Tủ Sách Việt Văn

Thoạt Kỳ Thủy

Thoạt Kỳ Thủy cover

Thể loại: Tiểu Thuyết

Tác giả:

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Số lần đọc: 92

Đánh giá: 4.2/5 (11 đánh giá)

Giới thiệu

Thoạt Kỳ Thủy của Nguyễn Bình Phương mở ra bằng một phần "Tiểu sử" lạ lùng: danh sách nhân vật được ghi như hồ sơ, chiều cao, nốt ruồi, nghề nghiệp, cách chết. Ông Phước thọ 53 tuổi, chết vì cảm lạnh. Ông Điện giỏi mổ lợn, chết cháy. Tính cao 1 mét 68, đi như vượn, ngồi như gấu, không biết chữ. Đến cả con cú mèo cũng có tiểu sử: bị bắn rụng lúc 11 giờ 15, bay lên lúc 12 giờ, không rõ bay tới đâu.

Câu chuyện diễn ra ở Linh Sơn, một xã nhỏ có những người điên lang thang, ông xã đội trưởng Sung mê súng, một nhà văn Hà Nội tên Phùng ở lại làm lều sáng tác với lời nguyền chưa đoạt giải chưa về. Ở giữa là Tính, con người mang sẵn bạo lực trong máu, sống trong nhà ông bà Phước cùng cô vợ Hiền. Hắn có thể véo tai người điên rồi cầm kéo đâm chết một đứa trẻ giữa đường, để rồi cả xã đốt đuốc kéo nhau ra xem chỗ máu khô.

Văn Nguyễn Bình Phương ở đây cụt, lạnh, gần như không bình luận; câu ngắn, cảnh nối cảnh như những lát cắt. Thời gian chiến tranh biên giới phủ một lớp bất an lên mọi thứ. Đây là một tiểu thuyết khó đọc theo lối thông thường, đòi người đọc tự nối các mảnh.

Lời tựa

Tên sách có nghĩa là "lúc ban đầu", và Nguyễn Bình Phương dường như muốn lần về cái thuở ban đầu của bạo lực: nó đến từ đâu, nảy mầm thế nào trong một con người, một ngôi làng. "Thoạt Kỳ Thủy" không trả lời bằng lý thuyết. Nó bày ra những mảnh đời trơ trụi và để bạo lực hiện diện như một thứ thời tiết, không ai giải thích, ai cũng phải sống cùng.

Tính, nhân vật trung tâm, không biết chữ, không hiểu những điều người lớn ngầm hiểu với nhau. Sự ngô nghê của hắn có lúc khiến người đọc bật cười, rồi lập tức thấy rờn rợn. Khi hắn hỏi mẹ về một điều mơ hồ trong giấc mơ, tác giả viết: "Bà Liên ngượng, quát át đi. Tính vẫn hỏi. Bà Liên đành bảo trinh là tóc." Ba câu cụt, không một lời bình, mà đủ cho thấy cái khoảng trống giữa Tính và thế giới quanh hắn. Bạo lực của hắn về sau cũng sinh ra từ khoảng trống ấy, nơi ngôn ngữ không chạm tới được.

Các chương truyện nối nhau như một chuỗi ảnh chụp liên tiếp, và tốt nhất là chấp nhận rằng mình sẽ không hiểu hết ngay. Những giấc mơ lồng trong giấc mơ, những con vật, những cái chết được báo trước từ phần tiểu sử đầu sách, tất cả là các mảnh ghép sẽ tự tìm chỗ của nó.

Giữa văn xuôi Việt đương đại, đây là một tiếng nói khác, lạnh lùng mà không vô cảm. Nó cho thấy văn chương có thể nói về cái ác mà không cần giảng giải, và đôi khi chính sự im lặng của người kể mới khiến ta nhìn kỹ hơn vào những vùng tối mà mình vẫn quen tránh mặt.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. A. Tiểu Sử
  2. B. 1
  3. B. 2
  4. B. 3
  5. B. 4
  6. B. 5
  7. B. 6