Cái Chết Của Bikưni
Giới thiệu
Cái Chết Của Bikưni là truyện ngắn của Komatsu Sakyo, nhà văn khoa học viễn tưởng hàng đầu Nhật Bản, tác giả Nước Nhật chìm xuống đại dương. Theo lời giới thiệu, truyện in lần đầu trong tập Cái hang sống năm 1967. Bản tiếng Việt của Trần Tiễn Cao Đăng, tên nhân vật được phiên âm theo cách đọc tiếng Việt.
"Bikưni" là ni cô. Truyện mở ra trên một bờ biển băng giá, gió sắc như dao, nơi một hình dáng nhỏ bé mặc kimônô đen, khăn trắng bịt đầu, chân dép rơm, cứ thẳng lưng bước đi giữa bão tuyết sắp tới. Đó là Hama. Qua những tờ giấy ố vàng nàng ghi lại để nhớ, người đọc lùi về những thời loạn lạc khi Ôđa Nôbunaga tiến đánh, khi Tôyôtômi Hiđêyôshi chinh phạt miền Bắc, và nhận ra cuộc đời nàng kéo dài một cách kỳ lạ.
Komatsu đặt truyền thuyết dân gian bên cạnh thời hiện đại với công trường, bom phá núi, trực thăng, đồng hồ đếm từng giây. Cuộc chạm trán giữa hai thứ thời gian ấy tạo nên một truyện ngắn huyền ảo mà chua chát về chiến tranh, về sự vội vã của con người.
Lời tựa
Komatsu Sakyo được biết đến với những thảm hoạ quy mô cả nước Nhật, nhưng trong "Cái Chết Của Bikưni" ông thu nhỏ lại vào một con người duy nhất: một người đàn bà sống quá lâu. Sự bất tử ở đây không phải phép lạ, mà là một hình phạt chậm rãi, bắt nàng chứng kiến hết người này đến người khác ra đi trong khi mình vẫn đứng nguyên.
Hama nhìn những cuộc đời đi qua mình bằng một sự thờ ơ đáng sợ, và câu văn của Komatsu nói rõ vì sao: "Cuộc đời nàng là cuộc đời nàng, những người đàn ông lúc này lúc nọ xâm nhập vào đó chẳng là gì khác hơn những mảnh vụn cuộc đời kẻ khác đã tiêu vong mà cơn gió thời ly loạn ngẫu nhiên mang tới trong chốc lát." Với kẻ sống hàng trăm năm, tráng sĩ, phú hào hay thợ mộc đều chỉ là những mảnh vụn. Thứ còn làm nàng đau là ký ức về một đứa trẻ khát nước, và chi tiết ấy cho thấy lòng người không đo bằng thời gian.
Truyện ngắn nên đọc chậm, nhất là khi các thời đại nối nhau như những trang lịch lật nhanh. Đến lúc tiếng còi công trường hiện đại vang lên, người đọc sẽ cảm được sự va chạm giữa hai nhịp sống, một bên đếm bằng thế kỷ, một bên đếm bằng phút.
Bản dịch của Trần Tiễn Cao Đăng giữ được không khí trầm u của truyền thuyết. Cuốn sách nhỏ này đặt ra câu hỏi khoa học viễn tưởng thường bỏ quên: khi con người tự tin chinh phục được núi non và thời gian, họ có còn biết dừng lại trước những gì cổ xưa hơn mình không.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026