự diễn ra.
Lối kể đan giọng ấy không phải trò khéo tay. Nó cho thấy ân oán giang hồ thường được nuôi bằng những phiên bản lệch lạc. Đến khi các nhân vật tận mắt thấy di cốt trong hang, Đào Bách Tuế vẫn phải thở dài trước một điều không giải thích nổi: "Như vậy Hồ Nhất Đao ắt đã tới hang này, song thấy kho báu mà bỏ qua, thực không biết vì sao?" Câu hỏi ấy lay chuyển cả một đời căm ghét. Kẻ bị gọi là gian tặc lại là người không động lòng trước châu báu, và cái "vì sao" đó là trục đạo đức của truyện.
Khi đọc, thử ghi nhớ ai đang kể và người ấy được gì nếu câu chuyện của mình được tin. Trò chơi nhỏ ấy sẽ khiến từng lời kể trở nên đáng ngờ và thú vị hơn nhiều.
Gần bảy mươi năm sau khi ra đời, cuốn sách vẫn đúng với một thời mà ai cũng có thể kể lại sự việc theo ý mình. Nó nhắc rằng trước khi thù hận một người, nên hỏi xem câu chuyện về người ấy đã đi qua bao nhiêu miệng.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026